Πολλές θεωρητικές κατευθύνσεις στην ψυχοθεραπεία θεωρούν ότι η ψυχοδιαγνωστική είναι άχρηστη, ίσως και επικίνδυνη, εφόσον βάζει « ταμπέλες» σε ανθρώπους, ταμπέλες οι οποίες μας εμποδίζουν να κάνουμε επαφή με το ίδιο το άτομο ώστε να το καταλάβουμε καλύτερα.
Οντως, οι διαγνωστικές ετικέτες έχουν χρησιμοποιηθεί για να ασκήσουν εξουσία ή και βία σε ανυπεράσπιστα άτομα. Έχουν επίσης χρησιμοποιηθεί για να καταστήσουν ένα ανθρώπινο ον « αντικείμενο», στερημένο από τις κοινωνικές και ανθρώπινες ιδιότητές του.
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε έναν διαφορετικό τύπο διάγνωσης που βασίζεται στη γνώση που έχει συσσωρευτεί τα 100 χρόνια που ασκούμε το επάγγελμα της ψυχοθεραπείας. Σύμφωνα με αυτήν την οπτική διάγνωση σημαίνει κατανόηση.
Κατανόηση της ιδιαιτερότητας της προσωπικότητας κάθε ατόμου
Κατανόηση της ιδιαιτερότητας των συνθηκών μέσα στις οποίες ζει
Εάν δεν κατανοήσουμε την ιδιαιτερότητα του ατόμου που έχουμε απέναντί μας μπορούμε να προχωρήσουμε σε άχρηστες ή και επιβλαβείς παρεμβάσεις.
Όταν ο κηπουρός γνωρίζει τι χρειάζεται κάθε φυτό όσον αφορά τον ήλιο, το πότισμα, τη συχνότητα του νερού και της τροφής του, το φροντίζει καλύτερα. Διαφορετικά, αν θεωρεί πως το φως και το νερό είναι απαραίτητα για όλα ανεξαιρέτως τα φυτά, μπορεί να καταστρέψει εκείνα τα φυτά που χρειάζονται σκιά ή ελάχιστο νερό.
Η ψυχοδιαγνωστική χρειάζεται να περιλαμβάνει τόσο στοιχεία από την προσωπικότητα και το αναπτυξιακό ιστορικό του ατόμου όσο και στοιχεία για το περιβάλλον του ( ρόλος στην οικογένεια, ενίσχυση ορισμένων συμπεριφορών, δευτερογενή οφέλη κλπ).
Η διαγνωστική εικόνα είναι πολύτιμη γιατί μας δίνει σε κωδικοποιημένη μορφή πολλά χρήσιμα στοιχεία για τον τρόπο προσέγγισης του συγκεκριμένου ατόμου. Παράλληλα η θεραπεύτρια αφουγκράζεται προσεκτικά τα λεκτικά και μη λεκτικά σήματα του θεραπευόμενου και ανακαλύπτει πτυχές που δεν καλύπτονται από τις υπάρχουσες θεωρίες. Υπό αυτό το πρίσμα η διάγνωση είναι μια ανοιχτή διαδικασία που τυπικά ολοκληρώνεται στο τέλος της θεραπείας.
Σε αυτή την νέα σειρά άρθρων του Ινστιτούτου Ψυχολογίας και Υγείας (ΙΨΥ) θα βλέπουμε κάθε μήνα τα σημαντικότερα γεγονότα που συμβαίνουν στον κόσμο και αξίζει να μοιραστούμε μαζί σας! Σταχυολογεί η κλινική ψυχολόγος, Τάνια Αναγνωστοπούλου.
Διαβάστε αυτόν τον μήνα: Πώς θα κάνετε το τέλειο έγκλημα, το ψυχικό μας DNA και τα μικρά θαύματα που μπορούν να κάνουν οι άνθρωποι.
Νέα από την Διεθνή Σκηνή
Γιατί είναι τόσο δημοφιλής ο λαΪκισμός στην Ευρώπη?
Η δουλειά στην παροχή υπηρεσιών για τον προσφυγικό πληθυσμό και σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης είναι μία από τις πλέον απαιτητικές εργασίες που μπορεί να κάνει ένας ψυχολόγος κατά τη γνώμη μου. Τόσο οι ιδιαιτερότητες του πληθυσμού όσο και αυτές που συναντά κανείς σε μία κατάσταση κρίσης κάνουν την δουλειά του ειδικού αρκετά διαφορετική από τη δουλειά στο γραφείο.
Μία εκ των πολλών διαφοροποιήσεων που έχει η δουλειά με τους πρόσφυγες εν σχέση με αυτή με το ντόπιο πληθυσμό είναι σίγουρα το πολιτισμικό υπόβαθρο. Το πολιτισμικό υπόβαθρο των θεραπευόμενων είναι πάντα παρόν, σε όλες τις συνεδρίες, και πραγματικά διαδραματίζει καταλυτικό ρόλο τόσο για την ερμηνεία που θα δώσει ο/η θεραπευτής/τρια όσο και για την κατάλληλη παρέμβαση. Ένα πολύ συχνό παράδειγμα είναι ότι λόγω των στενών σχέσεων που έχουν στις οικογένειές τους, έρχονται όλοι μαζί για θεραπεία συχνά φέρνοντας σε δύσκολη θέση το/τη θεραπευτή/τρια. Θυμάμαι μάλιστα ότι μία φορά ξαφνιάστηκα καθώς μαζί με την 47χρονη πελάτισσά μου ήρθε και η 80χρονη μητέρα της καθώς όπως μου ανέφερε η πρώτη, δεν πάει πουθενά χωρίς αυτή.
Σε αυτή την νέα σειρά άρθρων του Ινστιτούτου Ψυχολογίας και Υγείας (ΙΨΥ) θα βλέπουμε κάθε μήνα τα σημαντικότερα γεγονότα που συμβαίνουν στον κόσμο και αξίζει να μοιραστούμε μαζί σας! Σταχυολογεί η κλινική ψυχολόγος, Τάνια Αναγνωστοπούλου.
Το καλοκαίρι του τρόμου
Η εποχή που τόσο απειλητικά πλησιάζει μόνο σε καλοκαίρι δεν φέρνει. Περισσότερο μοιάζει με τρέιλερ δυστοπικής τηλεοπτικής σειράς για το τέλος του κόσμου. «Ερχεται το πιο καυτό καλοκαίρι των τελευταίων 1.000 ετών», «Καύσωνας διαρκείας προ των θυρών», «Θα πούμε το νερό νεράκι», «Το κουνούπι τίγρης μας απειλεί και φέτος».
Παρέμβαση 11 ΜΚΟ προς τον πρωθυπουργό για το περιβάλλον
Η Ελλάδα αλλάζει. Μα όχι προς το καλύτερο.
Από την άναρχη δόμηση και τα σκουπίδια ως τις “προστατευόμενες” περιοχές, που μόνο κατ’ όνομα προστατεύονται, η περιβαλλοντική υποβάθμιση έχει γίνει κανόνας. Τα δάση καίγονται κάθε καλοκαίρι χωρίς προστασία, πρόληψη, χωρίς μάθημα. Ο σχεδιασμός του φυσικού χώρου παραμένει στα αζήτητα, ενώ το αποτύπωμα του τουρισμού στα νησιά μας ολοένα και μεγαλώνει.
Στις 29 Οκτωβρίου 2018 συνέβη ένα φοβερό αεροπορικό δυστύχημα: αεροπλάνο τύπου Boeing 737 Max των αερογραμμών Λάιον της Ινδονησίας συνετρίβη, λίγα λεπτά μετά την απογείωση, σκοτώνοντας όλους τους 189 επιβαίνοντες. Ηταν ένα περίεργο δυστύχημα: το αεροσκάφος ήταν καινούργιο, ο καιρός καλός. Αρχισε αμέσως η αναζήτηση των αιτίων. Ενεργοποιήθηκε, ως συνήθως, το ρητορικό παιχνίδι απόδοσης και αποποίησης ευθυνών.
ύμφωνα με την έρευνα της Common Sense Media, της μεγαλύτερης ΜΚΟ που ασχολείται με τα μίντια και την τεχνολογία, το 73% των εφήβων, δηλαδή τρεις στους τέσσερις, έχουν παρακολουθήσει πορνογραφικές σκηνές στην ηλικία των 13-17.
Σε μια γυναικοκτονία δεν χάνει τη ζωή της μόνο η γυναίκα, τη χάνουν και τα παιδιά της! Το πένθος σημαδεύει την απώλεια της μητέρας τους αλλά και την απώλεια του πατέρα τους. Είναι πλέον δολοφόνος και θα παραμείνει στη φυλακή. Επιπλέον, σημαδεύει και την απώλεια της παιδικής τους ηλικίας, εφόσον δεν είναι δυνατόν να παραμείνουν παιδιά.
Σε αυτά προστίθεται και ο θόρυβος από τα αστυνομικά δελτία, τα ΜΜΕ, ο σχολικός και κοινωνικός στιγματισμός. Πολλά ερωτήματα τα βασανίζουν και δεν ξέρουν με ποιον να τα συζητήσουν.
Δεν είναι τόσο θέμα των ‘ειδικών’ αυτά τα παιδιά, όσο του σχολείου και της ευρύτερης κοινότητας. Χρειάζεται να τα αγκαλιάσουμε, η αποδοχή των συμμαθητών τους και των δασκάλων τους είναι βάλσαμο για αυτά. Υπάρχουν ψυχολόγοι στα σχολεία, εξειδικευμένοι φορείς όπως η Μέριμνα, τα Κέντρα Πρόληψης και τα Κέντρα Κοινότητας. Σε αυτά μπορούν να απευθυνθούν οι εκπαιδευτικοί και η οικογένεια για ενημέρωση και στήριξη. Τα παιδιά γυναικοκτονιών χρειάζονται στήριξη για πολλά-πολλά χρόνια, σε κάθε βήμα της ζωής τους.
Πως μπορούμε να βοηθήσουμε αυτά τα παιδιά;
Μπορούμε να πάρουμε απαντήσεις στον τρόπο με τον οποίο μπορούμε να βοηθήσουμε αυτά τα παιδιά μέσα από το βιβλίο ‘Το πένθος στα παιδιά’ από τις εκδόσεις του Ινστιτούτου Ψυχολογίας και Υγείας. Στόχος του βιβλίου είναι να βοηθήσει ψυχολόγους, γονείς και εκπαιδευτικούς να προσεγγίσουν και να στηρίξουν τα παιδιά που βιώνουν μια σοβαρή απώλεια, όπως αυτή μιας γυναικοκτονίας. Επίσης ενημερώνει για το πώς να ευαισθητοποιήσουμε τα παιδιά σε ζητήματα απώλειας και πένθους, έτσι ώστε να μπορούν να ανταπεξέλθουν στις μικρές και μεγάλες απώλειες της ζωής τους.
“Στην περίπτωση βίαιου θανάτου, το παιδί αποτυπώνει τρομαχτικές εικόνες στο μυαλό του και συχνά υποφέρει από εφιάλτες το βράδυ, βιώνει δηλαδή μια μετατραυματική διαταραχή. Ακόμη και το να ακούσει για έναν βίαιο θάνατο, χωρίς να έχει εκτεθεί στη σκηνή, αφήνει στο παιδί δυσάρεστες εικόνες. Γι’ αυτόν τον λόγο, είναι σημαντικό να ενθαρρύνουμε το παιδί να μιλήσει για αυτά που είδε και άκουσε και να αναφέρει με λεπτομέρειες τις εντυπώσεις που του άφησε το τραυματικό γεγονός (Pynoos et al., 1987).
Σε περίπτωση ανθρωποκτονίας, τα παιδιά θέτουν δύσκολες ερωτήσεις. Μία από αυτές είναι «Υπέφερε;». Συχνά, επίσης, ρωτάνε «Τρόμαξε;». Σε αυτά τα ερωτήματα μπορούμε να απαντήσουμε: «Εάν πόνεσε, ήταν μόνο για λίγο και μετά όλα ηρέμησαν και δεν φοβόταν καθόλου», όπως επίσης και «Δεν είμαι σίγουρος/η, αλλά ξέρω πως όσο και αν τρόμαξε, δεν κράτησε πολύ και γνώριζε ότι εμείς τον/την αγαπάμε πολύ» (J. Johnson, 1999, σελ. 40).
Μια ιδιαίτερη περίπτωση είναι όταν ο πατέρας σκοτώνει τη μητέρα του παιδιού. Η Dora Black ( 1996), η οποία μελέτησε περισσότερες από 100 τέτοιες περιπτώσεις, αναφέρεται στην ιδιαίτερη προσοχή και εμπειρογνωμοσύνη που απαιτείται για την πρώιμη παρέμβαση κατά την εμφάνιση μετατραυματικής διαταραχής στο παιδί, καθώς και για την ένταξή του σε ένα ασφαλές συγγενικό περιβάλλον, στο οποίο οι συγγενείς θα μπορούν να έχουν άμεση συμβουλευτική όσον αφορά τη φροντίδα του. Άλλα ζητήματα αφορούν την ψυχολογική στήριξη του παιδιού σε περίπτωση που κληθεί να καταθέσει στο δικαστήριο ως μάρτυρας, ώστε να μη τραυματιστεί ψυχικά από τη διαδικασία, καθώς και την προστασία του από την πίεση των συγγενών να προσχωρήσει στις θέσεις της μιας πλευράς έναντι της άλλης.”
Αλτσχάιμερ: Η απλή εξέταση που το εντοπίζει με 90% ακρίβεια
Επιστήμονες στη Σουηδία βρήκαν μια πρωτοποριακή εξέταση εντοπισμού του Αλτσχάιμερ που είναι ήδη διαθέσιμη στις Ηνωμένες Πολιτείες και μπορεί σύντομα να εγκριθεί για χρήση και σε άλλες χώρες.
Φάρμακο για τη φλεγμονή υπόσχεται 20 επιπλέον χρόνια ζωής
Πρόκειται για ένα από τα δεκάδες μόρια της οικογένειας των ιντερλευκινών, ουσιών που απελευθερώνονται από κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος και εμπλέκονται σε φλεγμονώδεις αντιδράσεις.
Μια νέα μελέτη διερεύνησε την πολύπλοκη αλληλεπίδραση γενετικών, σχετικών με τον τρόπο ζωής και παθολογικών παραγόντων στη γήρανση του εγκεφάλου με τη χρήση μαγνητικής τομογραφίας.
Η πρόταση του WWF Ελλάς – Η περιβαλλοντική οργάνωση κριτικάρει έντονα την κατεύθυνση του εθνικού σχεδίου που προκρίνει την καύση, μιλώντας για επικίνδυνη στροφή της Ελλάδας.
ι μεγάλες δασικές πυρκαγιές, ιδιαίτερα στην Αττική, μας φέρνουν σε απόγνωση και αμηχανία. Επικρατεί διάθεση πένθους και παραίτησης. Το θέμα θα συζητηθεί, για πολλοστή φορά, στη Βουλή τον Σεπτέμβριο, αλλά κανείς δεν περιμένει να γίνει σοφότερος.
Ζημιές δισεκατομμυρίων στην Ελλάδα λόγω της κλιματικής κρίσης
«Μετά την κρίση χρέους η Ελλάδα απειλείται τώρα από την κλιματική κρίση», γράφει η οικονομική επιθεώρηση Handelsblatt. Και μία τέτοια κρίση «θα αποτελέσει μία σοβαρή οικονομική δοκιμασία για την πιο χρεωμένη χώρα της Ευρώπης»
Ειρηνικός Ωκεανός: «Παγκόσμιο SOS» για την άνοδο της στάθμης του
Απειλείται ο ειρηνικός ωκεανός και τα νησιά του. Επιστημονική έκθεση που αποκαλύπτει ότι η στάθμη της θάλασσας στην περιοχή ανεβαίνει πολύ ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο.
Τετραετής έρευνα του Lancet, με 50 κορυφαίους επιστήμονες και μαρτυρίες νέων απ’ όλο τον κόσμο που έχουν βιώσει ψυχικές ασθένειες, καταδεικνύει τους βασικούς υπαίτιους για την ανησυχητική υποχώρηση της ψυχικής υγείας των ανθρώπων 12-25 ετών.
Δυνατό ερέθισμα. Εύκολη τροφή. Φαντασίωση. Κατανάλωση. Ποια είναι η σαγήνη της πλατφόρμας που μαγνητίζει εκατομμύρια χρήστες σε όλο τον κόσμο; Ποιο είναι το εσωτερικό κενό που καλύπτει;
Σε αυτή την νέα σειρά άρθρων του Ινστιτούτου Ψυχολογίας και Υγείας (ΙΨΥ) θα βλέπουμε κάθε μήνα τα σημαντικότερα γεγονότα που συμβαίνουν στον κόσμο και αξίζει να μοιραστούμε μαζί σας! Γράφει η κλινική ψυχολόγος, Τάνια Αναγνωστοπούλου.
Τον πρώτο μήνα του νέου έτους στη διεθνή σκηνή έχουμε τη συνέχιση και όξυνση του πολέμου στην Ουκρανία, ενώ στην Ελλάδα το σκηνικό είναι καθαρά προεκλογικό.
Ευκολή απόσπαση προσοχής
Ωστόσο, δημοσιεύτηκαν πολύ ενδιαφέρουσες έρευνες οι οποίες μελετούν τις επιπτώσεις της συνεχούς ενασχόλησής μας με τις οθόνες, την θεραπευτική επίπτωση των ήχων, καθώς και τον ορισμό της ευτυχίας.
Επιπλέον, ένα έγκυρο ρεπορτάζ μας ανοίγει ένα παράθυρο για να δούμε πώς ο Big Brother της τεχνολογίας μας ακολουθεί παντού.
Γιατί δεν μπορούμε να μείνουμε συγκεντρωμένοι για περισσότερο από 47 δευτερόλεπτα?
Ολοένα και μεγαλύτερη διάσπαση προσοχής προκαλεί η χρήση ψηφιακών συσκευών και η διαρκής περιήγησή μας στο διαδίκτυο. Πώς αντιδρά ο ανθρώπινος εγκέφαλος στο multitasking, το άγχος απώλειας μηνυμάτων και τρόποι συγκέντρωσης
Με ποιον τρόπο οι εταιρείες υποκλέπτουν τα προσωπικά δεδομένα μας?
Τι τεχνάσματα χρησιμοποιούν οι εταιρείες για να παρακάμψουν τον νόμο για τα προσωπικά δεδομένα; Και τι μπορούν να κάνουν οι πολίτες για να αποφύγουν τα ανεπιθύμητα μηνύματα; Νομικοί αλλά και ο πρόεδρος της Αρχής Προστασίας Δεδομένων απαντούν στα ερωτήματα της «Κ»
Ο ήχος που μπορεί να «θεραπεύσει» τoν καρκίνο, την κατάθλιψη και το τρέμουλο
Κλείνουμε με τον ήχο με τις ‘θεραπευτικές’ ιδιότητες. Η υπό κλινικές μελέτες σε όλο τον κόσμο διαδικασία, ονομάζεται εστιασμένος υπέρηχος (ΗiFu) και στέλνει ηχοκύματα σε μέρη του εγκεφάλου, επαναπρογραμματίζοντας τα ελαττωματικά κυκλώματα του εγκεφάλου που προκαλούν αυτές τις ασθένειες.
