Για να είμαστε αποτελεσματικοί θεραπευτές χρειάζεται να αναπτύξουμε πολλές δεξιότητες, άλλες θεμελιώδεις και κοινές για όλους ανεξάρτητα από το θεωρητικό μας μοντέλο, και άλλες πιο εξειδικευμένες ανάλογα με τον πληθυσμό (παιδιά, οικογένειες, ζευγάρια, ηλικιωμένοι, ψυχιατρικοί ασθενείς, ενδονοσοκομειακοί ασθενείς, πρόσφυγες κλπ), το είδος των προβλημάτων με τα οποία θα ασχοληθούμε (αυτισμός, πένθος, τραύμα, υγεία κλπ) και τη θεωρητική προσέγγιση που μας ταιριάζει. Σήμερα θα ασχοληθούμε με τις γενικές κλινικές δεξιότητες και γνώσεις οι οποίες αποτελούν τη βάση πάνω στην οποία χτίζουμε την εξειδίκευσή μας.
Η ικανότητα γνήσιας επαφής και επικοινωνίας με ένα άλλο άτομο είναι κεφαλαιώδης στο επάγγελμα του θεραπευτή. Ορισμένα άτομα έχουν έμφυτη αυτήν την ικανότητα, οι περισσότεροι, όμως, χρειάζεται να την ξεμπλοκάρουν και να την αναπτύξουν.
Η ικανότητα να βιώνουμε και να αντέχουμε τα δικά μας συναισθήματα είναι επίσης μια θεμελιώδης κλινική δεξιότητα που δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη. Η εμπειρία έχει δείξει πως όλοι μας είτε μπλοκάρουμε ή έχουμε ιδιαίτερη ευαισθησία σε ορισμένα συναισθήματα. Πολλοί θεραπευτές έχουν αυξημένο το αίσθημα της ενοχής και της ντροπής, άλλοι είναι ευέξαπτοι ή αντίθετα έχουν δυσκολία να θυμώσουν και να βάλουν όρια, άλλοι πάλι δυσκολεύονται με τις στενές προσωπικές σχέσεις ή αντίθετα χρειάζονται συνεχώς επιβεβαίωση και προσοχή από τους άλλους. Επομένως, το ποιοι είμαστε σαν προσωπικότητα, η ιστορία της ζωής μας, τα ταλέντα και οι αδυναμίες μας, παίζουν καθοριστικό ρόλο στον τρόπο με τον οποίο αναλαμβάνουμε τον ρόλο του θεραπευτή και μας ακολουθούν πάντα στις επιτυχίες και τις αποτυχίες μας σε αυτό το επάγγελμα.
Η ψυχική ισορροπία και η ικανότητα διατήρησης μιας σωστής επαγγελματικής σχέσης με τους πελάτες αποτελούν τη βάση για μια καλή ψυχοθεραπεία. Προβλήματα που μπορούν να προκύψουν σε αυτόν τον τομέα αφορούν την καθοδήγηση και παροχή συμβουλών, όπως και την υπερβολική αυτοαποκάλυψη. Τόσο οι συμβουλές όσο και η αυτοαποκάλυψη πρέπει χρησιμοποιούνται με φειδώ και μόνο σε συγκεκριμένες περιστάσεις.
Γνώσεις που βασίζονται στην γενικότερη κλινική εμπειρία που θεωρείται δεδομένη στον χώρο της ψυχικής υγείας:
πώς παίρνουμε ένα ιστορικό,
πώς καταλήγουμε σε θεραπευτικό σχεδιασμό,
πότε παραπέμπουμε,
πόσο συχνά και για πόσο χρονικό διάστημα θα συνεργαστούμε με έναν θεραπευόμενο,
πώς συνεργαζόμαστε με την οικογένεια ενός θεραπευόμενου,
με ποιον τρόπο αντιλαμβανόμαστε τα ζητήματα δεοντολογίας που προκύπτουν και πολλά άλλα.
Επίγνωση ότι οι γνώσεις μας είναι περιορισμένες.
Είναι επίσης σημαντικό να αναγνωρίζουμε τους περιορισμούς των γνώσεων και της εξειδίκευσής μας (APA, 1981b) καθώς και το γεγονός ότι δεν είναι όλες οι προσεγγίσεις εξ ίσου εποτελεσματικές σε όλες τις διαταραχές ( Beutler, 1979). Επιπλέον, δεν πρέπει να ξεχνάμε πως ένας κλινικός δεν είναι ποτέ επαρκής σε όλες τις περιοχές, παρά μόνο σε συγκεκριμένους τομείς επαγγελματικής δραστηριότητα ( Koocher, 1979).
Σε αυτή την νέα σειρά άρθρων του Ινστιτούτου Ψυχολογίας και Υγείας (ΙΨΥ) θα βλέπουμε κάθε μήνα τα σημαντικότερα γεγονότα που συμβαίνουν στον κόσμο και αξίζει να μοιραστούμε μαζί σας! Σταχυολογεί η κλινική ψυχολόγος, Τάνια Αναγνωστοπούλου.
Του μίλησα ανοιχτά. Με άκουσε με συμπόνια. Ηταν ρομπότ
Πώς είναι να εξομολογείσαι το πρόβλημά σου σε μια ευφυή μηχανή;
Γιατί πολλοί γονείς εγκαθιστούν στα κινητά των παιδιών τους το ρομπότ-συνομιλητή που βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη – Τι λένε οι δημιουργοί του, τι επισημαίνουν οι ψυχολόγοι.
Ποιες είναι οι αρνητικές επιπτώσεις του εθισμού στη χρήση κινητού τηλεφώνου. Ο φόβος «μην χάσω κάτι» και πώς επηρεάζει τις συμπεριφορές. Έρευνα του Πανεπιστημίου Μακεδονίας.
Χρόνια μετά την επικράτηση αυθαίρετων ψυχολογικών όρων όπως η Blue Monday, η αληθινή ορολογία των ειδικών της ψυχικής υγείας εισχώρησε στον ψηφιακό κόσμο και μετέτρεψε τα κοινωνικά δίκτυα σε μια Βαβέλ διαγνώσεων, παθήσεων, διαταραχών και συμπλεγμάτων.
Δημοσκόπηση: Ετσι θέλουν οι Ελληνες τη ζωή τους – Οι φόβοι, τι προσδοκούν
Μόλις 1 στους 4 πιστεύει ότι θα ζει καλύτερα σε έναν χρόνο απ’ ό,τι τώρα – Οσον αφορά τους στόχους για τη χώρα οι ερωτώμενοι σε ποσοστό 51% προκρίνουν το να είναι πιο δίκαιη κοινωνικά – Απαισιοδοξία για την ΕΕ
Η γενιά που δεν μεγαλώνει ποτέ – Γιατί οι σημερινοί 30άρηδες είναι ακόμα παιδιά
Οι σημερινοί 30άρηδες δεν μοιάζουν και πολύ με ενήλικες. Καθώς οι αριθμοί εκείνων που έχουν αγοράσει το δικό τους σπίτι, έχουν παντρευτεί και έχουν αποκτήσει παιδιά σε αυτή την ηλικία μειώνονται απότομα
Τα ιδιωτικά νοσοκομεία υπερτιμολογούν τις δαπάνες που χρεώνουν στους ασθενείς με ιδιωτική ασφάλεια, και συχνά το κόστος είναι διπλό από εκείνο που πληρώνει ο ασθενής χωρίς συμβόλαιο υγείας.
Ποια επαγγέλματα θα αναπτυχθούν και ποια θα μαραζώσουν στην Ελλάδα του 2030
Σύμφωνα με την έκθεση του WEF για το μέλλον της αγοράς εργασίας, οι τεχνολογικές δεξιότητες που κρίνονται ως αναγκαίες ήδη από σήμερα, θα αλλάξουν ριζικά το τοπίο για εργοδότες και εργαζομένους.
Πάνω στα συντρίμμια μιας αλόγιστης παγκοσμιοποίησης, που ωφέλησε οικονομικά κυρίως την Κίνα και τις ανερχόμενες μεγάλες δυνάμεις του παγκόσμιου Νότου, συγκρούονται σήμερα εντός της Δύσης δύο μεγάλα δόγματα πολιτικής.
Η τολµηρή Ευρωπαία Επίτροπος που τα έβαλε με τους τεχνολογικούς κολοσσούς
Η Margrethe Vestager ολοκλήρωσε τη δεκάχρονη θητεία της έχοντας δείξει ότι οι τεχνολογικοί κολοσσοί µπορούν να ελεγχθούν και να λειτουργήσουν σε νόµιµα πλαίσια.
Σε αυτή την νέα σειρά άρθρων του Ινστιτούτου Ψυχολογίας και Υγείας (ΙΨΥ) θα βλέπουμε κάθε μήνα τα σημαντικότερα γεγονότα που συμβαίνουν στον κόσμο και αξίζει να μοιραστούμε μαζί σας! Σταχυολογεί η κλινική ψυχολόγος, Τάνια Αναγνωστοπούλου.
Μεγάλη μελέτη στις ΗΠΑ ανέδειξε ένα νέο αφήγημα σχετικά με τον εθισμό των ανηλίκων στις οθόνες, τις πραγματικές ανάγκες και τα θέλω τους. Τι λένε όμως για όλα αυτά τα εφηβάκια στη χώρα μας; Και πώς τα αντιλαμβάνονται γονείς, εκπαιδευτικοί και ειδικοί;
Μαθαίνοντας στα παιδιά να αντιμετωπίζουν τον εκφοβισμό
Ενα συμπεριληπτικό σχολικό περιβάλλον, μια καλή σχέση επικοινωνίας και εμπιστοσύνης ανάμεσα στα παιδιά και στους γονείς, καθώς και η συνεργασία με τη σχολική μονάδα και τους εκπαιδευτικούς μπορούν να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον αφιλόξενο για εκφοβιστικές συμπεριφορές και προστατευτικό για τα παιδιά. Και φυσικά, συστηματική «δουλειά» των γονιών με τα ίδια τα παιδιά, σημειώνει η Άλισον Μακ Κλάιμοντ, συγγραφέας του βιβλίου Πώς να βοηθήσεις το παιδί σου να τα καταφέρει.
Ναι, είναι να τρελαίνεσαι. Πώς φτάσαμε από την εικόνα της γιαγιάς που κυνηγάει το εγγόνι με το κεφτεδάκι στη μαμά του TikTok που πασπαλίζει σπόρους τσία στο ταπεράκι του παιδιού;
FT: Η Ελλάδα κλείνει πάνω από 750 σχολεία λόγω πτώσης γεννήσεων
Δημογραφική κατάρρευση. H συνεχής μείωση των γεννήσεων οδηγεί σε ανεπαρκή αριθμό μαθητών. Tα κλεισίματα επηρεάζουν όχι μόνο απομακρυσμένα χωριά και νησιά, αλλά και περιοχές της Αττικής.
Το κύκλωμα της Κρήτης: «Αρχιμαφιόζος» ως κινηματογραφική φιγούρα
Μπορεί κανείς να πει πολλά και για την ομερτά της τοπικής κοινωνίας: το κύκλωμα έλυνε και έδενε στα Χανιά, «ακουμπούσε» τις ζωές σχετικών και άσχετων ανθρώπων με διάφορους τρόπους. Δασικές εκτάσεις αποχαρακτηρίζονταν (προκειμένου να πουληθούν) χωρίς να ανοίξει ρουθούνι, ενώ λέγεται ότι η οργάνωση είχε εισχωρήσει ακόμη και στη Δικαιοσύνη, μαγειρεύοντας τη σύνθεση δικαστηρίων, ώστε να βγαίνουν παράλογα ευνοϊκές αποφάσεις για υπόδικα μέλη της.
Νιώθουμε όλοι μας ότι από τα «έγκατα» του πλανήτη ακούγονται τριγμοί σαν και αυτούς που τα ισοπεδώνουν όλα κάθε 50-60 χρόνια. Βλέπουμε τον παραλογισμό, τις ανατροπές, τις εκπτώσεις, αλλά δεν μπορούμε να καταλάβουμε πού πάει το πράγμα.
Ο 40χρονος ΛΕΞ κάνει απανωτά sold out μέσα σε λίγες ώρες όποτε ανακοινώνει συναυλία. Τον περασμένο Απρίλιο πλημμύρισε το ΟΑΚΑ, ενώ η 67χρονη Αννα Βίσση συγκέντρωσε το περασμένο Σαββατοκύριακο 130.000 θεατές στο Καλλιμάρμαρο.
Τα δομικά προβλήματα του ελληνικού συστήματος Υγείας και τα εμπόδια που θέτουν στη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών, επισημαίνονται σε εργασία πέντε διακεκριμένων επιστημόνων.
Την εργασία, που παρατίθεται πιο κάτω, υπογράφουν οι Ηλίας Κυριόπουλος (επίκουρους καθηγητής Οικονομικών Υγείας LSE), Κώστας Αθανασάκης (επίκουρος καθηγητής Οικονομικών Υγείας), Στεργιανή Τσόλη (ερευνήτρια LSE), Ηλίας Μόσιαλος (καθηγητής LSE) και Ειρήνη Παπανικόλα (καθηγήτρια Πολιτικής Υγείας, Πανεπιστήμιο Brown).
Η «σιωπηρή αποχώρηση» αφορά σχεδόν 6 στους 10 επαγγελματίες υγείας στην Ελλάδα.
Η «σιωπηρή αποχώρηση» αφορά σχεδόν 6 στους 10 επαγγελματίες υγείας στην Ελλάδα. Ερευνητές του ΕΚΠΑ ανέπτυξαν για πρώτη φορά διεθνώς εργαλείο καταγραφής του φαινομένου, ρίχνοντας φως σε μια υπόγεια αλλά υπαρκτή κρίση στον κλάδο της υγείας.
Αίμα στην άσφαλτο: Η «πανδημία» των τροχαίων δυστυχημάτων
Δεν είναι αριθμοί. Δεν είναι στατιστικές. Είναι ζωές που χάνονται σε μια στιγμή, όνειρα που συντρίβονται σε μια στροφή, οικογένειες που διαλύονται για πάντα. Κι όμως, η Ελλάδα εξακολουθεί να μετρά εκατοντάδες νεκρούς στην άσφαλτο κάθε χρόνο σε τροχαία δυστυχήματα.
Βλαστοκύτταρα ανέστρεψαν τις βλάβες του εγκεφαλικού
Μεταμοσχεύτηκαν νευρικά βλαστικά κύτταρα σε ποντίκια και πέτυχαν αναγέννηση των κατεστραμμένων νευρώνων τους, αποκατάσταση της κινητικότητάς τους και «επιδιόρθωση» των πληγέντων αιμοφόρων αγγείων τους – Ανοίγει ο δρόμος και για τους ανθρώπους
Σε αυτή την νέα σειρά άρθρων του Ινστιτούτου Ψυχολογίας και Υγείας (ΙΨΥ) θα βλέπουμε κάθε μήνα τα σημαντικότερα γεγονότα που συμβαίνουν στον κόσμο και αξίζει να μοιραστούμε μαζί σας! Σταχυολογεί η κλινική ψυχολόγος, Τάνια Αναγνωστοπούλου.
Πώς να αγχώσετε ένα chatbot
Μπορούν τα chatbots να υποκαταστήσουν ή να αντικαταστήσουν τους ειδικούς ψυχικής υγείας, αλλά και να συναισθανούν τους ανθρώπους που συνομιλούν μαζί τους; Μια πρόσφατη μελέτη του Πανεπιστημίου Γέηλ υποστηρίζει πως και τα ρομπότ μπορεί τελικά να έχουν ψυχή.
Ενα πρόγραμμα e-learning, για ένα τρίμηνο ή ένα Σαββατοκύριακο, αρκεί για να δηλώσει κανείς «σύμβουλος ψυχικής υγείας» ή «life coach». Για να ασκήσει το επάγγελμα, δεν χρειάζεται ούτε αυτό. Οι κίνδυνοι ενός αρρύθμιστου πεδίου για τη δημόσια ψυχική υγεία
Η ΑΙ είναι ήδη στις σχολικές αίθουσες. Οι μαθητές χρησιμοποιούν chatbots για να λύσουν ασκήσεις, να γράψουν εργασίες, ακόμα και αντί για το παραδοσιακό «σκονάκι» σ’ ένα διαγώνισμα. Πώς το διαχειρίζονται εκπαιδευτικοί και γονείς;
Γιατί οι σημερινοί 50άρηδες αρνούνται τον τίτλο του «μεσήλικα»
Αλλάζουν καριέρα, επαναπροσδιορίζουν τις σχέσεις τους, ταξιδεύουν περισσότερο σε σχέση με παλαιότερα. Τι έχει αλλάξει; Ποια είναι τα οφέλη και ποιες οι παγίδες; Δύο ψυχολόγοι εξηγούν στην «Κ»
Οι έρευνες λένε ότι οι σημερινοί εικοσάρηδες και τριαντάρηδες πίνουν πολύ λιγότερο από τους γονείς τους. Γιατί; Πώς οι «στεγνοί» μήνες έγιναν κουλ, πώς εξαπλώθηκε ο όρος «sober curious» και πώς ξαφνικά γέμισαν τα μπαρ με mocktails;
Είναι η κατάσταση fight or flight (πάλης ή φυγής) στην οποία φαίνεται να ακροβατεί η ελληνική κοινωνία ξαφνική, βεβιασμένη και ανεξήγητη ή πρόκειται απλώς για μια φυσική, υγιή και αυτονόητη αντίδραση; Μήπως είμαστε θυμωμένοι με το δίκιο μας;
Ερευνα: Πόσο καλοί πολίτες είμαστε; Η ροπή σε… φοροδιαφυγή και λάδωμα
Πώς ορίζεται ο ιδανικός πολίτης και πώς αντιλαμβανόμαστε τα ατομικά μας δικαιώματα και τις υποχρεώσεις μας προς το κράτος και τους άλλους – Τι δείχνει έρευνα ελλήνων επιστημόνων του Πανεπιστημίου Γέιλ.
Ερευνα-σοκ: Οι πολίτες γυρίζουν την πλάτη σε θεσμούς, κυβερνήσεις και επιχειρήσεις
Οι πολίτες πιστεύουν ότι η επόμενη γενιά θα ζήσει χειρότερα σύμφωνα με το Edelman Trust Barometer. Υπέρ των πλουσίων δρουν κυβερνήσεις και ελίτ. Τέσσερις στους 10 τάσσονται υπέρ μορφών ακτιβισμού που περιλαμβάνουν πράξεις βίας και διάδοση παραπληροφόρησης.
Σήμερα είναι μια επέτειος που οι περισσότεροι έχουν απωθήσει από τη μνήμη τους: της πρώτης καραντίνας. Τι έχει αφήσει όμως, γύρω μας και μέσα μας, η εμπειρία της; Μια συγγραφέας, ένας επιδημιολόγος, ένας σεφ, μια ηθοποιός και άλλοι δίνουν τις δικές τους απαντήσεις στην «Κ»
Η Τάνια Αναγνωστοπούλου είναι κλινική ψυχολόγος, διδάκτωρ (Ph.D.) στην Κλινική Ψυχολογία από το Pennsylvania State University των ΗΠΑ. Πραγματοποίησε μεταδιδακτορική εκπαίδευση στο Τμήμα Ψυχιατρικής και Συμπεριφορικής Ιατρικής της Lahey Clinic στη Βοστώνη.
Δίδαξε επί σειρά ετών στο Τμήμα Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και το Τμήμα Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Είναι ιδρυτικό μέλος του Ινστιτούτου Ψυχολογίας και Υγείας (ΙΨΥ), καθώς και του Παραρτήματος Θεσσαλονίκης της International Association for Relational Psychoanalysis and Psychotherapy (IARPP).
Διαθέτει περισσότερα από 30 χρόνια κλινικής, εκπαιδευτικής και εποπτικής εμπειρίας στον χώρο της ψυχοθεραπείας. Έχει εκπαιδεύσει και εποπτεύσει μεγάλο αριθμό επαγγελματιών ψυχικής υγείας, είναι επιμελήτρια και συγγραφέας πολλών βιβλίων και έχει συμμετάσχει σε πολλές έρευνες (link με τις δραστηριότητες).
