Άρθρα

Το πένθος που μιλιέται, ίσως και να νικιέται

Μέχρι πρότινος, το πένθος το κρύβαμε, το αρνιόμασταν και το αποφεύγαμε. Πιστεύαμε πως αν μιλήσουμε γι’ αυτό, εκείνο παίρνει δύναμη, βγάζει κι άλλα κεφάλια και το σπαθί που έχουμε στη φαρέτρα μας πως δεν αρκεί.

Υπάρχει ελπίδα να νικήσουμε το πένθος και να το ξεπεράσουμε μέσα από την συζήτηση.

Δεν ήταν μόνο ο πόνος του βαθύς, ήταν και μια παράδοξη ντροπή που το συνόδευε. Λες και ήμασταν οι μοναδικοί με το αντίστοιχο βίωμα. Λες και αυτή η μοναξιά στο βίωμα μας έκανε αλλόκοτους, καταραμένους. Λες και δεν συμβαίνει εκ των πραγμάτων στις ζωές όλων μας. Το πένθος, όλων των ειδών των απωλειών, επικοινωνούνταν πίσω από κλειστές πόρτες. Πόρτες οικιών ανθρώπων και θεραπευτών που ερμητικά κρατούσαν τα επτασφράγιστα μυστικά του πόνου που ξεπρόβαλε. Κλείνοντας την πόρτα, έπρεπε όλα αυτά να μείνουν εκεί, έπρεπε να φαινόμαστε ατρόμητοι πίσω από τις μακιγιαρισμένες μάσκες μας. Να ξορκίσουμε το κακό επειδή δεν μιλάμε γι’ αυτό.

Το πένθος που μιλιέται ίσως και να μπορεί να νικήθεί.

Και τώρα ξάφνου το πένθος είναι παντού. Αδύνατον να κλειδαμπαρωθούν οι πόρτες, ανέφικτο να συγκρατηθούν τα δακρυσμένα μάτια και τα στόματα που μιλούν για τον πόνο της απώλειας, οποιαδήποτε απώλειας. Προφανώς και δεν μας αρέσει η νέα συνθήκη. Προφανώς και αναπολούμε την ελπίδα, συμβιβαζόμενοι ακόμα και με αυτή της μακιγιαρισμένης μάσκας. Προφανώς και είναι αδύνατο το βίωμα των συνεχών απωλειών και της επαφής με την πραγματικότητα. Αλλά να γυρίσουμε πού; Στη μοναξιά των κλειδαμπαρωμένων πορτών; Στην οδυνηρή πραγματικότητα χωρίς το μοίρασμα του βιώματος; Η απόλαυση θα έρθει, είναι άλλωστε μέρος της ροής. Αλλά πώς θα βιωθεί με ανοιχτές πληγές και με διαμελισμένα άκρα που η μοναξιά και η άρνηση θα τους έχουν προκαλέσει σηψαιμία;

Η συζήτηση και η κουβέντα για το πένθος βοηθάει να το ξεπεράσουμε.

Η ιστορία των ανθρώπων λέει πως το τραύμα προκαλείται κυρίως από την αδυναμία διαχείρισης του τραυματικού γεγονότος. Εκ των πραγμάτων η απώλεια είναι μια πληγή. Αλλά η πληγή που δεν φροντίζεται, που αιμορραγεί και που μένει ανοιχτή είναι κι αυτή που προκαλεί τις επιπλοκές. Το μοίρασμα του βιώματος και η έκφραση των συναισθημάτων παρέχουν οξυγόνο και γιατρειά.

Είναι σαν καθαρό νερό επάνω στην πληγή, η παρουσία του άλλου που γνωρίζει πώς είναι το βίωμα που ακούει. Μας μίλησε άλλωστε, πριν από λίγο, κι αυτός για τον δικό του πόνο. Και κάπως έτσι γινόμαστε πολλοί έξω από τις κλειδαμπάρωνες πόρτες. Και κάπως έτσι το πένθος που μιλιέται, ίσως και να νικιέται.

Γράφει η Ιωάννα Κόπτση

Ψυχολόγος & Ψυχοθεραπεύτρια

Άρθρα | Παράθυρο στον κόσμο

Παράθυρο στον κόσμο: Δεκέμβριος 2025

Δύσκολα θέματα που αφορούν τους νέους, ιδιαίτερα τους ανήλικους, καθώς και το υψηλό επίπεδο διαφθοράς στην Ελλάδα απασχόλησαν την ελληνική κοινωνική επικαιρότητα τον Δεκέμβριο.

Εθνική Στρατηγική για τη βία των ανηλίκων: Ποια μέτρα προχωρούν και τι έχει μείνει πίσω

Τι νέο έχει φέρει η στρατηγική στη μάχη για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της παραβατικότητας και πού συναντάει εμπόδια.

Διαβάστε περισσότερα: https://www.kathimerini.gr/society/563959117/ethniki-stratigiki-gia-ti-via-ton-anilikon-poia-metra-prochoroyn-kai-ti-echei-meinei-piso/

Βία ανηλίκων: Τι οπλίζει το χέρι των 14xρονων

Τρεις ειδικοί, με αφορμή τις δύο πρόσφατες επιθέσεις με μαχαίρι σε Κυψέλη και Χολαργό, αναλύουν τα χαρακτηριστικά της νεανικής παραβατικότητας.

Διαβάστε περισσότερα: https://www.kathimerini.gr/society/563977102/via-anilikon-ti-oplizei-to-cheri-ton-14xronon/

Η σκοτεινή πλευρά του TikTok και ο αλγόριθμος του εθισμού

Γιατί τα βίντεο ψυχικής υγείας είναι πιο δύσκολο να τα «ξεφορτωθείς» από το feed σου; Πού σταματά η ενημέρωση και πού ξεκινούν η αυτοδιάγνωση και η παραπληροφόρηση; Ο αλγόριθμος σε θέλει στην πλατφόρμα και είναι έτοιμος να σου «σερβίρει» ακόμα και ανακρίβειες, αρκεί να σε κρατήσει σε αυτή.

Διαβάστε περισσότερα: https://www.kathimerini.gr/world/563972677/i-skoteini-pleyra-toy-tiktok-kai-o-algorithmos-toy-ethismoy/?_gl=119y0i7q_upMQ.._gaMTY5ODM4OTUyNS4xNzY1NjAyNzY5_ga_JJJ7LY7JGM*czE3NjU2MDI3NjgkbzEkZzAkdDE3NjU2MDI3NjgkajYwJGwwJGgw

«Ας μη γίνω στέλεχος. Δεν με νοιάζει»: Gen Z & Εργασία

Μια ποιοτική έρευνα σε 96 νέους αποτυπώνει τις ανισότητες, τους φόβους και τις προσδοκίες μιας γενιάς που ενηλικιώνεται μέσα σε κρίσεις, τεχνολογικούς κλυδωνισμούς και ρηγματωμένη εμπιστοσύνη στους θεσμούς.

Διαβάστε περισσότερα: https://www.kathimerini.gr/investigations/special-reports/563970202/as-mi-gino-stelechos-den-me-noiazei-gen-z-amp-ergasia/?_gl=1rpsew8_upMQ.._gaMTU3MzY3NDk1OS4xNzY1NjMzNTg2_ga_JJJ7LY7JGM*czE3NjU2MzM1ODYkbzEkZzAkdDE3NjU2MzM1ODYkajYwJGwwJGgw

«Να γίνω δάσκαλος; Οχι, ευχαριστώ»

Οι ιδιαίτερα χαμηλοί μισθοί, ο «βραχνάς» της στέγης, αλλά και η αλλαγή νοοτροπίας γονέων και μαθητών έχουν οδηγήσει το κάποτε περίβλεπτο επάγγελμα του εκπαιδευτικού στην απαξίωση.

Διαβάστε περισσότερα: https://www.tovima.gr/print/society/na-gino-daskalos-oxi-eyxaristo/

«Ούτε να σκεφτείς το δώρο Χριστουγέννων» – Απροστάτευτοι οι νέοι εργαζόμενοι

Εργάζονται από τα 18 τους για να έρθουν αντιμέτωποι με κάθε είδους εργοδοτική αυθαιρεσία – Γιατί μένουν απροστάτευτοι;

Διαβάστε περισσότερα: https://www.tovima.gr/print/society/oute-na-skefteis-to-doro-xristougennon/

Στη σκιά της διαφθοράς η μεγάλη εικόνα της Ελλάδας

Τη θλιβερή θέση της χώρας μας αποτυπώνουν οι διεθνείς οργανισμοί – Διάχυτη η αντίληψη των πολιτών για την εμπλοκή κρατικών αξιωματούχων – Γιατί η Δικαιοσύνη αργεί και πολλές υποθέσεις παραγράφονται – Μητρώο Υποθέσεων Διαφθοράς δημιουργεί η κυβέρνηση για να αποτυπωθεί η κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα: https://www.tovima.gr/print/dikaiosyni/sti-skia-lftis-diafthorascri-megali-eikona-lftis-elladas/

Η οργάνωση της ανομίας

Είναι βαθιές οι παθογένειες του κράτους», λέει ο πρωθυπουργός και έχει απόλυτο δίκιο. Ισως να ξεκινούν από την τουρκοκρατία, αυτήν που τόσα και τόσα προβλήματα δικαιολόγησε στη σύγχρονη Νεοελληνική Ιστορία. Μπήκε στο αίμα μας –ή με φροϋδικούς όρους στο υποσυνείδητό μας– η μπαγαποντιά. Η λογική είναι «να προλάβουμε να κλέψουμε το κράτος για να ‘χουμε να πληρώνουμε όταν μας κλέβει αυτό».

Διαβάστε περισσότερα: https://www.kathimerini.gr/opinion/563995888/o-organosi-tis-anomias/

Είναι η τεχνολογία η πιο ισχυρή θρησκεία σήμερα;

ο μακρινό 2009, στο βραχύβιο έντυπο Post-Media δημοσίευσα ένα άρθρο με τίτλο: «Θεός 2.0. Μια παραβολή για τη θρησκεία δεύτερης γενιάς, τους θεούς και τους ευαγγελιστές της». Τότε το Facebook ήταν μόλις πέντε ετών και ελάχιστοι ασκούσαν κριτική στα social media. Στα 15 χρόνια της ραγδαίας τεχνολογικής επιτάχυνσης που έχουν μεσολαβήσει, η ιδέα ότι η τεχνολογία έχει μετατραπεί σε μια νέα ισχυρή θρησκεία, δεν απέκτησε την παραμικρή δημοφιλία. Οι περισσότεροι μαγευτήκαμε απ’ τα αστραφτερά νέα εργαλεία και τα μεσσιανικά αφηγήματα που τα συνόδευαν, και δεν είχαμε χρόνο να θέσουμε βαθύτερα ερωτήματα.

Διαβάστε περισσότερα: https://www.kathimerini.gr/culture/563961928/einai-i-technologia-i-pio-ischyri-thriskeia-simera/

Η ζωή μέχρι τα 100 αλλάζει τα πάντα

Η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα: ο 20ός αιώνας σχεδίασε θεσμούς, οικονομικά συστήματα και κοινωνικές δομές για έναν βίο 70-75 ετών. Στον 21ο αιώνα, όμως, ο βίος είναι κατά 25 έως 30 χρόνια μεγαλύτερος. Η μακροβιότητα δεν είναι απλώς μια βιολογική εξέλιξη. Είναι μια οικονομική, κοινωνική, θεσμική και πολιτισμική ανατροπή. Και όπως όλες οι ανατροπές, έτσι κι αυτή μπορεί να αποβεί μοιραία εάν δεν υπάρξει άμεσα νέος σχεδιασμός.

Διαβάστε περισσότερα: https://www.kathimerini.gr/economy/563961628/i-zoi-mechri-ta-100-allazei-ta-panta/?_gl=11y8y9ln_upMQ.._gaMTU1Mjc5OTE4Ny4xNzY1MjU3MDQ5_ga_JJJ7LY7JGM*czE3NjUyNTcwNDgkbzEkZzAkdDE3NjUyNTcwNDgkajYwJGwwJGgw

Διαβάστε περισσότερα Παράθυρο στον κόσμο: Δεκέμβριος 2025
Άρθρα

Contemporary Perspectives on Psychoanalytic Case Formulation

Ελληνικό Παράρτημα Θεσσαλονίκης
της Διεθνούς Εταιρείας Σχεσιακής Ψυχανάλυσης και Ψυχοθεραπείας

Εκπαιδευτικό πρόγραμμα 2024-25

Nancy McWilliams, Ph.D., ABPP

Σάββατο 18.00-20.00

16 Νοεμβρίου & 14 Δεκεμβρίου 2024 και 18 Ιανουαρίου 2025

Σε αυτά τα διαδικτυακά εργαστήρια θα εξετάσουμε σε βάθος τη διάδραση θεραπευόμενουθεραπευτή με βάση την προσωπικότητα, τονίζοντας την αξία της διατύπωσης περίπτωσης η οποία μας βοηθάει στη δημιουργία της θεραπευτικής συμμαχίας, τη θεραπευτική πρόοδο, τον τρόπο κατανόησης της μεταβίβασης-αντιμεταβίβασης, τις κλινικές μας επιλογές και την προγνωστική εκτίμηση. Μετά από την αναθέωρηση του DSM to 1980 τα ζητήματα προσωπικότητας υποβιβάστηκαν στην κατηγορία των ‘διαταραχών’ ως μετρήσιμα χαρακτηριστικά. Αντίθετα, σε αυτήν την παρουσίαση η Dr. McWilliams θα διερευνήσει την ατομικότητα μέσα από διαφορετικούς φακούς (την ιδιοσυγκρασία, τον τύπο δεσμού, τις άμυνες, την οργάνωση των συναισθημάτων, τις παθογόνες πεποιθήσεις, τις ενορμητικές τάσεις, τα κεντρικά σχεσιακά δυναμικά, τον ορισμό του εαυτού και τον βαθμό δυσκολίας). Θα αναφερθεί σε εμπειρικά δεδομένα για κάθε κατηγορία και μέσα από παραδείγματα θα καταδείξει τις κλινικές επιπτώσεις στην κάθε περίπτωση. Στο τέλος θα γίνει παρουσίαση περίπτωσης που θα αναλυθεί με βάση τη διατύπωση στις προαναφερθείσες κατηγορίες.

Nancy McWilliams, Ph.D., ABPP., is emerita visiting professor at the Graduate School of Applied and Professional Psychology at Rutgers University. She is the author of 4 books : Psychoanalytic Diagnosis (translated in 20 languages), Psychoanalytic Case Formulation, Psychoanalytic Psychotherapy and Psychoanalytic Supervision.

McWilliams is a psychoanalytic/dynamic author, teacher, supervisor, and therapist. She is a former president of the Division of Psychoanalysis (39) of the American Psychological Association (APA). She is also Associate Editor of the Psychodynamic Diagnostic Manual, first published in 2006, and published in a second edition (PDM-2) in 2017.

Awards include the Gradiva Prize for her books, the Rosalee Weiss award for contributions to practice, the Division of Psychoanalysis awards for leadership (2005), scholarship (2012), and international academic excellence (2021), the Laughlin distinguished teacher award, the Goethe Scholarship award, and the Hans Strupp award for teaching, practice and writing.

Διαβάστε περισσότερα Contemporary Perspectives on Psychoanalytic Case Formulation
Άρθρα | Παράθυρο στον κόσμο

Παράθυρο στον κόσμο: Οκτώβριος 2023

Παράθυρο στον κόσμο: Οκτώβριος

Σε αυτή την νέα σειρά άρθρων του Ινστιτούτου Ψυχολογίας και Υγείας (ΙΨΥ) θα βλέπουμε κάθε μήνα τα σημαντικότερα γεγονότα που συμβαίνουν στον κόσμο και αξίζει να μοιραστούμε μαζί σας! Σταχυολογεί η κλινική ψυχολόγος, Τάνια Αναγνωστοπούλου.

Πόσο χειρότερα τρώμε λόγω της ακρίβειας?

Πόσο χειρότερα τρώμε λόγω της ακρίβειας?

Διαβάστε περισσότερα: Πόσο χειρότερα τρώμε λόγω της ακρίβειας?

Τι νιώθει ένα παιδί όταν ακούει τους γονείς να φωνάζουν?

Διαβάστε περισσότερα: Τι νιώθει ένα παιδί όταν ακούει τους γονείς να φωνάζουν?

Η διασημότητα δεν προφυλάσσει από τον καρκίνο!

Διαβάστε περισσότερα: Η διασημότητα δεν προφυλάσσει από τον καρκίνο!

Νέες μορφές προπαγάνδας και fake news

Διαβάστε περισσότερα: Η A.I. ως εργαλείο προπαγάνδας σε έναν «φλεγόμενο» πλανήτη

Νέα από τον Ελλαδικό χώρο

Πότε θα γίνουν οι περίφημες μεταρρυθμίσεις στην Ελλάδα?!!

Διαβάστε περισσότερα: Πότε θα γίνουν οι περίφημες μεταρρυθμίσεις στην Ελλάδα?!!

Πόσο μας ταλαιπωρεί η Δικαιοσύνη στην Ελλάδα?

Διαβάστε περισσότερα: 1.400 ημέρες για μια τελεσίδικη απόφαση

Νέα από έρευνα και επιστήμη

Λέτε να φτάσουμε τα 100?

Διαβάστε περισσότερα: Τι πρέπει να κάνουμε για να ζήσουμε μέχρι τα 100;

Πόση φρίκη μπορούμε να μεταβολίσουμε?

Διαβάστε περισσότερα: Πόση φρίκη μπορούμε να μεταβολίσουμε; – Ειδικοί μιλούν στην «Κ»

Eπιτέλους! Νέες μορφές θεραπείας για τον καρκίνο..

Διαβάστε περισσότερα: Καρκίνος: Έρευνα Ελλήνων επιστημόνων ανοίγει τον δρόμο για εξατομικευμένη θεραπεία

Κλείνουμε με κάτι για να θυμηθούμε λίγο την ξενοιασιά του καλοκαιριού…

Διαβάστε περισσότερα: Oι δυσπρόσιτες παραλίες στη Σιθωνία Χαλκιδικής (Drone Video)

Διαβάστε περισσότερα Παράθυρο στον κόσμο: Οκτώβριος 2023
Άρθρα

Η Τέχνη της Ψυχοθεραπείας

Γιατί να επιλέξω το πρόγραμμα ως επαγγελματίας θεραπευτής;

Πολλοί θεραπευτές εκπαιδεύονται σε μια συγκεκριμένη θεωρητική κατεύθυνση. Ωστόσο, στην καθημερινή κλινική πράξη προκύπτουν συχνά ζητήματα που απαιτούν ευελιξία, βαθύτερη κατανόηση και προσαρμογή του θεραπευτικού μοντέλου.

Το πρόγραμμα του ΙΨΥ βοηθά τον επαγγελματία θεραπευτή:

● να οργανώσει τις ήδη υπάρχουσες γνώσεις του,

● να ενισχύσει την ψυχοδιαγνωστική του σκέψη,

● να αναγνωρίζει πιο καθαρά τα δυναμικά κάθε περιστατικού,

● να διαχειρίζεται καλύτερα τα κλινικά και δεοντολογικά ζητήματα,

● να αναπτύξει πιο αποτελεσματική θεραπευτική παρουσία,

● να εμπλουτίσει τη δουλειά του με νέα εργαλεία και οπτικές.

Λόγω της έμφασης στην πρακτική εμπειρία, το πρόγραμμα μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά για θεραπευτές διαφορετικών προσεγγίσεων, όπως ψυχοδυναμικής, ανθρωπιστικής, γνωστικοσυμπεριφορικής ή συστημικής κατεύθυνσης.

Διαβάστε περισσότερα Η Τέχνη της Ψυχοθεραπείας
Άρθρα

Πένθος στα παιδιά: Τρεις ερωτήσεις-απαντήσεις για το πώς να Βοηθήσεις
Το πένθος σαν έννοια μας τρομάζει. Δεν μας αρέσει καθόλου να έρχεται στο προσκήνιο της συζήτησής μας, πόσο μάλλον αν πρόκειται για ένα παιδί που πενθεί.

Όμως, η γνώση είναι δύναμη και σε τέτοιες περιπτώσεις μόνο αν ξέρουμε πώς να τις διαχειριστούμε μπορούμε να βοηθήσουμε το παιδί να βγει πιο δυνατό μέσα από το πένθος που βιώνει.

Επιπλέον, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η απώλεια είναι κομμάτι της ζωής μας. Είναι χρέος μας να είμαστε όλοι εκπαιδευμένοι και έτοιμοι να βοηθήσουμε ένα παιδί που βιώνει μια τέτοια κρίση στην ζωή του. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορέσουμε να το κατευθύνουμε και να το στηρίξουμε αλλάζοντας ριζικά την εξέλιξή του και αποφεύγοντας τις αρνητικές συνέπειες που έχει ένα ανεπεξέργαστο πένθος στο παιδί, όπως εφιάλτες, σωματικά συμπτώματα, άγχος, κατάθλιψη κλπ. Για αυτόν τον λόγο θα δούμε τρεις βασικές ερωτήσεις με απαντήσεις που έχουν σκοπό να μας βοηθήσουν να διαχειριστούμε καλύτερα κάποιες δύσκολες καταστάσεις. Οι απαντήσεις είναι μέσα από το ομώνυμο βιβλίο “Το πένθος στα παιδιά” από τiς εκδόσεις ΙΨΥ.

1.Τι χρειάζεται να κάνει ένα παιδί για να επεξεργαστεί το πένθος του όταν πεθάνει ένας γονιός;

Σύμφωνα με τον Worden το παιδί έχει 4 καθήκοντα που θα το βοηθήσουν με το πένθος του. Με βάση τις μαρτυρίες των παιδιών που έχασαν έναν γονιό, ο Worden (1996) διατύπωσε τα 4 καθήκοντα (tasks) με τα οποία είναι αντιμέτωπο ένα παιδί με πένθος. Αυτά τα καθήκοντα δεν έχουν καθορισμένη σειρά και το παιδί μπορεί να επανέλθει σε προγενέστερα καθήκοντα ανά πάσα στιγμή.

Το πρώτο καθήκον είναι να αναγνωρίσει την πραγματικότητα του θανάτου, διαφορετικά δεν μπορεί να ξεκινήσει η διεργασία του πένθους.

Το δεύτερο καθήκον είναι να επεξεργαστεί τα συναισθήματα που απορρέουν από την απώλεια.

Το τρίτο καθήκον αναφέρεται στην προσαρμογή του παιδιού σε ένα περιβάλλον από το οποίο λείπει ένα σημαντικό άτομο.

Το τέταρτο καθήκον αναφέρεται στη δημιουργία μιας νέας ψυχικής και εσωτερικευμένης σχέσης με το άτομο που πέθανε ώστε να μπορέσει να συνεχίσει τη ζωή του.
{Τάνια Αναγνωστοπούλου- Σοφία Χατζηνικολάου (2015) Το Πένθος στα Παιδιά}

2.Με ποιον τρόπο μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου να διατηρήσει την ανάμνηση του γονιού του που πέθανε;

Είναι πολύ σημαντικό για το παιδί να διατηρήσει την ανάμνηση του γονιού. Στην έρευνα του Harvard για το πένθος των παιδιών (Nickman et al., 1998), οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι γονείς που ήταν βοηθητικοί σε αυτόν τον τομέα:

Συζητούσαν με το παιδί για τον γονιό που πέθανε.

Έδιναν την ευκαιρία στα παιδιά να συμμετέχουν στα μνημόσυνα και τις επισκέψεις στο νεκροταφείο.

Έδιναν στα παιδιά αντικείμενα, φωτογραφίες, κοσμήματα, ρούχα που ανήκουν στον εκλιπόντα γονέα.

Παρατηρούσαν αν τα παιδιά εκφράζουν τα συναισθήματά τους και αν αναφέρονται στον εκλιπόντα γονέα. Για παράδειγμα, ένας πατέρας κατάλαβε πως η σιωπή του 11χρονου γιου του για τη μητέρα του οφείλονταν στην προσπάθεια του μικρού να προστατέψει τον πατέρα του από τη θλίψη.

Βοηθούσαν τα παιδιά να βρουν τις λέξεις να εκφράσουν τα συναισθήματά τους. Για παράδειγμα, μια μητέρα εξήγησε στα παιδιά για τα συναισθήματα που νιώθουν όσοι έχουν χάσει ένα αγαπημένο πρόσωπο και μετά τα ρώτησε αν και εκείνα νιώθουν το ίδιο.

Έδειχναν στο παιδί τον σεβασμό τους τόσο προς τον γονιό που πέθανε όσο και προς τη σχέση του παιδιού με αυτόν.

Ωστόσο, μια δύσκολη σχέση ανάμεσα στους γονείς, έχει αρνητική επίδραση στο πένθος στα παιδιά. Αν τα παιδιά διαπιστώσουν ότι ο επιζών γονιός θέλει να συνεχίσει τη ζωή του χωρίς να αναφέρεται στον εκλιπόντα γονέα, μένουν χωρίς στήριγμα στην προσπάθειά τους να τον μνημονεύουν. Ορισμένες φορές, βοηθάει να μιλάνε τα αδέρφια μεταξύ τους για τον γονιό που πέθανε ή να βρουν άλλα άτομα που τον γνώριζαν για να τον μνημονεύουν (Nickman et al., 1998).

{Τάνια Αναγνωστοπούλου- Σοφία Χατζηνικολάου (2015) Το Πένθος στα Παιδιά}

Τι λέμε στα παιδιά στην περίπτωση που ο θάνατος είναι βίαιος;

Στην περίπτωση βίαιου θανάτου, το παιδί αποτυπώνει τρομακτικές εικόνες στο μυαλό του και συχνά υποφέρει από εφιάλτες το βράδυ, βιώνει δηλαδή μια μετατραυματική διαταραχή. Ακόμη και το να ακούσει για έναν βίαιο θάνατο, χωρίς να έχει εκτεθεί στη σκηνή, αφήνει στο παιδί δυσάρεστες εικόνες. Γι’ αυτόν τον λόγο, είναι σημαντικό να ενθαρρύνουμε το παιδί να μιλήσει για αυτά που είδε και άκουσε και να αναφέρει με λεπτομέρειες τις εντυπώσεις που του άφησε το τραυματικό γεγονός (Pynoos et al., 1987).

Τα παιδιά θέτουν δύσκολες ερωτήσεις. Μία από αυτές είναι «Υπέφερε;». Συχνά, επίσης, ρωτάνε «Τρόμαξε;». Σε αυτά τα ερωτήματα μπορούμε να απαντήσουμε: «Εάν πόνεσε, ήταν μόνο για λίγο και μετά όλα ηρέμησαν και δεν φοβόταν καθόλου», όπως επίσης και «Δεν

είμαι σίγουρος/η, αλλά ξέρω πως όσο και αν τρόμαξε, δεν κράτησε πολύ και γνώριζε ότι εμείς τον/την αγαπάμε πολύ» (J. Johnson, 1999, σελ. 40).

{Τάνια Αναγνωστοπούλου- Σοφία Χατζηνικολάου (2015) Το Πένθος στα Παιδιά}

Διαβάστε επίσης στο Blog του ΙΨΥ:

1. Πώς βιώνουν την απώλεια τα παιδιά και πώς να βοηθήσουμε?

2. Σημαντικά Νέα – Παράθυρο στον κόσμο: Νοέμβριος

3. Το πένθος που μιλιέται, ίσως και να νικιέται
Διαβάστε περισσότερα Πένθος στα παιδιά: Τρεις ερωτήσεις-απαντήσεις για το πώς να Βοηθήσεις
Άρθρα | Παράθυρο στον κόσμο

Παράθυρο στον κόσμο: Ιούνιος 2025

Σε αυτή την νέα σειρά άρθρων του Ινστιτούτου Ψυχολογίας και Υγείας (ΙΨΥ) θα βλέπουμε κάθε μήνα τα σημαντικότερα γεγονότα που συμβαίνουν στον κόσμο και αξίζει να μοιραστούμε μαζί σας! Σταχυολογεί η κλινική ψυχολόγος, Τάνια Αναγνωστοπούλου.

Το καλοκαίρι του τρόμου

Η εποχή που τόσο απειλητικά πλησιάζει μόνο σε καλοκαίρι δεν φέρνει. Περισσότερο μοιάζει με τρέιλερ δυστοπικής τηλεοπτικής σειράς για το τέλος του κόσμου. «Ερχεται το πιο καυτό καλοκαίρι των τελευταίων 1.000 ετών», «Καύσωνας διαρκείας προ των θυρών», «Θα πούμε το νερό νεράκι», «Το κουνούπι τίγρης μας απειλεί και φέτος».

Διάβασε περισσότερα: https://www.tovima.gr/print/opinions/to-kalokairi-tou-tromou/

Παρέμβαση 11 ΜΚΟ προς τον πρωθυπουργό για το περιβάλλον

Η Ελλάδα αλλάζει. Μα όχι προς το καλύτερο.

Από την άναρχη δόμηση και τα σκουπίδια ως τις “προστατευόμενες” περιοχές, που μόνο κατ’ όνομα προστατεύονται, η περιβαλλοντική υποβάθμιση έχει γίνει κανόνας. Τα δάση καίγονται κάθε καλοκαίρι χωρίς προστασία, πρόληψη, χωρίς μάθημα. Ο σχεδιασμός του φυσικού χώρου παραμένει στα αζήτητα, ενώ το αποτύπωμα του τουρισμού στα νησιά μας ολοένα και μεγαλώνει.

Διάβασε περισσότερα: https://www.kathimerini.gr/life/environment/563648839/paremvasi-11-mko-pros-ton-prothypoyrgo-gia-to-perivallon/

Απάτη με επιστημονικά άρθρα: Είχαν φτιαχτεί με ΑΙ

Διάβασε περισσότερα: https://www.tovima.gr/2025/06/04/society/apati-me-epistimonika-arthra-eixan-ftiaxtei-me-ai/

Πόσα τραύματα αφήνει το τραύμα του άλλου;

Διάβασε περισσότερα: https://www.kathimerini.gr/society/reportaz/563656957/posa-traymata-afinei-to-trayma-toy-alloy/?_gl=112cvwiq_upMQ.._gaMTE5NTM1ODA5MC4xNzQ5NzAwOTc5_ga_JJJ7LY7JGM*czE3NDk3MDA5NzgkbzEkZzAkdDE3NDk3MDA5NzgkajYwJGwwJGgw

Μπόινγκ και Τέμπη: παθήματα και μαθήματα

Στις 29 Οκτωβρίου 2018 συνέβη ένα φοβερό αεροπορικό δυστύχημα: αεροπλάνο τύπου Boeing 737 Max των αερογραμμών Λάιον της Ινδονησίας συνετρίβη, λίγα λεπτά μετά την απογείωση, σκοτώνοντας όλους τους 189 επιβαίνοντες. Ηταν ένα περίεργο δυστύχημα: το αεροσκάφος ήταν καινούργιο, ο καιρός καλός. Αρχισε αμέσως η αναζήτηση των αιτίων. Ενεργοποιήθηκε, ως συνήθως, το ρητορικό παιχνίδι απόδοσης και αποποίησης ευθυνών.

Διάβασε περισσότερα: https://www.kathimerini.gr/opinion/563662597/mpoingk-kai-tempi-pathimata-kai-mathimata/

Τι έχει κάνει στους εφήβους το ιντερνετικό πορνό;

ύμφωνα με την έρευνα της Common Sense Media, της μεγαλύτερης ΜΚΟ που ασχολείται με τα μίντια και την τεχνολογία, το 73% των εφήβων, δηλαδή τρεις στους τέσσερις, έχουν παρακολουθήσει πορνογραφικές σκηνές στην ηλικία των 13-17.

Διάβασε περισσότερα: https://www.kathimerini.gr/k/k-magazine/563647291/ti-echei-kanei-stoys-efivoys-to-internetiko-porno/

Η ραπ διχάζει την ελληνική Gen Z

Διάβασε περισσότερα: https://www.kathimerini.gr/culture/music/563664817/i-rap-dichazei-tin-elliniki-gen-z

«Επιδημία» η εξάρτηση στην κεταμίνη μεταξύ των νέων στη Βρετανία – «Συναγερμός» στις Αρχές

Διάβασε περισσότερα: https://www.kathimerini.gr/life/health/563685166/epidimia-i-exartisi-stin-ketamini-metaxy-ton-neon-sti-vretania-synagermos-stis-arches/

Διαβάστε περισσότερα Παράθυρο στον κόσμο: Ιούνιος 2025