|

Δουλεύοντας ως ψυχολόγος στην επαρχία…

Αντιμετωπίζω αρκετά προβλήματα γιατί…

Δεν μπορούν να με στηρίξουν οι «δικοί μου» άνθρωποι, γιατί δεν δέχομαι συγγενείς και φίλους.

Έχω ευχαριστημένους θεραπευόμενους που δεν μπορούν να μιλήσουν με καλά λόγια για μένα και να μου παραπέμψουν νέα περιστατικά. Ακριβώς λόγω της μικρής κοινωνίας οι περισσότεροι, για τους δικούς τους λόγους, κρατούν μυστική την ψυχοθεραπεία τους. Κι αν κάποιοι πιθανόν μιλήσουν σε κάποιον δικό τους και τον παραπέμψουν σ’ εμένα, δυσκολεύομαι να δεχθώ άτομα τα οποία εμπλέκονται συναισθηματικά με θεραπευόμενούς μου, όπως για παράδειγμα συγγενείς…

Επίσης, δεν είμαι περήφανη για όλα όσα έχω κάνει στην προσωπική μου ζωή και είναι πολύ δύσκολο να τα κρατήσω μόνο για μένα. Πόσο μπορώ να το αποφύγω αυτό όταν με 9 από τους 10 θεραπευόμενους, κυκλοφορούμε καθημερινά στους ίδιους δρόμους και στα ίδια μαγαζιά; Πόσο πρέπει να τροποποιήσω εγώ και η οικογένειά μου και τον τρόπο ζωής μας;

Όμως η μεγαλύτερη, ίσως, πρόκληση είναι να υπερασπιστείς την ίδια την ψυχολογία. Σε μια χώρα που ο καθένας είναι ό,τι δηλώνει, πολλοί καπηλεύονται τη γοητεία της επιστήμης μας για προσωπικό τους όφελος. Μένουν στη γοητεία και δημιουργούν λάθος αντίληψη στον κόσμο. Πώς να μη θυμώνεις όταν ξέρεις ότι η ψυχοθεραπεία δεν είναι μόνο η γοητεία, αλλά είναι ο πόνος, η οδύνη των ανθρώπων που μας εμπιστεύονται, η έκθεσή τους, η ανάγκη τους για αλλαγή, η σπουδαία σχέση τους με τον θεραπευτή, η δέσμευση και των δύο, και τόσα άλλα…

Απαραίτητος συνοδοιπόρος μια καλή εποπτεία. Είναι το λιμάνι των θεραπευτών. Εκεί ξεκουράζουμε το καράβι μας και παίρνουμε δυνάμεις για τα επόμενα ταξίδια. Ένα υποστηρικτικό και φροντιστικό δικό μας περιβάλλον είναι επίσης πολύ σημαντικό. Και φυσικά εξαιρετικό εργαλείο αποτελεί η ατομική μας ψυχοθεραπεία.

Παρά τις όποιες δυσκολίες, αποτελεί φοβερή ανταμοιβή να αισθάνεσαι και να μπορείς να το εισπράττεις λόγω της μικρής πόλης, ότι έστω κάποιοι καταφέρνουν να επωφεληθούν της δουλειάς που κάνουν στην θεραπεία τους, να κατανοήσουν τι δεν πήγε καλά στην εξέλιξή τους, να βάλουν νέα βάση στη ζωή τους.

Παρόμοιες αναρτήσεις

  • Μεταμορφώσεις: Οι απώλειες στη ζωή του παιδιού

    H Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ανατολικής Θεσσαλονίκης, η Έδρα UNESCO Διαπολιτισμικής Πολιτικής για μία Δραστήρια και Αλληλέγγυα Ιθαγένεια του Πανεπιστημίου Μακεδονίας και το Ινστιτούτο Ψυχολογίας και Υγείας σας προσκαλούν στην εκδήλωση που θα λάβει χώρα στο Αμφιθέατρο Τελετών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας την Παρασκευή 22 Νοεμβρίου, 2024 και ώρα 18.00 με θέμα:

    ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ: Οι απώλειες στη ζωή του παιδιού

    Η απώλεια είναι μέρος της ζωής μας, ωστόσο οι περισσότεροι από εμάς δυσκολευόμαστε να την αποδεχτούμε. Ιδιαίτερα οι εκπαιδευτικοί έρχονται πολύ συχνά αντιμέτωποι με τις μικρές ή τις μεγάλες απώλειες των παιδιών. Το γατάκι που χάθηκε, ο παππούς που πέθανε, οι γονείς που χωρίζουν, ο συμμαθητής που είναι στο νοσοκομείο, αποτελούν συχνά γεγονότα της σχολικής ζωής. Οι εκπαιδευτικοί συνήθως νιώθουν ανέτοιμοι να αντιμετωπίσουν τέτοιες καταστάσεις και αναζητούν καθοδήγηση για τον καλύτερο τρόπο να αντιδράσουν.

    Η εκδήλωση αποσκοπεί στο να ευαισθητοποιήσει και να ενημερώσει τους εκπαιδευτικούς, τους γονείς, αλλά και όλους μας σχετικά με:

    • τη σημασία της έγκαιρης επεξεργασίας της απώλειας, μικρής ή μεγάλης
    • τον τρόπο προσέγγισης του παιδιού και της οικογένειας
    • τα προγράμματα ευαισθητοποίησης στην απώλεια που μπορούν να διεξαχθούν στη σχολική τάξη

    Στην εκδήλωση παρουσιάζονται όλα τα θέματα στα οποία χρειάζονται ενημέρωση οι εκπαιδευτικοί.

    Ομιλήτριες

    Τάνια Αναγνωστοπούλου

    Η Τάνια Αναγνωστοπούλου πήρε το διδακτορικό της από το Penn State University στις ΗΠΑ. Δίδαξε 10 χρόνια στα Τμήματα Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και του Α.Π.Θ. και πλέον διευθύνει το Ινστιτούτο Ψυχολογίας και Υγείας, αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία με έδρα τη Θεσσαλονίκη. Από το 2002 ασχολείται ενεργά με την πρόληψη σε σχολεία και νηπιαγωγεία με εξειδικευμένα προγράμματα και συναντήσεις με εκπαιδευτικούς. Είναι συγγραφέας και επιμελήτρια πολλών βιβλίων ανάμεσα στα οποία το «Πένθος στα παιδιά».

    Σοφία Χατζηνικολάου

    H Σοφία Xατζηνικολάου υπηρετεί ως Σύμβουλος Εκπαίδευσης στην Π.Ε. Χαλκιδικής και είναι διδάσκουσα στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Εκπόνησε το διδακτορικό της στην εκπαιδευτική ψυχολογία στο Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής του ΠΑΜΑΚ. Διετέλεσε Υπεύθυνη Αγωγής Υγείας και Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. Είναι επικεφαλής του Κοινωνικού Ινστιτούτου Ενεργών Πολιτών Ελλάδος και Διευθύντρια Συντονισμού και Οργάνωσης στον Τομέα της Εκπαίδευσης στην Ακαδημία Εθελοντισμού HELP HELLAS.

    Ευαγγελία Σταμάτη

    Η Ευαγγελία Σταμάτη είναι απόφοιτος της Σχολής Νηπιαγωγών του Παιδαγωγικού Τμήματος του Α.Π.Θ. και του Τμήματος Θεάτρου της Σχολής Καλών Τεχνών του Α.Π.Θ. Είναι επίσης κάτοχος Μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών του Τμήματος Θεάτρου και μέλος της θεατρικής ομάδας Hocus Pocus, με παραστάσεις θεάτρου -ντοκουμέντο. Από το 2000 εργάζεται ως νηπιαγωγός στη δημόσια εκπαίδευση.

  • |

    Γιατί μας χρειάζεται η ψυχοδιαγνωστική;

    Πολλές θεωρητικές κατευθύνσεις στην ψυχοθεραπεία θεωρούν ότι η ψυχοδιαγνωστική είναι άχρηστη, ίσως και επικίνδυνη, εφόσον βάζει « ταμπέλες» σε ανθρώπους, ταμπέλες οι οποίες μας εμποδίζουν να κάνουμε επαφή με το ίδιο το άτομο ώστε να το καταλάβουμε καλύτερα.

    Οντως, οι διαγνωστικές ετικέτες έχουν χρησιμοποιηθεί για να ασκήσουν εξουσία ή και βία σε ανυπεράσπιστα άτομα. Έχουν επίσης χρησιμοποιηθεί για να καταστήσουν ένα ανθρώπινο ον « αντικείμενο», στερημένο από τις κοινωνικές και ανθρώπινες ιδιότητές του.

    Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε έναν διαφορετικό τύπο διάγνωσης που βασίζεται στη γνώση που έχει συσσωρευτεί τα 100 χρόνια που ασκούμε το επάγγελμα της ψυχοθεραπείας. Σύμφωνα με αυτήν την οπτική διάγνωση σημαίνει κατανόηση.

    Read More “Γιατί μας χρειάζεται η ψυχοδιαγνωστική;”

  • |

    Παράθυρο στον κόσμο: Απρίλιος 2023

    Παράθυρο στον κόσμο: Απρίλιος

    Σε αυτή την νέα σειρά άρθρων του Ινστιτούτου Ψυχολογίας και Υγείας (ΙΨΥ) θα βλέπουμε κάθε μήνα τα σημαντικότερα γεγονότα που συμβαίνουν στον κόσμο και αξίζει να μοιραστούμε μαζί σας! Γράφει η κλινική ψυχολόγος, Τάνια Αναγνωστοπούλου.

    Νέα από τον Ελλαδικό χώρο

    Στον “ αέρα “ η στήριξη των φοιτητών στα πανεπιστήμια

    Μάθε περισσότερα εδώ: https://www.kathimerini.gr/society/562378447/ston-aera-i-psychologiki-ypostirixi-foititon-sta-panepistimia/

    Η αποφυλάκιση του παιδεραστή προπονητή.

    Μάθε περισσότερα εδώ: https://www.tovima.gr/2023/04/19/society/nikos-seiragakis-paremvasi-dikaston-gia-tin-apofylakisi-tou-paiderasti-proponiti/

    Ο αισιόδοξος δυτικός πολιτισμός μας δεν υπάρχει πια!..

    Μάθε περισσότερα εδώ: https://www.tovima.gr/print/megethynseis/o-aisiodoksos-dytikos-politismos-mas-lfden-yparxei-pia/

    Θα έχουμε νέα Τέμπη στη θάλασσα αυτό το καλοκαίρι?

    Μάθε περισσότερα εδώ: https://www.tovima.gr/print/opinions/gia-na-apofeyxthei-lftraka-sti-thalassacr/

    To προφίλ του επικίνδυνου οδηγού στους ελληνικούς δρόμους

    Μάθε περισσότερα εδώ: https://www.kathimerini.gr/society/562368310/to-profil-toy-epikindynoy-odigoy-stoys-ellinikoys-dromoys/

    Τεράστιο πρόβλημα η επικίνδυνη οδήγηση στην Ελλάδα

    Η πορνογραφία της εφηβικής βίας

    Μάθε περισσότερα εδώ: https://www.kathimerini.gr/opinion/562363063/i-pornografia-tis-efivikis-vias/

    Νέα από την Διεθνή Σκηνή!

    Τα μωρά- ενήλικες και η επέλαση του “cute”

    Μάθε περισσότερα εδώ: https://www.kathimerini.gr/culture/562367500/ta-mora-enilikes-kai-i-epelasi-toy-cute/

    Πολλά δοκάρια τρίζουν στο δυτικό οικοδόμημα

    Μάθε περισσότερα εδώ: https://www.kathimerini.gr/opinion/562363057/polla-dokaria-trizoyn-sto-dytiko-oikodomima/

    Νέα από την επιστήμη της ψυχολογίας

    Το λάθος που κάνουν όλοι οι γονείς

    Μάθε περισσότερα εδώ: https://www.moneyreview.gr/life-and-arts/108954/to-lathos-poy-kanoyn-oloi-oi-goneis-symfona-me-paidopsychologo-pisteyoyn-oti-voitha-ta-paidia-toys/

    Νέα από έρευνα και επιστήμη

    Ασυνήθιστα έντονο φέτος το Νότιο Σέλας

    Μάθε περισσότερα Εδώ: https://www.kathimerini.gr/life/environment/562347103/asynithista-entono-fetos-to-notio-selas-pano-apo-ti-nea-zilandia/

  • |

    Παράθυρο στον κόσμο: Νοέμβριος 2022

    Σε αυτή την νέα σειρά άρθρων του Ινστιτούτου Ψυχολογίας και Υγείας (ΙΨΥ)  θα βλέπουμε κάθε μήνα τα σημαντικότερα γεγονότα που συμβαίνουν στον κόσμο και αξίζει να μοιραστούμε μαζί σας! Γράφει η κλινική ψυχολόγος, Τάνια Αναγνωστοπούλου.

    Παράθυρο στον κόσμο - Νέα στον κόσμο για τον Νοέμβριο μήνα
    Παράθυρο στον κόσμο: Νοέμβριος



    Στην ελληνική σκηνή ξεχωρίσαμε την ταινία-ντοκιμαντέρ του Λουκά Παλαιοκρασά με τίτλο ‘ Τέλος Χρόνου’. Μια καταγραφή της δυστοπικής πραγματικότητας όπως τη ζουν τα παιδιά της Γ’ Λυκείου σε αυτό το μεταίχμιο της ζωής τους.

    Δείτε αναλυτικά: Η απαισιόδοξη εικόνα ενός σχολικού περιβάλλοντος και οι επιπτώσεις στην ψυχική υγεία

    Σχολικά προβλήματα των εφήβων-Ipsy.gr

    Η γενιά που έχει ζήσει μόνο κρίσεις

    Διαβάστε συνεντεύξεις από νέους έως 30 ετών που έχουν μάθει να ζουν σε μια αέναη κρίση.

    Τα καλά της καραντίνας αναπολούν πολλοί συμπολίτες μας στο σχετικό ρεπορτάζ, τον χρόνο που κυλάει πιο αργά, τα καλά της τηλεργασίας κλπ.

    Δείτε αναλυτικά: Η «κληρονομιά» των lockdown και οι νοσταλγοί της καραντίνας

    Κρίση των νέων τα τελευταία χρονια στην Ελλάδα - Ipsy.gr

    Πώς αντιμετωπίζουμε στην Ελλάδα την εικόνα του δημόσιου θηλασμού

    Διαβάστε περισσότερα: Πώς αντιμετωπίζουμε στην Ελλάδα την εικόνα δημόσιου θηλασμού;

    Νέα από την διεθνή σκηνή

    Στη διεθνή σκηνή πληθαίνουν οι ενδείξεις ότι η Ευρώπη- αλλά και όλος ο πλανήτης- έχουν εισέλθει σε μια εποχή πολυκρίσεων, μια εποχή πυκνή σε γεγονότα και εξελίξεις.

    Διαβάστε περισσότερα: Οι συμπληγάδες της «πολυκρίσης» και το μεγάλο τίμημα

    Κεντρικό ρόλο σε αυτές τις πολυκρίσεις παίζει η κλιματική αλλαγή, όπως αποτυπώθηκε στη διάσκεψη κορυφής για το κλίμα που έλαβε χώρα στην Αίγυπτο.

    Διαβάστε περισσότερα: Κλιματική κρίση: «Τίποτα δεν θα αλλάξει μέχρι να αρχίσουν να πεθαίνουν οι Δυτικοί»

    Περιβαλλοντική κρίση και επιπτώσεις - Ipsy.gr

    Κλείνουμε με μια είδηση που αμαύρωσε το κορυφαίο αθλητικό γεγονός της χρονιάς, ένα Μουντιάλ βαμμένο στο αίμα των εργατών που κατασκεύασαν τα γήπεδα και τις υποδομές στο Κατάρ.

    Δείτε περισσότερα: Ενα Μουντιάλ χειρότερο από τ’ άλλα

  • |

    Παράθυρο στον κόσμο: Δεκέμβριος 2022

    Σε αυτή την νέα σειρά άρθρων του Ινστιτούτου Ψυχολογίας και Υγείας (ΙΨΥ)  θα βλέπουμε κάθε μήνα τα σημαντικότερα γεγονότα που συμβαίνουν στον κόσμο και αξίζει να μοιραστούμε μαζί σας! Γράφει η κλινική ψυχολόγος, Τάνια Αναγνωστοπούλου.

    Παράθυρο στον κόσμο: Δεκέμβριος. Κατάθληψη, δεν πρέπει να είναι ταμπού!

    “Η κατάθλιψη δεν θα έπρεπε να είναι Ταμπού”

    Στην Ελλάδα είναι τόσα πολλά τα νέα που μας κατακλύζουν για την πολιτική ζωή που επιλέξαμε να επικεντρωθούμε στη δήλωση του αρχηγού της Εθνικής Ελλάδας Τάσου Μπακασέτα για την κατάθλιψη με την οποία παλεύει: “Η κατάθλιψη δεν θα έπρεπε να είναι ταμπού».

    Διαβάστε Περισσότερα: «Η κατάθλιψη δεν θα έπρεπε να είναι ταμπού» – Η συγκλονιστική ανάρτηση του Τάσου Μπακασέτα

    Διαβάστε επίσης ένα εξαιρετικά κατατοπιστικό και πλούσιο σε πληροφορίες άρθρο σχετικά με τα «αρπακτικά» της ψηφιακής ζωής μας: Πώς και με ποιους μοιραζόμαστε ασυναίσθητα σε καθημερινή βάση τα προσωπικά δεδομένα μας.

    Διαβάστε Περισσότερα: Τα «αρπακτικά» της ψηφιακής ζωής μας

    Παράθυρο στον κόσμο: Δεκέμβριος. Ψηφιακά δεδομένα και με ποιους τα μοιραζόμαστε ασυναίσθητα.

    Κλείνουμε τα νέα για την Ελλάδα με μια ενδιαφέρουσα έρευνα για το τι ζητούν οι νέοι της Θεσσαλονίκης από την πόλη τους.

    Διαβάστε περισσότερα: Έρευνα: Τι ζητούν οι νέοι της Θεσσαλονίκης από την πόλη

    Τι ζητούν οι νέοι από την πόλη της Θεσσαλονίκης?

    Νέα από την διεθνή σκηνή

    Στη διεθνή σκηνή δίνουμε προτεραιότητα στις γυναίκες αναδημοσιεύοντας τον κατάλογο με τις 25 πιο επιδραστικές γυναίκες στον κόσμο για το 2022.

    Διαβάστε περισσότερα: Οι 25 γυναίκες με τη μεγαλύτερη επιρροή στον κόσμο το 2022

    Δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε ότι σε άλλα μέρη του κόσμου συνεχίζονται οι περιορισμοί εναντίον των γυναικών με ιδιαίτερα αυθαίρετο και αυταρχικό τρόπο όπως φαίνεται στο άρθρο με τίτλο “Το κλεμμένο μέλλον”.

    Διαβάστε περισσότερα: “Το κλεμμένο μέλλον”

    Οι ανισότητες των γυναικών σε πολλά μέρη του κόσμου.

    Στην πιο ταλαιπωρημένη γωνιά του πλανήτη για το 2022, την Ουκρανία, διαβάζουμε για τον τρόπο με τον οποίο οι Ουκρανοί ζουν χωρίς ρεύμα και θέρμανση, επινοώντας τρόπους επιβίωσης.

    Διαβάστε περισσότερα: «Επιβιώνοντας στο σκοτάδι»: Ουκρανοί περιγράφουν τη ζωή τους χωρίς ρεύμα και θέρμανση

    Πλαστικά μπουκάλια και τα προβλήματα που προκαλούν

    Στις επιστήμες εξακολουθούμε να διαβάζουμε τις αρνητικές επιπτώσεις της περιβαλλοντικής καταστροφής μέσα από το άρθρο με τον προκλητικό τίτλο “Πόσα εκατομμύρια μπουκάλια έχετε αναπνεύσει;”

    Διαβάστε περισσότερα: Πλαστική βροχή: Πόσα εκατομμύρια μπουκάλια έχετε αναπνεύσει;

    Εντυπωσιακά ευρήματα αναφέρει η ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου Κρήτης σχετικά με τον μοριακό μηχανισμό που ρυθμίζει τη γήρανση και την αναπαραγωγή.

    Διαβάστε περισσότερα: Έρευνα-Πανεπιστήμιο Κρήτης: Μοριακός μηχανισμός ρυθμίζει τη γήρανση και την αναπαραγωγή

    Η πιο μακρινή μαύρη τρύπα στο διάστημα

    Κλείνουμε με το διάστημα και την ανίχνευση της πιο μακρινής μαύρης τρύπας που «καταπίνει» άστρο ενώ παράλληλα, στέλνει έναν τρομερά φωτεινό πίδακα ακτινοβολίας προς τον πλανήτη μας.

    Διαβάστε περισσότερα: Ανιχνεύθηκε η πιο μακρινή μαύρη τρύπα που «καταπίνει» άστρο

  • Γυναικοκτονίες: Πόση βία μπορεί να αντέξει ένα παιδί;

    Σε μια γυναικοκτονία δεν χάνει τη ζωή της μόνο η γυναίκα, τη χάνουν και τα παιδιά της! Το πένθος σημαδεύει την απώλεια της μητέρας τους αλλά και την απώλεια του πατέρα τους. Είναι πλέον δολοφόνος και θα παραμείνει στη φυλακή. Επιπλέον, σημαδεύει και την απώλεια της παιδικής τους ηλικίας, εφόσον δεν είναι δυνατόν να παραμείνουν παιδιά.

    Γυναικοκτονία και παιδιά. Τι γίνεται όταν τα παιδιά βιώνουν τέτοιες καταστάσεις.

    Σε αυτά προστίθεται και ο θόρυβος από τα αστυνομικά δελτία, τα ΜΜΕ, ο σχολικός και κοινωνικός στιγματισμός. Πολλά ερωτήματα τα βασανίζουν και δεν ξέρουν με ποιον να τα συζητήσουν.

    Δεν είναι τόσο θέμα των ‘ειδικών’ αυτά τα παιδιά, όσο του σχολείου και της ευρύτερης κοινότητας. Χρειάζεται να τα αγκαλιάσουμε, η αποδοχή των συμμαθητών τους και των δασκάλων τους είναι βάλσαμο για αυτά. Υπάρχουν ψυχολόγοι στα σχολεία, εξειδικευμένοι φορείς όπως η Μέριμνα, τα Κέντρα Πρόληψης και τα Κέντρα Κοινότητας. Σε αυτά μπορούν να απευθυνθούν οι εκπαιδευτικοί και η οικογένεια για ενημέρωση και στήριξη. Τα παιδιά γυναικοκτονιών χρειάζονται στήριξη για πολλά-πολλά χρόνια, σε κάθε βήμα της ζωής τους.

    Πως μπορούμε να βοηθήσουμε αυτά τα παιδιά;

    Μπορούμε να πάρουμε απαντήσεις στον τρόπο με τον οποίο μπορούμε να βοηθήσουμε αυτά τα παιδιά μέσα από το βιβλίο ‘Το πένθος στα παιδιά’ από τις εκδόσεις του Ινστιτούτου Ψυχολογίας και Υγείας. Στόχος του βιβλίου είναι να βοηθήσει ψυχολόγους, γονείς και εκπαιδευτικούς να προσεγγίσουν και να στηρίξουν τα παιδιά που βιώνουν μια σοβαρή απώλεια, όπως αυτή μιας γυναικοκτονίας. Επίσης ενημερώνει για το πώς να ευαισθητοποιήσουμε τα παιδιά σε ζητήματα απώλειας και πένθους, έτσι ώστε να μπορούν να ανταπεξέλθουν στις μικρές και μεγάλες απώλειες της ζωής τους.

    Γυναικοκτονία και παιδιά. Το πένθος και η στεναχόρια στα παιδιά!

    Βιβλίο ‘Το πενθος στα παιδιά’ – Απόσπασμα

    Ακολουθεί ένα σχετικό απόσπασμα από το βιβλίο “Το πένθος στα παιδιά” (σελ. 135):

    “Στην περίπτωση βίαιου θανάτου, το παιδί αποτυπώνει τρομαχτικές εικόνες στο μυαλό του και συχνά υποφέρει από εφιάλτες το βράδυ, βιώνει δηλαδή μια μετατραυματική διαταραχή. Ακόμη και το να ακούσει για έναν βίαιο θάνατο, χωρίς να έχει εκτεθεί στη σκηνή, αφήνει στο παιδί δυσάρεστες εικόνες. Γι’ αυτόν τον λόγο, είναι σημαντικό να ενθαρρύνουμε το παιδί να μιλήσει για αυτά που είδε και άκουσε και να αναφέρει με λεπτομέρειες τις εντυπώσεις που του άφησε το τραυματικό γεγονός (Pynoos et al., 1987).

    Σε περίπτωση ανθρωποκτονίας, τα παιδιά θέτουν δύσκολες ερωτήσεις. Μία από αυτές είναι «Υπέφερε;». Συχνά, επίσης, ρωτάνε «Τρόμαξε;». Σε αυτά τα ερωτήματα μπορούμε να απαντήσουμε: «Εάν πόνεσε, ήταν μόνο για λίγο και μετά όλα ηρέμησαν και δεν φοβόταν καθόλου», όπως επίσης και «Δεν είμαι σίγουρος/η, αλλά ξέρω πως όσο και αν τρόμαξε, δεν κράτησε πολύ και γνώριζε ότι εμείς τον/την αγαπάμε πολύ» (J. Johnson, 1999, σελ. 40).

    Μια ιδιαίτερη περίπτωση είναι όταν ο πατέρας σκοτώνει τη μητέρα του παιδιού. Η Dora Black ( 1996), η οποία μελέτησε περισσότερες από 100 τέτοιες περιπτώσεις, αναφέρεται στην ιδιαίτερη προσοχή και εμπειρογνωμοσύνη που απαιτείται για την πρώιμη παρέμβαση κατά την εμφάνιση μετατραυματικής διαταραχής στο παιδί, καθώς και για την ένταξή του σε ένα ασφαλές συγγενικό περιβάλλον, στο οποίο οι συγγενείς θα μπορούν να έχουν άμεση συμβουλευτική όσον αφορά τη φροντίδα του. Άλλα ζητήματα αφορούν την ψυχολογική στήριξη του παιδιού σε περίπτωση που κληθεί να καταθέσει στο δικαστήριο ως μάρτυρας, ώστε να μη τραυματιστεί ψυχικά από τη διαδικασία, καθώς και την προστασία του από την πίεση των συγγενών να προσχωρήσει στις θέσεις της μιας πλευράς έναντι της άλλης.”