Σε αυτή την νέα σειρά άρθρων του Ινστιτούτου Ψυχολογίας και Υγείας (ΙΨΥ) θα βλέπουμε κάθε μήνα τα σημαντικότερα γεγονότα που συμβαίνουν στον κόσμο και αξίζει να μοιραστούμε μαζί σας! Γράφει η κλινική ψυχολόγος, Τάνια Αναγνωστοπούλου.
Τον πρώτο μήνα του νέου έτους στη διεθνή σκηνή έχουμε τη συνέχιση και όξυνση του πολέμου στην Ουκρανία, ενώ στην Ελλάδα το σκηνικό είναι καθαρά προεκλογικό.
Ευκολή απόσπαση προσοχής
Ωστόσο, δημοσιεύτηκαν πολύ ενδιαφέρουσες έρευνες οι οποίες μελετούν τις επιπτώσεις της συνεχούς ενασχόλησής μας με τις οθόνες, την θεραπευτική επίπτωση των ήχων, καθώς και τον ορισμό της ευτυχίας.
Επιπλέον, ένα έγκυρο ρεπορτάζ μας ανοίγει ένα παράθυρο για να δούμε πώς ο Big Brother της τεχνολογίας μας ακολουθεί παντού.
Γιατί δεν μπορούμε να μείνουμε συγκεντρωμένοι για περισσότερο από 47 δευτερόλεπτα?
Ολοένα και μεγαλύτερη διάσπαση προσοχής προκαλεί η χρήση ψηφιακών συσκευών και η διαρκής περιήγησή μας στο διαδίκτυο. Πώς αντιδρά ο ανθρώπινος εγκέφαλος στο multitasking, το άγχος απώλειας μηνυμάτων και τρόποι συγκέντρωσης
Με ποιον τρόπο οι εταιρείες υποκλέπτουν τα προσωπικά δεδομένα μας?
Τι τεχνάσματα χρησιμοποιούν οι εταιρείες για να παρακάμψουν τον νόμο για τα προσωπικά δεδομένα; Και τι μπορούν να κάνουν οι πολίτες για να αποφύγουν τα ανεπιθύμητα μηνύματα; Νομικοί αλλά και ο πρόεδρος της Αρχής Προστασίας Δεδομένων απαντούν στα ερωτήματα της «Κ»
Ο ήχος που μπορεί να «θεραπεύσει» τoν καρκίνο, την κατάθλιψη και το τρέμουλο
Κλείνουμε με τον ήχο με τις ‘θεραπευτικές’ ιδιότητες. Η υπό κλινικές μελέτες σε όλο τον κόσμο διαδικασία, ονομάζεται εστιασμένος υπέρηχος (ΗiFu) και στέλνει ηχοκύματα σε μέρη του εγκεφάλου, επαναπρογραμματίζοντας τα ελαττωματικά κυκλώματα του εγκεφάλου που προκαλούν αυτές τις ασθένειες.
Ο Απρίλιος ήταν ένας δύσκολος μήνας για την Ελλάδα. Στην αρχή είχαμε τη δολοφονία της Κυριακής Γρίβα έξω από το αστυνομικό τμήμα που αναζήτησε βοήθεια και στο τέλος μια πολυσυζητημένη, σχεδόν αθωωτική, απόφαση των δικαστών για τους ένοχους της μεγάλης πυρκαγιάς στο Μάτι που κόστισε τη ζωή σε 104 ανθρώπους.
Αγιοι Ανάργυροι: «Τι πρέπει να αλλάξει για να εμποδίσουμε την επόμενη γυναικοκτονία»
Μείωση εμπιστοσύνης στους θεσμούς, που θυμίζει τα χειρότερα χρόνια της μνημονιακής κρίσης, καταγράφει έρευνα της Public Issue. Μεγάλος χαμένος η Δικαιοσύνη, την οποία εμπιστεύεται μόλις το 27% των πολιτών.
Το αφιλόξενο ελληνικό σύστημα υγείας διώχνει τα παιδιά του – Η ανυπαρξία εκπαίδευσης, οι χαμηλοί μισθοί και οι «συνθήκες πολέμου» τούς στέλνουν στο εξωτερικό – Τι λένε δύο απόφοιτοι των Ιατρικών Σχολών
Στην Ισπανία χιλιάδες διαδηλώνουν κατά του μαζικού τουρισμού ενώ εμείς χαιρόμαστε για τον μαζικό τουρισμό που βουλιάζει και αλλοιώνει τα νησιά και τις παραλίες μας…
Εφηβικός εγκέφαλος: Πώς τo πρόχειρο φαγητό προκαλεί μη αναστρέψιμες βλάβες
Αρουραίοι που ακολούθησαν διατροφή πλούσια σε λιπαρά και ζάχαρη στην εφηβεία τους εμφάνισαν προβλήματα μνήμης που συνεχίστηκαν και στην ενήλικη ζωή τους, σύμφωνα με νέα μελέτη
Ματ Στράσλερ: «Μια μέρα το πεδίο Χιγκς μπορεί να μας εξολοθρεύσει»
Πώς το να υπάρχουμε πάνω στη γη μας κάνει να μοιάζουμε σαν ήρωες κατασκοπικού θρίλερ που κρέμονται από ένα τρένο που τρέχει με 240 χιλιόμετρα την ώρα; Μοιάζει το σύμπαν με μια τεράστια κιθάρα; Είναι το πεδίο Χιγκς βασικά μία γιγάντια, συμπαντική σούπα;
Αυτόν τον μήνα παρατηρούμε προβληματισμό και αντιδράσεις από μικρές ή μεγάλες κοινωνικές ομάδες για τα κακώς κείμενα και τις πολιτικές των ιθυνόντων (πολιτικών και εταιρειών). Στην Ελλάδα, τα ζητήματα Δικαιοσύνης εξακολουθούν να μας προβληματίζουν όπως και τα θέματα της εκπαίδευσης.
Ηλεία: Γιατί ήταν ελεύθερος ο δολοφόνος της 11χρονης
Από την τυπική απόφαση στο στυγερό έγκλημα – Πειθαρχικός έλεγχος για τους δικαστές που έδωσαν αναστολή σε έναν άνθρωπο ο οποίος καταδικάστηκε για βιασμό ανήλικης
Το κίνημα «δεν δίνω πανελλαδικές» φουντώνει: Μήπως ήρθε η ώρα για αλλαγές;
Έχουμε αλήθεια το χειρότερο εξεταστικό σύστημα εισαγωγής στα ΑΕΙ, ριζωμένο στα θεμέλια μιας κουρασμένης κοινωνίας, που ωστόσο εξακολουθεί να στηρίζει τις ελπίδες της στην μόρφωση των νέων της; Πιθανότατα ναι.
Οι εκλογές για την Ευρωβουλή επίσης προβληματίζουν…
Τι δείχνει η πορεία του ακροδεξιού AfD για τη Γερμανία και από ποιες άλλες χώρες εκπέμπονται ανησυχητικά μηνύματα ενόψει ευρωεκλογών. Ο ρόλος των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και η ουσία.
Tον Απρίλιο το βρετανικό σύστημα υγείας αποφάσισε να μη χορηγεί πλέον «αναστολείς» (blockers) στους εφήβους που δηλώνουν δυσφορία φύλου. Η απόφαση προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων, καθώς όλο και περισσότεροι ανήλικοι απευθύνονται στις υπηρεσίες υγείας για βοήθεια. Πού οφείλεται η αύξηση; Πόσα είναι τα περιστατικά στην Ελλάδα; Και πώς αντιμετωπίζονται;
Aνθρωποι του κλάδου δεν ανησυχούν για τον αριθμό των επισκεπτών αλλά για τη διαχείριση, ενώ έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη σημειώνει τα προβλήματα που συνδέονται με τη μεγέθυνση του τουρισμού στη χώρα.
Κάνσας κατά Pfizer: Ήξερε ότι το εμβόλιο κορωνοϊού έχει παρενέργειες
«Η Pfizer δήλωσε ότι το εμβόλιο ήταν ασφαλές, παρόλο που γνώριζε ότι συνδεόταν με σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως μυοκαρδίτιδα, περικαρδίτιδα, αποτυχημένες κυήσεις, θανάτους», τονίζει η Πολιτεία.
ΗΠΑ: Εισαγγελική πρόταση για ποινική δίωξη κατά Boeing
Η Boeing παραβίασε συμφωνία που είχε συναφθεί για την προστατέψει από το να ασκηθεί εις βάρος ποινική δίωξη για συνωμοσία με σκοπό την απάτη, μετά τα δύο τραγικά δυστυχήματα που κόστισαν τη ζωή σε εκατοντάδες ανθρώπους.
«Ροζ κοκαΐνη» και 25 ακόμα νέα ναρκωτικά στους δρόμους της Ευρώπης
Mία νέα πολύπλοκη και ταχέως εξελισσόμενη αγορά ναρκωτικών, όπου οι καθιερωμένες παράνομες ψυχοδραστικές ουσίες είναι ευρέως προσβάσιμες και νέες δραστικές συνθετικές ουσίες συνεχίζουν να εμφανίζονται, εδραιώνεται όλο και περισσότερο στην Ευρώπη σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Εκθεση Ναρκωτικών για το 2024 που δημοσιοποίησε το Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας (EMCDDA).
Πολλές φορές, νιώθει κανείς πως ζούμε στην εποχή που δεν γερνάμε. Κάποιος μπορεί να το αποδώσει πρόχειρα στην αύξηση των αισθητικών επεμβάσεων, που εμφανείς σε γυμνό μάτι ή μη, δημιουργούν τελικά πρόσωπα που δείχνουν εξίσου ατσαλάκωτα στα 20 ή τα 60.
Πρέπει να σκεφτούμε πολύ σοβαρά αν θα ήταν καλό να δημιουργήσουμε όντα τεχνητής νοημοσύνης, όταν δεν έχουμε ιδέα πώς θα είναι, ούτε αν θα ήταν καλό γι’ αυτά τα ίδια να υπάρχουν
Η επερχόμενη κατάρρευση των «κανόνων της διεθνούς τάξης»
Σε ένα κράτος, όποιο πολίτευμα κι αν έχει, η τήρηση των νόμων εξασφαλίζεται μέσα από το μονοπώλιο της βίας, που απολαμβάνει ο κρατικός μηχανισμός, έναντι οποιουδήποτε τρίτου, προκειμένου να επιβάλλει όταν και όπου χρειάζεται, τις επιπτώσεις των νομικών παραβάσεων. Όταν το μονοπώλιο αυτό χαθεί (όπως συμβαίνει π.χ. σε μια ένοπλη εξέγερση ή επανάσταση), για ένα διάστημα είναι βέβαιο ότι θα επικρατήσει χάος και αναρχία.
Η σοφία είναι μια λέξη υπό εξαφάνιση, σαν το ωτοστόπ για παράδειγμα – όπως διαπίστωσα πρόσφατα μιλώντας με μια δεκατριάχρονη. Αυτό βέβαια δεν είναι πρόβλημα από μόνο του, γιατί η ζωή και η γλώσσα εξελίσσονται δυναμικά. Τι συμβαίνει όμως αν μαζί με τη λέξη εξαφανιστεί και η υποκείμενη έννοια; Η απώλεια του ωτοστόπ δεν είναι μάλλον σημαντική για την ανθρωπότητα, όμως η απώλεια της σοφίας σίγουρα δεν μπορεί να είναι θετική εξέλιξη.
Σε αυτή την νέα σειρά άρθρων του Ινστιτούτου Ψυχολογίας και Υγείας (ΙΨΥ) θα βλέπουμε κάθε μήνα τα σημαντικότερα γεγονότα που συμβαίνουν στον κόσμο και αξίζει να μοιραστούμε μαζί σας! Γράφει η κλινική ψυχολόγος, Τάνια Αναγνωστοπούλου.
Στην Ελλάδα συνεχίζουμε να ξαφνιαζόμαστε με τις συνεχιζόμενες κακοποιήσεις ανηλίκων είτε από ενήλικες είτε από συνομίληκους. Το βασικό ερώτημα για όλους μας: Πώς γίνεται να γνωρίζετε και να μη μιλάτε?
Σε αυτή την νέα σειρά άρθρων του Ινστιτούτου Ψυχολογίας και Υγείας (ΙΨΥ) θα βλέπουμε κάθε μήνα τα σημαντικότερα γεγονότα που συμβαίνουν στον κόσμο και αξίζει να μοιραστούμε μαζί σας! Σταχυολογεί η κλινική ψυχολόγος, Τάνια Αναγνωστοπούλου.
Δυσάρεστες ειδήσεις: Ξεπερνώντας τους κινδύνους από τη συνεχή ανάγνωσή τους
Τι προκαλεί την αύξηση στον τζίρο της αγοράς τυχερών παιχνιδιών; «Από τον Ιανουάριο έως και τον Αύγουστο η συνολική αξία των ποσών που πόνταραν οι παίκτες διαμορφώθηκε σε 28,3 δισ. ευρώ, έχοντας ενισχυθεί κατά 14,1% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα πέρυσι» (χθεσινή «Κ»). Το συντριπτικά μεγαλύτερο ποσοστό (περίπου το 70%) προήλθε από το online στοίχημα.
«Εμείς προσπαθούμε, τα παιδιά έχουν έρθει αγρίμια»
Παρότι πλέον υπάρχει πρωτόκολλο για την αντιμετώπιση της βίας και του εκφοβισμού στο σχολείο, τα αντανακλαστικά της εκπαιδευτικής κοινότητας δεν λειτουργούν παντού.
Βία ανηλίκων – Οι ειδικοί στο ΒΗΜΑ: Έγιναν τα παιδιά ξαφνικά τόσο σκληρά και επιθετικά;
Φάκελος βία ανηλίκων: Υπάρχει αύξηση; Έγιναν τα παιδιά ξαφνικά τόσο σκληρά και επιθετικά; Ποιος είναι ο ρόλος των μέσων κοινωνικής δικτύωσης; Τα μέτρα καταστολής θα δουλέψουν; Οι ειδικοί απαντούν.
Γιατί διχάζει το σχέδιο της ΕΕ για την προστασία των παιδιών στα chat;
«Είδε τόσο αίμα που τυφλώθηκε»: Ανθρωπογραφίες ενός Αιγαίου που χάνεται
Ξενιτιά, αποικιοκρατία, απαγχονισμοί, γερμανική Κατοχή, εκτελέσεις, εμφύλιος, βιασμοί, πείνα, κακουχίες. Από την Ικαρία στο Βελγικό Κονγκό, ξανά Ικαρία, έπειτα Αθήνα, από εκεί Γερμανία και τελικά επιστροφή για πάντα στο νησί. Η Σώσα Μπερνή-Πλακίδα είδε τόση φρίκη που κάποια στιγμή σταμάτησε να βλέπει. Τυφλώθηκε.
Η πυραμίδα του παράνομου εμπορίου οργάνων – Οι δότες, οι γιατροί και οι μεσάζοντες
Ο λέκτορας του Πανεπιστημίου του Λίβερπουλ, Σον Κόλουμπ, που επί 10 χρόνια συνομιλεί με δότες, λήπτες και μεσάζοντες, ακτινογραφεί ένα διακρατικό έγκλημα με πολλές αθέατες όψεις
Μπαμπινιώτης: Το «μην αγχώνεσαι» και το «εννοείται» έγιναν οι νέες εθνικές μας λέξεις
Ο διακεκριμένος γλωσσολόγος και ακαδημαϊκός μιλάει για τα γλωσσικά λάθη που κάνουμε σήμερα, την ποιότητα της εκπαίδευσης, τις πανελλαδικές εξετάσεις, σχολιάζει την ποιότητα του πολιτικού λόγου, ο οποίος «βρίσκεται σε κατάπτωση», και τονίζει ότι είναι αναγκαία η επανίδρυση του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου.
Το εθνικό σχέδιο για το δημογραφικό στο «μικροσκόπιο» των ειδικών
Είναι πολύ θετικό και μόνο το γεγονός ότι αποκτήσαμε εθνικό σχέδιο δράσης για τις δημογραφικές πολιτικές και τις πολιτικές της οικογένειας. Αυτή είναι η αποστροφή των ειδικών έπειτα από τη χθεσινή δημοσίευση των αξόνων του σχεδίου που εκπόνησε το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας για την Ελλάδα που γερνάει.
Πώς πενθούν οι φάλαινες, πώς αντιλαμβάνονται τον θάνατο οι σκύλοι;
Η σιωπή των χιμπατζήδων. Η φάλαινα που μετέφερε το μικρό της στην άλλη άκρη του κόσμου. Ο πίθηκος που έπαιξε «σπιτάκια» με τους νεκρούς. Ο σκύλος που πέρασε το αφεντικό του για σνακ. Ο ελέφαντας που συγκέντρωσε ελεφαντόδοντο. Το πόσουμ που ήταν και νεκρό και ζωντανό. Και, στο τέλος, το ζώο που προσφέρει λουλούδια στους νεκρούς του – ο άνθρωπος.
Παρόλο που τα γραφεία των ειδικών ψυχικής υγείας παραμένουν σε λειτουργία, πολλοί από εμάς επιλέγουμε να διεξάγουμε τις συναντήσεις μέσω διαδικτύου, εφόσον το νομικό καθεστώς της Ελλάδας το επιτρέπει. Αρκετοί ήμασταν ήδη εξοικειωμένοι με τις συνεδρίες εξ αποστάσεως. Ωστόσο, η διαδικτυακή ψυχοθεραπεία, συμβουλευτική και υποστηρικτική χρήζει συνεχούς βελτίωσης, ιδίως στην παρούσα φάση. Ορισμένα από τα σημαντικότερα θέματα που παρατηρώ, ως κλινικός, για μία αρκετά καλή διαδικτυακή επικοινωνία είναι τα εξής:
Οι υπηρεσίες εξ αποστάσεως παρέχονται συνήθως μέσω βιντεοκλήσεων, μηνυμάτων και τηλεφώνου. Εντούτοις, επιλέγω τις βιντεοκλήσεις διότι προσομοιώνουν καλύτερα την παραδοσιακή ψυχοθεραπεία.
Προτιμώ να διεξάγω τις συνεδρίες, είτε μέσω του υπολογιστή είτε μέσω ταμπλέτας (tablet) κι αυτό διότι οι οθόνες είναι μεγαλύτερες, ο ήχος είναι συνήθως καλύτερος κι έτσι μοιάζει στα μάτια μου περισσότερο «φυσική» η συνάντηση.
Αν για οποιονδήποτε λόγο χρειάζεται να χρησιμοποιήσω το κινητό τηλέφωνο, επιλέγω ένα πρόγραμμα που δεν διακόπτεται με τις εισερχόμενες κλήσεις και τα εισερχόμενα μηνύματα απενεργοποιώντας τις ειδοποιήσεις, για να μην αποσπάται η προσοχή μου και να μην αναστέλλεται η ροή της συζήτησης.
Φροντίζω να παραμένω στον επαγγελματικό μου ρόλο
φοράω ρούχα που θα φορούσα στο γραφείο,
επιλέγω έναν χώρο που προσφέρεται για ψυχοθεραπεία και ένα φόντο είτε μονόχρωμο είτε να παραπέμπει σε επαγγελματικό χώρο-σταθερό κάθε φορά για να διατηρήσουμε τη συνοχή,
τοποθετώ τη συσκευή σε μια σταθερή βάση,
ελέγχω τον φωτισμό ούτως ώστε να παραμένει σταθερός καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, ελέγχω τον ήχο, προετοιμάζομαι πριν από τη συνάντηση και ελέγχω την απόσταση που φαίνεται στην κάμερά μου.
Αν θέλω να βλέπω μόνο τον θεραπευόμενο καλύπτω το εικονίδιο που φαίνεται η δική μου κάμερα. Επίσης, κλείνω τον ήχο από συσκευές που δεν θα είχα ενεργοποιημένες στο γραφείο, επιλέγω να καθίσω σε μια κατάλληλη για την περίσταση καρέκλα και παραμένω μόνη στον χώρο βρίσκοντας λύσεις για τους ανθρώπους και τα κατοικίδια που μοιραζόμαστε όλοι μαζί το ίδιο σπίτι.
Αντίστοιχα προτρέπω να πράξουν και οι θεραπευόμενοι για να μειώσουν τους εξωτερικούς θορύβους και να προστατεύσουν τον ιδιωτικό τους χώρο κατά τη διάρκεια της συνεδρίας. Τα οποιαδήποτε εμπόδια που ενδεχομένως να προκύψουν είναι μια ευκαιρία επεξεργασίας και νοηματοδήτησης, προτείνοντας ταυτόχρονα πρακτικές συμβουλές. Αν για παράδειγμα φοβούνται ότι μπορεί κάποιος, από τους ανθρώπους που βρίσκονται στο σπίτι, να ακούει πίσω από την κλειστή πόρτα τους προτρέπω να χρησιμοποιήσουν ακουστικά και επιλέξουν από το διαδίκτυο «λευκούς ήχους/white noise» κατά τη διάρκεια της συζήτησης.
Είναι γεγονός ότι υπάρχουν κάποιοι περιορισμοί, λόγω της απόστασης, όπως οι περιορισμένες πληροφορίες των μη λεκτικών μηνυμάτων και των αισθήσεων όπως η όραση, η όσφρηση και η ακοή. Στην προκειμένη περίπτωση, επιλέγω διευκρινιστικές ερωτήσεις και κάποιες φορές την άσκηση της ενσυνειδητότητας (mindfulness) “Τι βλέπεις, τι ακούς, τι μυρίζεις, τι ακουμπάς, τι γεύεσαι”, ούτως ώστε να μεταφερθώ στον κόσμο του θεραπευόμενου και να βγω από τον δικό μου. Αδιαμφισβήτητα, βασικές δεξιότητες όπως η ενεργητική ακρόαση, η αντανάκλαση, το καθρέφτισμα και η χρήση των εικόνων συνεχίζουν να βοηθούν την επικοινωνία και την ενσυναίσθηση.
Το ζητούμενο και ο απώτερος σκοπός είναι να επικοινωνήσουμε και να συνδεθούμε κατά τη διάρκεια της φυσικής απομόνωσής. Επομένως, εστιάζουμε την προσοχή μας στις αισθήσεις μας -ο καθένας στις δικιές του- και συζητούμε για αυτές, δημιουργώντας έτσι το πεδίο της συνάντησής μας. Καθώς συζητούμε για τις αισθήσεις και τα συναισθήματα, μοιραζόμαστε την κοινή μας εμπειρία, συνδεόμαστε περισσότερο και βοηθούμε στην ομαλή διεξαγωγή της θεραπείας.
Στο βίντεο που ακολουθεί θα δούμε μια μητέρας και το μωρό της 4 μηνών που παίζουν πρόσωπο με πρόσωπο, απεικονίζει ένα σημαντικό είδος αλληλεπίδρασης. Βλέπουμε μια πολύ αφοσιωμένη μητέρα και ένα μωρό και μια μητέρα που απολαμβάνουν πραγματικά ο ένας τον άλλον.
Σε δύο γρήγορες, λεπτές στιγμές, ελάχιστα ορατές σε πραγματικό χρόνο, το μωρό στενοχωριέται και βλέπουμε τη μητέρα να ενώνει τη στενοχώρια του μωρού της με ένα ενσυναίσθητο πρόσωπο. Με αυτόν τον τρόπο, τα μωρά αισθάνονται ότι τα καταλαβαίνουν, ότι αναγνωρίζονται και ιδιαίτερα όταν είναι αναστατωμένα. Οι μητέρες που δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν με ενσυναίσθηση τη στενοχώρια των μωρών τους, συχνά έχουν μωρά που δένονται με ανασφάλεια στο 1 έτος.
Επιμέλεια: Gavkhar Abdurokhmonova & Daniel Mejía Vargas
Βοηθοί συντάκτες: Jennifer Lyne, Robert DelGaudio, Amruta Wagh, Steve Lang
Ιδιαίτερες ευχαριστίες στους: Bernard & Esther Besner Infant Research Fund, The Miranda Family Fund (Hispanic Federation Funds), Nielsen Family Foundation, Ellen Greenhouse & Lester Wall, Louise & Martin Bickman, Karen Davis, Q Media Solutions, Jacktar Films, Miriam Steele, Joshua Mora, Jessica Benjamin
