Άρθρα

Η αυτοφροντίδα των θεραπευτών: Γιατί είναι σημαντική?

Μέρος Α

Πρώτον, οι θεραπευτές χρειάζεται να κοιμόμαστε αρκετά. Προφανώς η χειρότερη νοητική κατάσταση στην οποία μπορούμε να βρεθούμε όταν ακούμε έναν θεραπευόμενο, είναι η αίσθηση ότι κυριευόμαστε από υπνηλία. Το να παρακολουθείς τα λεπτά να κυλούν με πολύ αργό ρυθμό, ενώ προσπαθείς να κρατήσεις τα μάτια σου ανοιχτά, είναι σκέτο μαρτύριο. Μερικοί θεραπευόμενοι, συνήθως εκείνοι με ναρκισσιστική παθολογία ή διασχιστικές άμυνες. Προκαλούν μια υπναγωγική αντίδραση που είναι δύσκολο να αντιμετωπιστεί, ακόμη και όταν δεν είμαστε σωματικά εξαντλημένοι, λόγω της κούρασης που δημιουργείται από την προβλητική ταύτιση και την απορρόφηση των αρνητικών συναισθημάτων του θεραπευόμενου.

Η λειτουργία της σκέψης επιβραδύνεται από τη στέρηση του ύπνου. Με αυτόν τον τρόπο, προκαλείται στον θεραπευτή το οδυνηρό αίσθημα πως δεν έκανε ό,τι καλύτερο μπορούσε. Από την άλλη μεριά, οι θεραπευόμενοι δικαιολογημένα τραυματίζονται όταν αντιληφθούν ότι προκαλούν υπνηλία στον θεραπευτή τους.

Μέρος Β

Είναι σημαντικό να μην εργαζόμαστε υπερβολικά πολλές ώρες και να διατηρούμε ορισμένα διαστήματα ελεύθερου χρόνου απαραβίαστα. Τα άτομα τα οποία εκτιμούν ιδιαίτερα την ελευθερία τους τα σαββατοκύριακα και τα βράδια, δεν πρέπει να παραβιάζουν αυτές τις ώρες με ρυθμίσεις που διευκολύνουν τους θεραπευόμενους· θα διαπιστώσουν πως νιώθουν μεγαλύτερη δυσφορία από όσο θα έπρεπε για τον εαυτό τους και τους θεραπευόμενους που προσπαθούν να εξυπηρετήσουν.

Ψυχοθεραπευτής χαλαρώνει μπροστά στην θάλασσα. Η αυτοφροντίδα των θεραπευτών — Η αυτοφροντίδα των θεραπευτών

Είναι κρίσιμης σημασίας για την ποιότητα της ζωής μας να υπάρχει αρκετός χρόνος για διακοπές, όπως και η δυνατότητα να ξεφεύγουμε για λίγες μέρες ή εβδομάδες από την κούραση που προκαλεί η διαρκής συναισθηματική εναρμόνιση με τους θεραπευόμενους. Στην εποχή της κινητής τηλεφωνίας μπορεί να είναι δελεαστικό να παραμείνουμε στη διάθεση του θεραπευόμενου και κατά τη διάρκεια των διακοπών, όμως για τα περισσότερα άτομα οι διακοπές δεν προσφέρουν ξεκούραση, εάν δεν είναι ένα πραγματικό διάλειμμα από τη δουλειά.

Μέρος Γ

Ψυχοθεραπευτής κοιτάει μια λίμνη. Η αυτοφροντίδα των θεραπευτών — Η αυτοφροντίδα των θεραπευτών

Όταν ξεκίνησα να εργάζομαι, είχα αρκετές θεραπευόμενες οι οποίες αντιδρούσαν με δραματικό τρόπο στους αποχωρισμούς και προσπαθούσα να είμαι συνεχώς διαθέσιμη προκειμένου να μην τους προκαλέσω πόνο. Σύντομα όμως κατάλαβα ότι η θεραπεία για το έντονο άγχος του απoχωρισμού δεν είναι η αποφυγή του, αλλά ο αποχωρισμός τον οποίο διαδέχεται μια βέβαιη επιστροφή, έτσι ώστε η εγκατάλειψη να αρχίσει να συνδέεται με την τελική επανένωση. Ο αποχωρισμός, όπως βιώνεται μέσα από τα διαλείμματα στη θεραπεία, χρειάζεται να αναλύεται διεξοδικά, να συζητιέται και να βιώνεται και όχι να αποφεύγεται. Και όπως υποστήριξα στα κεφάλαια για τα όρια, είναι καλύτερο για τους θεραπευόμενους να θυμώσουν με τα όρια της θεραπεύτριας παρά να αισθανθούν ενοχές που την απασχολούν εκτός ωραρίου.

{Αποσπάσματα από το βιβλίο της Nancy McWilliams: Ψυχαναλυτική Ψυχοθεραπεία}

Διάβασε περισσότερα για το βιβλίο και την αυτοφροντίδα των θεραπευτών εδώ!

Άρθρα | Ψυχοθεραπεία

Οι θεμελιώδεις κλινικές δεξιότητες και γνώσεις

Για να είμαστε αποτελεσματικοί θεραπευτές χρειάζεται να αναπτύξουμε πολλές δεξιότητες, άλλες θεμελιώδεις και κοινές για όλους ανεξάρτητα από το θεωρητικό μας μοντέλο, και άλλες πιο εξειδικευμένες ανάλογα με τον πληθυσμό (παιδιά, οικογένειες, ζευγάρια, ηλικιωμένοι, ψυχιατρικοί ασθενείς, ενδονοσοκομειακοί ασθενείς, πρόσφυγες κλπ), το είδος των προβλημάτων με τα οποία θα ασχοληθούμε (αυτισμός, πένθος, τραύμα, υγεία κλπ) και τη θεωρητική προσέγγιση που μας ταιριάζει. Σήμερα θα ασχοληθούμε με τις γενικές κλινικές δεξιότητες και γνώσεις οι οποίες αποτελούν τη βάση πάνω στην οποία χτίζουμε την εξειδίκευσή μας. Read More “Οι θεμελιώδεις κλινικές δεξιότητες και γνώσεις”

Διαβάστε περισσότερα Οι θεμελιώδεις κλινικές δεξιότητες και γνώσεις
Άρθρα | Παράθυρο στον κόσμο

Παράθυρο στον κόσμο: Δεκέμβριος 2024

Σε αυτή την νέα σειρά άρθρων του Ινστιτούτου Ψυχολογίας και Υγείας (ΙΨΥ) θα βλέπουμε κάθε μήνα τα σημαντικότερα γεγονότα που συμβαίνουν στον κόσμο και αξίζει να μοιραστούμε μαζί σας! Σταχυολογεί η κλινική ψυχολόγος, Τάνια Αναγνωστοπούλου.

ΕΚΤ: 2.037 νέοι διδάκτορες στην Ελλάδα το 2023

Στατιστικά στοιχεία για τους διδάκτορες που αποφοίτησαν από ελληνικά ΑΕΙ την περασμένη χρονιά δημοσίευσε το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης. Οι επαγγελματικές προοπτικές, οι στόχοι, η χρηματοδότηση και τα επιστημονικά πεδία.

Διαβάστε περισσότερα: https://www.euro2day.gr/news/highlights/article/2278311/ekt-2037-neoi-didaktores-sthn-ellada-to-2023.html

Τι δεν είναι μεταρρύθμιση

Οταν έχουμε τους περισσότερους γιατρούς κατ’ αναλογίαν πληθυσμού στην Ε.Ε. και το δημόσιο σύστημα υγείας αντιμετωπίζει τόσο σοβαρά προβλήματα, είναι αυταπόδεικτο ότι δεν υπάρχει αξιολόγηση αναγκών, τόσο ως προς τις ειδικότητες όσο και ως προς τη γεωγραφική κατανομή των υπηρεσιών.

Διαβάστε περισσότερα: https://www.kathimerini.gr/opinion/563385949/ti-den-einai-metarrythmisi

Ιστιοπλοΐα: Ανεπανάληπτο παγκόσμιο 1-2 για Παναγόπουλο και Μακρή στην Αργεντινή

Διπλός θρίαμβος για τα ελληνικά πανιά.

Διαβάστε περισσότερα: https://www.kathimerini.gr/athletics/563375527/istioplo-a-anepanalipto-pagkosmio-1-2-gia-panagopoylo-kai-makri-stin-argentini/

Ευκαιρίες κρυμμένες στα ορεινά – Πώς θα εποικιστεί η ραχοκοκαλιά της χώρας

Ελλάδα είναι η τρίτη πιο ορεινή χώρα στην Ευρώπη, πίσω από την Ελβετία και τη Νορβηγία και πρώτη στην Ευρωπαϊκή Ενωση μαζί με τη Σλοβενία. Παρότι τα βουνά μας διαθέτουν εξαιρετικές ομορφιές και δυνατότητες για να ζήσει κόσμος, ερημώνουν σταθερά τις τελευταίες δεκαετίες.

Διαβάστε περισσότερα: https://www.kathimerini.gr/society/563373169/eykairies-krymmenes-sta-oreina-pos-tha-epoikistei-i-rachokokalia-tis-choras/

Μπορώ να πενθώ με τους δικούς μου ρυθμούς;

Διαβάστε περισσότερα: https://www.kathimerini.gr/opinion/563378080/mporo-na-pentho-me-toys-dikoys-moy-rythmoys/

Βασιλόπιτα: η ιστορία της τελετουργικής πίτας από την αρχαιότητα και το Βυζάντιο έως σήμερα

Γιατί λέμε «βασιλόπιτα» την πρωτοχρονιάτικη πίτα μας και γιατί κρύβουμε μέσα της το φλουρί; Έκοβαν πίτα οι Ρωμαίοι;

Διαβάστε περισσότερα: https://www.gastronomos.gr/topikes-kouzines/ellada/i-istoria-tis-vasilopitas/93388/

Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα: Οι ανησυχητικές συνήθειες που επιβαρύνουν την υγεία μας

Οι Ελληνες αναδεικνύονται πρωταθλητές στο κάπνισμα και στην κατανάλωση αλκοόλ, ενώ ταυτόχρονα δεν προτιμούν ιδιαίτερα τη σωματική άσκηση ούτε την κατανάλωση λαχανικών, όπως αποκαλύπτει μεγάλη ευρωπαϊκή κοινωνική έρευνα, τα αποτελέσματα της οποίας ανακοινώνονται επίσημα αύριο.

Διαβάστε περισσότερα: https://www.tovima.gr/print/health/oi-kakes-synitheies-ton-ellinon/

Ο «σάκος» με τα επιστημονικά «δώρα» του 2024

Η χρονιά που σε λίγο φεύγει προσέφερε σημαντικά επιτεύγματα στα πεδία της Ιατρικής και της Βιολογίας.

Διαβάστε περισσότερα: https://www.tovima.gr/2024/12/14/science/o-sakos-me-ta-epistimonika-dora-tou-2024/

Ευθανασία: Το διεθνές debate για την επιλογή στον θάνατο

Τα επιχειρήματα που ακούγονται παγκοσμίως μετά και το νομοσχέδιο που ψηφίστηκε στη Βρετανία για την ευθανασία – Οι φωνές υπέρ του δικαιώματος στην αξιοπρέπεια και οι ανησυχίες για πιέσεις σε ευάλωτα άτομα.

Διαβάστε περισσότερα: https://www.tovima.gr/print/society/to-diethnes-debatecrgia-tin-epilogicrston-thanato/

Σφυρίζοντας αδιάφορα στις ράγες!

Μας έρχεται «χαστούκι» από τις Βρυξέλλες για τους σιδηροδρόμους στην Ελλάδα και οι εδώ «αρμόδιοι» σφυρίζουν αδιάφορα. Όλα αυτά, δε, σχεδόν δύο χρόνια μετά το πολύνεκρο δυστύχημα των Τεμπών. Μυαλό δεν βάζουμε!

Διαβάστε περισσότερα: https://www.euro2day.gr/specials/reveille/article/2277903/sfyrizontas-adiafora-stis-rages.html

Η γεωγραφία της κατάθλιψης: Οι ανισότητες σε Ελλάδα και Ευρώπη

Διαβάστε περισσότερα: https://www.tovima.gr/2024/12/21/society/i-geografia-tis-katathlipsis-oi-anisotites-se-ellada-kai-eyropi/

Αλέκος Παπαδόπουλος: Οι ελίτ της χώρας δεν επιθυμούν τις μεταρρυθμίσεις

Η λυτρωτική κατάληξη του σημερινού ελληνικού προβλήματος θα προκύψει μόνο μέσα από την πολιτική συμφωνία για την εφαρμογή ενός ρεαλιστικού και μακρόπνοου σχεδίου εθνικής ανασυγκρότησης. Ο Αλέκος Παπαδόπουλος στην Ειδική Εκδοση World Review του Euro2day.gr και των New York Times.

Διαβάστε περισσότερα: https://www.euro2day.gr/specialeditions/worldreview2024/article-se/2273925/oi-elit-ths-horas-den-epithymoyn-tis-metarrythmise.html

Δραματική αύξηση των καταγγελιών ενδοοικογενειακής βίας στην Κρήτη – Πάνω από 127 περιστατικά τον μήνα

Διαβάστε περισσότερα: https://www.tovima.gr/2024/12/16/society/dramatiki-ayksisi-ton-kataggelion-endooikogeneiakis-vias-stin-kriti-pano-apo-127-peristatika-ton-mina/

Διαβάστε περισσότερα Παράθυρο στον κόσμο: Δεκέμβριος 2024
Άρθρα

Ποιος θα φυλάξει τους φύλακες – εμπειρίες μιας ψυχολόγου από τα κέντρα φιλοξενίας προσφύγων

Θυμάμαι ακόμη πολύ καθαρά την πρώτη πρώτη ημέρα που ξεκίνησα να δουλεύω σε κέντρο «φιλοξενίας» προσφύγων. Ένα κέντρο λίγο πιο έξω από την Αθήνα. Θυμάμαι ακόμη τις σκηνές και τα container να ξεπροβάλλουν από τη στροφή του δρόμου, τις γυναίκες με τα χρωματιστά τους φορέματα να πηγαίνουν βόλτα τα μωρά τους, παρέες αντρών να συζητάνε σε αυτοσχέδια καταστήματα και παιδιά να παίζουν σχεδόν ανέμελα στην παιδική χαρά. Κατά κάποιο τρόπο η ζωή συνεχίζεται ακόμη και στο πιο αφιλόξενο καμπ. Δυστυχώς, λίγες ώρες αργότερα έμαθα ότι στα καμπ ο πόνος βρίσκεται καλά κρυμμένος μέσα στις σκηνές. Read More “Ποιος θα φυλάξει τους φύλακες – εμπειρίες μιας ψυχολόγου από τα κέντρα φιλοξενίας προσφύγων”

Διαβάστε περισσότερα Ποιος θα φυλάξει τους φύλακες – εμπειρίες μιας ψυχολόγου από τα κέντρα φιλοξενίας προσφύγων
Άρθρα | Παράθυρο στον κόσμο

Παράθυρο στον κόσμο: Ιανουάριος 2024

Παράθυρο στον κόσμο: Ιανουάριος

Με πολλά νέα έφυγε ο πρώτος μήνας του χρόνου. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους ειδικούς ψυχικής υγείας έχει η δημοσιοποίηση του διαχρονικού προβλήματος που μαστίζει τον χώρο μας και αφορά το ποιος έχει τα εχέγγυα για να ασκήσει επαγγελματικά την ψυχοθεραπεία.

Θεραπευτά μου, μήπως δεν είστε θεραπευτής;

Ψυχολόγοι, life coaches, σύμβουλοι σχέσεων προσφέρουν όλοι υπηρεσίες «ψυχοθεραπευτικές», χωρίς να έχουν τα ίδια τυπικά προσόντα. Ανατομία μιας αρρύθμιστης αγοράς.

Διαβάστε περισσότερα εδώ: https://www.kathimerini.gr/society/562815439/therapeyta-moy-mipos-den-eiste-therapeytis/

Το επάγγελμα του ψυχολόγου και το θολό τοπίο άλλων επαγγελματιών που το περιβάλλει

Ποτέ στη δημόσια συζήτηση δεν ήταν τόσο επιτακτικά επίκαιρη η ανάγκη των ψυχολογικών παρεμβάσεων στο ατομικό και κοινοτικό επίπεδο.

Διαβάστε περισσότερα εδώ: https://www.kathimerini.gr/society/562816768/to-epaggelma-toy-psychologoy-kai-to-tholo-topio-allon-epaggelmation-poy-to-perivallei/

Άλλα θέματα που μας ξάφνιασαν ή αποτελούν καθημερινό θέμα συζήτησης στην Ελλάδα:

Το υαλορουνικό κάνει θραύση στα κοριτσάκια των 9 ετών!

Η 10χρονη Δανάη έχει πέσει θύμα της «μόδας» που θέλει τα κορίτσια να χρησιμοποιούν προϊόντα περιποίησης προσώπου από το δημοτικό. Πώς τα κοινωνικά δίκτυα φτιάχνουν μια νέα αγορά.

Διαβάστε περισσότερα εδώ: https://www.kathimerini.gr/society/562852219/perysi-ithele-loytrino-fetos-yaloyroniko/

Γιατί οι γονείς έπαψαν να είναι γονείς?

Διαβάστε περισσότερα εδώ: https://www.kathimerini.gr/opinion/562828201/giati-oi-goneis-epapsan-na-einai-goneis/

Κακομαθημένη οικογένεια

Tο πώς µεγαλώνουµε τα παιδιά μας δεν επηρεάζει μόνο τα ίδια, αλλά και το πώς θα λειτουργεί αυτή η κοινωνία σε μερικά χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα εδώ: https://www.kathimerini.gr/opinion/562815481/kakomathimeni-oikogeneia/

Πόσοι Έλληνες δεν μπορούν να κάνουν χωρίς κινητό?

Ερευνα: Εννιά στους δέκα Ελληνες είναι «όλη μέρα με το κινητό στο χέρι»

Διαβάστε περισσότερα εδώ: https://www.kathimerini.gr/society/562824607/ereyna-ennia-stoys-deka-ellines-einai-oli-mera-me-to-kinito-sto-cheri/

Γιατί τόσοι θάνατοι από τροχαία?

Δύο ειδικοί εξηγούν τι κάνουμε λάθος με αποτέλεσμα να χάνεται η μεγάλη εικόνα και κάθε χρόνο να θρηνούμε εκατοντάδες θύματα.

Διαβάστε περισσότερα εδώ: https://www.kathimerini.gr/society/562846558/trochaia-dystychimata-me-to-podi-patimeno-stin-agnoia/

Γιατί οι Έλληνες δεν μποϊκοτάρουμε την ακρίβεια?

Πώς διαμορφώνεται η καταναλωτική συνείδηση και ποιος ο ρόλος των ενώσεων καταναλωτών; Η διεθνής εμπειρία και η κατάσταση στην Ελλάδα.

Διαβάστε περισσότερα εδώ: https://www.kathimerini.gr/society/562842427/giati-oi-ellines-den-mpoikotaroyn-tin-akriveia/

Από τον χώρο της επιστήμης και της κοινωνικής πολιτικής:

Να απαγορευτούν τα social media στα παιδιά?

Τι αποτέλεσμα θα είχε κάτι τέτοιο; Tι λένε οι έρευνες, τι λένε οι ειδικοί και τι λένε οι γονείς για την επίδραση των σόσιαλ μίντια στη ζωή παιδιών και εφήβων;

Διαβάστε περισσότερα εδώ: https://www.kathimerini.gr/k/k-magazine/562854823/na-apagoreytoyn-ta-social-media-sta-paidia-kato-ton-16-eton/

Νάτος ο καινούργιος ιός! Τον έφτιαξαν οι Κινέζοι..

Kινέζοι επιστήμονες πειραματίστηκαν με ένα μεταλλαγμένο στέλεχος κορωνοϊού το οποίο είναι 100% θανατηφόρο σε «εξανθρωπισμένα» ποντίκια, αναφέρει δημοσίευμα της New York Post επικαλούμενο έρευνα.

Διαβάστε περισσότερα εδώ: https://www.kathimerini.gr/life/science/562834744/kinezoi-eftiaxan-metallagmeno-koronoio-me-100-thnitotita-se-pontikia/

Επικίνδυνες χημικές ουσίες

Η πρόσφατη μελέτη του Παρατηρητηρίου Corporate Europe Observatory αναδεικνύει την έκθεση των Ευρωπαίων πολιτών «σε ανησυχητικά υψηλά επίπεδα επιβλαβών χημικών ουσιών και φυτοφαρμάκων»

Διαβάστε περισσότερα εδώ: https://www.kathimerini.gr/society/562848670/epikindynes-chimikes-oysies-se-kallyntika-roycha-papoytsia-epipla/

Έχουμε γεμίσει το σώμα μας μικροπλαστικά!

O Γιάννης Κατσογιάννης, καθηγητής στο τμήμα Χημείας του ΑΠΘ στον τομέα της περιβαλλοντικής τεχνολογίας, εξηγεί πως καταλήγουν στον οργανισμό μας και συστήνει μέτρα για να μειώσουμε την έκθεσή μας σε αυτά.

Διαβάστε περισσότερα εδώ: https://www.kathimerini.gr/opinion/interviews/562844014/mikroplastika-o-aoratos-echthros-einai-pantoy/

Μήπως θα γίνουμε cyborg?

Μάρτιν Ρις: Ο διάσημος κοσμολόγος μιλάει για το σύμπαν, την τεχνητή νοημοσύνη και το μέλλον του είδους μας στη Γη.

Διαβάστε περισσότερα εδώ: https://www.kathimerini.gr/opinion/interviews/562828762/martin-ris-stin-k-isos-kapote-oi-anthropoi-ginoyn-cyborg/

Και κλείνοντας, μια θετική είδηση για μια γυναίκα-αστέρι!

Χρυσάνθη Νικολοπούλου: Η πρώτη γυναίκα πιλότος F-16

Η υποσμηναγός (Ι) Χρυσάνθη Νικολοπούλου είναι η πρώτη γυναίκα πιλότος F-16 και συμπυκνώνει με τον δυναμισμό και τη μαχητικότητά της τις υψηλές προσδοκίες και την ελπίδα για την κατάκτηση νέων κορυφών τη χρονιά που έρχεται.

Διαβάστε περισσότερα εδώ: https://www.tovima.gr/print/vimagazino/xrysanthi-nikolopoulou-i-proti-gynaika-pilotos-f-16-apokalyptetai-sto-vimagazino/

Διαβάστε περισσότερα Παράθυρο στον κόσμο: Ιανουάριος 2024
Άρθρα

Πένθος στα παιδιά: Τρεις ερωτήσεις-απαντήσεις για το πώς να Βοηθήσεις
Το πένθος σαν έννοια μας τρομάζει. Δεν μας αρέσει καθόλου να έρχεται στο προσκήνιο της συζήτησής μας, πόσο μάλλον αν πρόκειται για ένα παιδί που πενθεί.

Όμως, η γνώση είναι δύναμη και σε τέτοιες περιπτώσεις μόνο αν ξέρουμε πώς να τις διαχειριστούμε μπορούμε να βοηθήσουμε το παιδί να βγει πιο δυνατό μέσα από το πένθος που βιώνει.

Επιπλέον, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η απώλεια είναι κομμάτι της ζωής μας. Είναι χρέος μας να είμαστε όλοι εκπαιδευμένοι και έτοιμοι να βοηθήσουμε ένα παιδί που βιώνει μια τέτοια κρίση στην ζωή του. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορέσουμε να το κατευθύνουμε και να το στηρίξουμε αλλάζοντας ριζικά την εξέλιξή του και αποφεύγοντας τις αρνητικές συνέπειες που έχει ένα ανεπεξέργαστο πένθος στο παιδί, όπως εφιάλτες, σωματικά συμπτώματα, άγχος, κατάθλιψη κλπ. Για αυτόν τον λόγο θα δούμε τρεις βασικές ερωτήσεις με απαντήσεις που έχουν σκοπό να μας βοηθήσουν να διαχειριστούμε καλύτερα κάποιες δύσκολες καταστάσεις. Οι απαντήσεις είναι μέσα από το ομώνυμο βιβλίο “Το πένθος στα παιδιά” από τiς εκδόσεις ΙΨΥ.

1.Τι χρειάζεται να κάνει ένα παιδί για να επεξεργαστεί το πένθος του όταν πεθάνει ένας γονιός;

Σύμφωνα με τον Worden το παιδί έχει 4 καθήκοντα που θα το βοηθήσουν με το πένθος του. Με βάση τις μαρτυρίες των παιδιών που έχασαν έναν γονιό, ο Worden (1996) διατύπωσε τα 4 καθήκοντα (tasks) με τα οποία είναι αντιμέτωπο ένα παιδί με πένθος. Αυτά τα καθήκοντα δεν έχουν καθορισμένη σειρά και το παιδί μπορεί να επανέλθει σε προγενέστερα καθήκοντα ανά πάσα στιγμή.

Το πρώτο καθήκον είναι να αναγνωρίσει την πραγματικότητα του θανάτου, διαφορετικά δεν μπορεί να ξεκινήσει η διεργασία του πένθους.

Το δεύτερο καθήκον είναι να επεξεργαστεί τα συναισθήματα που απορρέουν από την απώλεια.

Το τρίτο καθήκον αναφέρεται στην προσαρμογή του παιδιού σε ένα περιβάλλον από το οποίο λείπει ένα σημαντικό άτομο.

Το τέταρτο καθήκον αναφέρεται στη δημιουργία μιας νέας ψυχικής και εσωτερικευμένης σχέσης με το άτομο που πέθανε ώστε να μπορέσει να συνεχίσει τη ζωή του.
{Τάνια Αναγνωστοπούλου- Σοφία Χατζηνικολάου (2015) Το Πένθος στα Παιδιά}

2.Με ποιον τρόπο μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου να διατηρήσει την ανάμνηση του γονιού του που πέθανε;

Είναι πολύ σημαντικό για το παιδί να διατηρήσει την ανάμνηση του γονιού. Στην έρευνα του Harvard για το πένθος των παιδιών (Nickman et al., 1998), οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι γονείς που ήταν βοηθητικοί σε αυτόν τον τομέα:

Συζητούσαν με το παιδί για τον γονιό που πέθανε.

Έδιναν την ευκαιρία στα παιδιά να συμμετέχουν στα μνημόσυνα και τις επισκέψεις στο νεκροταφείο.

Έδιναν στα παιδιά αντικείμενα, φωτογραφίες, κοσμήματα, ρούχα που ανήκουν στον εκλιπόντα γονέα.

Παρατηρούσαν αν τα παιδιά εκφράζουν τα συναισθήματά τους και αν αναφέρονται στον εκλιπόντα γονέα. Για παράδειγμα, ένας πατέρας κατάλαβε πως η σιωπή του 11χρονου γιου του για τη μητέρα του οφείλονταν στην προσπάθεια του μικρού να προστατέψει τον πατέρα του από τη θλίψη.

Βοηθούσαν τα παιδιά να βρουν τις λέξεις να εκφράσουν τα συναισθήματά τους. Για παράδειγμα, μια μητέρα εξήγησε στα παιδιά για τα συναισθήματα που νιώθουν όσοι έχουν χάσει ένα αγαπημένο πρόσωπο και μετά τα ρώτησε αν και εκείνα νιώθουν το ίδιο.

Έδειχναν στο παιδί τον σεβασμό τους τόσο προς τον γονιό που πέθανε όσο και προς τη σχέση του παιδιού με αυτόν.

Ωστόσο, μια δύσκολη σχέση ανάμεσα στους γονείς, έχει αρνητική επίδραση στο πένθος στα παιδιά. Αν τα παιδιά διαπιστώσουν ότι ο επιζών γονιός θέλει να συνεχίσει τη ζωή του χωρίς να αναφέρεται στον εκλιπόντα γονέα, μένουν χωρίς στήριγμα στην προσπάθειά τους να τον μνημονεύουν. Ορισμένες φορές, βοηθάει να μιλάνε τα αδέρφια μεταξύ τους για τον γονιό που πέθανε ή να βρουν άλλα άτομα που τον γνώριζαν για να τον μνημονεύουν (Nickman et al., 1998).

{Τάνια Αναγνωστοπούλου- Σοφία Χατζηνικολάου (2015) Το Πένθος στα Παιδιά}

Τι λέμε στα παιδιά στην περίπτωση που ο θάνατος είναι βίαιος;

Στην περίπτωση βίαιου θανάτου, το παιδί αποτυπώνει τρομακτικές εικόνες στο μυαλό του και συχνά υποφέρει από εφιάλτες το βράδυ, βιώνει δηλαδή μια μετατραυματική διαταραχή. Ακόμη και το να ακούσει για έναν βίαιο θάνατο, χωρίς να έχει εκτεθεί στη σκηνή, αφήνει στο παιδί δυσάρεστες εικόνες. Γι’ αυτόν τον λόγο, είναι σημαντικό να ενθαρρύνουμε το παιδί να μιλήσει για αυτά που είδε και άκουσε και να αναφέρει με λεπτομέρειες τις εντυπώσεις που του άφησε το τραυματικό γεγονός (Pynoos et al., 1987).

Τα παιδιά θέτουν δύσκολες ερωτήσεις. Μία από αυτές είναι «Υπέφερε;». Συχνά, επίσης, ρωτάνε «Τρόμαξε;». Σε αυτά τα ερωτήματα μπορούμε να απαντήσουμε: «Εάν πόνεσε, ήταν μόνο για λίγο και μετά όλα ηρέμησαν και δεν φοβόταν καθόλου», όπως επίσης και «Δεν

είμαι σίγουρος/η, αλλά ξέρω πως όσο και αν τρόμαξε, δεν κράτησε πολύ και γνώριζε ότι εμείς τον/την αγαπάμε πολύ» (J. Johnson, 1999, σελ. 40).

{Τάνια Αναγνωστοπούλου- Σοφία Χατζηνικολάου (2015) Το Πένθος στα Παιδιά}

Διαβάστε επίσης στο Blog του ΙΨΥ:

1. Πώς βιώνουν την απώλεια τα παιδιά και πώς να βοηθήσουμε?

2. Σημαντικά Νέα – Παράθυρο στον κόσμο: Νοέμβριος

3. Το πένθος που μιλιέται, ίσως και να νικιέται
Διαβάστε περισσότερα Πένθος στα παιδιά: Τρεις ερωτήσεις-απαντήσεις για το πώς να Βοηθήσεις
Άρθρα | Παράθυρο στον κόσμο

Παράθυρο στον κόσμο: Σεπτέμβριος 2023

Παράθυρο στον κόσμο: Σεπτέμβριος

Σε αυτή την νέα σειρά άρθρων του Ινστιτούτου Ψυχολογίας και Υγείας (ΙΨΥ) θα βλέπουμε κάθε μήνα τα σημαντικότερα γεγονότα που συμβαίνουν στον κόσμο και αξίζει να μοιραστούμε μαζί σας! Σταχυολογεί η κλινική ψυχολόγος, Τάνια Αναγνωστοπούλου.

Οι «μπουκαπόρτες» μιας ζοφερής κοινωνίας

Διαβάστε στο παράθυρο στον κόσμο του Σεπτεμβρίου

Ο Σεπτέμβριος 2023 ήταν ένας δύσκολος μήνας για την Ελλάδα. Εικόνες καταστροφής από τις πλημμύρες στη Θεσσαλία σε συνδυασμό με την ωμή απανθρωποίηση του Αντώνη Καρυώτη που προσπαθούσε να ανέβει στο Blue Horizon οδήγησαν σε μια σειρά από ενδιαφέροντα άρθρα.

Το αβάσταχτο καλοκαίρι ενός επικίνδυνου κράτους…

Μάθε περισσότερα: To αβάσταχτο καλοκαίρι ενός επικίνδυνου κράτους

Τι συμβαίνει στην Ελληνική κοινωνία?

Μάθε περισσότερα: Οι «μπουκαπόρτες» μιας ζοφερής κοινωνίας

Οι «μπουκαπόρτες» μιας ζοφερής κοινωνίας

To τέλος της αθωότητας….

Μάθε περισσότερα: To τέλος της αθωότητας

Κι αν τα δάση ή τα ποτάμια είχαν νομικά δικαιώματα?

Μάθε περισσότερα: Κι αν τα δάση και τα ποτάμια είχαν νομικά δικαιώματα;

Εξελίξεις και Νέα από την επιστήμη

Παράλληλα οι εξελίξεις στη βιοτεχνολογία καλπάζουν οδηγώντας σε άλλους τρόπους ζωής το ανθρώπινο είδος, όπως…

….Δημιουργία εμβρύου χωρίς σπέρμα ή ωάριο.

Μάθε περισσότερα: Δημιουργία εμβρύου χωρίς σπέρμα ή ωάριο

Δημιουργία εμβρύου χωρίς σπέρμα ή ωάριο

…..Τσιπάκια εμφυτεύονται στον εγκέφαλο

Μάθε περισσότερα: Τσιπάκια εμφυτεύονται στον εγκέφαλο

….Έχουν οι μηχανές ευθύνη?

Μάθε περισσότερα: Έχουν οι μηχανές ευθύνη?

….και η δημοσιοποίηση της πολυαναμενόμενης έκθεσης για τα UFO από τη ΝΑΣΑ. Τελικά είμαστε μόνοι στο σύμπαν?

Μάθε περισσότερα: Τελικά είμαστε μόνοι στο Σύμπαν;

Τέλος, μια επιστημονική άποψη για το πώς ξεπερνάμε το ψυχικό τραύμα.

Μάθε περισσότερα: Δρ Μπέσελ βαν ντερ Κολκ στην «Κ»: Η ασφάλεια είναι «φάρμακο» για το ψυχικό τραύμα

Διαβάστε περισσότερα Παράθυρο στον κόσμο: Σεπτέμβριος 2023