Σε αυτή την νέα σειρά άρθρων του Ινστιτούτου Ψυχολογίας και Υγείας (ΙΨΥ) θα βλέπουμε κάθε μήνα τα σημαντικότερα γεγονότα που συμβαίνουν στον κόσμο και αξίζει να μοιραστούμε μαζί σας! Σταχυολογεί η κλινική ψυχολόγος, Τάνια Αναγνωστοπούλου.
Σε αυτή την σειρά άρθρων του Ινστιτούτου Ψυχολογίας και Υγείας (ΙΨΥ) θα βλέπουμε κάθε μήνα τα σημαντικότερα γεγονότα που συμβαίνουν στον κόσμο και αξίζει να μοιραστούμε μαζί σας! Σταχυολογεί η κλινική ψυχολόγος, Τάνια Αναγνωστοπούλου.
Νέα από την διεθνή σκηνή
Ο τελευταίος μήνας του Ναβάλνι με δικά του λόγια.
Στη διεθνή σκηνή ιδιαίτερη αίσθηση δημιούργησε ο θάνατος του Ναβάλνι, ενός σύγχρονου αντικαθεστωτικού ήρωα…
Μέχρι πρότινος, το πένθος το κρύβαμε, το αρνιόμασταν και το αποφεύγαμε. Πιστεύαμε πως αν μιλήσουμε γι’ αυτό, εκείνο παίρνει δύναμη, βγάζει κι άλλα κεφάλια και το σπαθί που έχουμε στη φαρέτρα μας πως δεν αρκεί.
Δεν ήταν μόνο ο πόνος του βαθύς, ήταν και μια παράδοξη ντροπή που το συνόδευε. Λες και ήμασταν οι μοναδικοί με το αντίστοιχο βίωμα. Λες και αυτή η μοναξιά στο βίωμα μας έκανε αλλόκοτους, καταραμένους. Λες και δεν συμβαίνει εκ των πραγμάτων στις ζωές όλων μας. Το πένθος, όλων των ειδών των απωλειών, επικοινωνούνταν πίσω από κλειστές πόρτες. Πόρτες οικιών ανθρώπων και θεραπευτών που ερμητικά κρατούσαν τα επτασφράγιστα μυστικά του πόνου που ξεπρόβαλε. Κλείνοντας την πόρτα, έπρεπε όλα αυτά να μείνουν εκεί, έπρεπε να φαινόμαστε ατρόμητοι πίσω από τις μακιγιαρισμένες μάσκες μας. Να ξορκίσουμε το κακό επειδή δεν μιλάμε γι’ αυτό.
Και τώρα ξάφνου το πένθος είναι παντού. Αδύνατον να κλειδαμπαρωθούν οι πόρτες, ανέφικτο να συγκρατηθούν τα δακρυσμένα μάτια και τα στόματα που μιλούν για τον πόνο της απώλειας, οποιαδήποτε απώλειας. Προφανώς και δεν μας αρέσει η νέα συνθήκη. Προφανώς και αναπολούμε την ελπίδα, συμβιβαζόμενοι ακόμα και με αυτή της μακιγιαρισμένης μάσκας. Προφανώς και είναι αδύνατο το βίωμα των συνεχών απωλειών και της επαφής με την πραγματικότητα. Αλλά να γυρίσουμε πού; Στη μοναξιά των κλειδαμπαρωμένων πορτών; Στην οδυνηρή πραγματικότητα χωρίς το μοίρασμα του βιώματος; Η απόλαυση θα έρθει, είναι άλλωστε μέρος της ροής. Αλλά πώς θα βιωθεί με ανοιχτές πληγές και με διαμελισμένα άκρα που η μοναξιά και η άρνηση θα τους έχουν προκαλέσει σηψαιμία;
Η ιστορία των ανθρώπων λέει πως το τραύμα προκαλείται κυρίως από την αδυναμία διαχείρισης του τραυματικού γεγονότος. Εκ των πραγμάτων η απώλεια είναι μια πληγή. Αλλά η πληγή που δεν φροντίζεται, που αιμορραγεί και που μένει ανοιχτή είναι κι αυτή που προκαλεί τις επιπλοκές. Το μοίρασμα του βιώματος και η έκφραση των συναισθημάτων παρέχουν οξυγόνο και γιατρειά.
Είναι σαν καθαρό νερό επάνω στην πληγή, η παρουσία του άλλου που γνωρίζει πώς είναι το βίωμα που ακούει. Μας μίλησε άλλωστε, πριν από λίγο, κι αυτός για τον δικό του πόνο. Και κάπως έτσι γινόμαστε πολλοί έξω από τις κλειδαμπάρωνες πόρτες. Και κάπως έτσι το πένθος που μιλιέται, ίσως και να νικιέται.
Μεγάλη μελέτη στις ΗΠΑ ανέδειξε ένα νέο αφήγημα σχετικά με τον εθισμό των ανηλίκων στις οθόνες, τις πραγματικές ανάγκες και τα θέλω τους. Τι λένε όμως για όλα αυτά τα εφηβάκια στη χώρα μας; Και πώς τα αντιλαμβάνονται γονείς, εκπαιδευτικοί και ειδικοί;
Μαθαίνοντας στα παιδιά να αντιμετωπίζουν τον εκφοβισμό
Ενα συμπεριληπτικό σχολικό περιβάλλον, μια καλή σχέση επικοινωνίας και εμπιστοσύνης ανάμεσα στα παιδιά και στους γονείς, καθώς και η συνεργασία με τη σχολική μονάδα και τους εκπαιδευτικούς μπορούν να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον αφιλόξενο για εκφοβιστικές συμπεριφορές και προστατευτικό για τα παιδιά. Και φυσικά, συστηματική «δουλειά» των γονιών με τα ίδια τα παιδιά, σημειώνει η Άλισον Μακ Κλάιμοντ, συγγραφέας του βιβλίου Πώς να βοηθήσεις το παιδί σου να τα καταφέρει.
Ναι, είναι να τρελαίνεσαι. Πώς φτάσαμε από την εικόνα της γιαγιάς που κυνηγάει το εγγόνι με το κεφτεδάκι στη μαμά του TikTok που πασπαλίζει σπόρους τσία στο ταπεράκι του παιδιού;
FT: Η Ελλάδα κλείνει πάνω από 750 σχολεία λόγω πτώσης γεννήσεων
Δημογραφική κατάρρευση. H συνεχής μείωση των γεννήσεων οδηγεί σε ανεπαρκή αριθμό μαθητών. Tα κλεισίματα επηρεάζουν όχι μόνο απομακρυσμένα χωριά και νησιά, αλλά και περιοχές της Αττικής.
Το κύκλωμα της Κρήτης: «Αρχιμαφιόζος» ως κινηματογραφική φιγούρα
Μπορεί κανείς να πει πολλά και για την ομερτά της τοπικής κοινωνίας: το κύκλωμα έλυνε και έδενε στα Χανιά, «ακουμπούσε» τις ζωές σχετικών και άσχετων ανθρώπων με διάφορους τρόπους. Δασικές εκτάσεις αποχαρακτηρίζονταν (προκειμένου να πουληθούν) χωρίς να ανοίξει ρουθούνι, ενώ λέγεται ότι η οργάνωση είχε εισχωρήσει ακόμη και στη Δικαιοσύνη, μαγειρεύοντας τη σύνθεση δικαστηρίων, ώστε να βγαίνουν παράλογα ευνοϊκές αποφάσεις για υπόδικα μέλη της.
Νιώθουμε όλοι μας ότι από τα «έγκατα» του πλανήτη ακούγονται τριγμοί σαν και αυτούς που τα ισοπεδώνουν όλα κάθε 50-60 χρόνια. Βλέπουμε τον παραλογισμό, τις ανατροπές, τις εκπτώσεις, αλλά δεν μπορούμε να καταλάβουμε πού πάει το πράγμα.
Ο 40χρονος ΛΕΞ κάνει απανωτά sold out μέσα σε λίγες ώρες όποτε ανακοινώνει συναυλία. Τον περασμένο Απρίλιο πλημμύρισε το ΟΑΚΑ, ενώ η 67χρονη Αννα Βίσση συγκέντρωσε το περασμένο Σαββατοκύριακο 130.000 θεατές στο Καλλιμάρμαρο.
Τα δομικά προβλήματα του ελληνικού συστήματος Υγείας και τα εμπόδια που θέτουν στη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών, επισημαίνονται σε εργασία πέντε διακεκριμένων επιστημόνων.
Την εργασία, που παρατίθεται πιο κάτω, υπογράφουν οι Ηλίας Κυριόπουλος (επίκουρους καθηγητής Οικονομικών Υγείας LSE), Κώστας Αθανασάκης (επίκουρος καθηγητής Οικονομικών Υγείας), Στεργιανή Τσόλη (ερευνήτρια LSE), Ηλίας Μόσιαλος (καθηγητής LSE) και Ειρήνη Παπανικόλα (καθηγήτρια Πολιτικής Υγείας, Πανεπιστήμιο Brown).
Η «σιωπηρή αποχώρηση» αφορά σχεδόν 6 στους 10 επαγγελματίες υγείας στην Ελλάδα.
Η «σιωπηρή αποχώρηση» αφορά σχεδόν 6 στους 10 επαγγελματίες υγείας στην Ελλάδα. Ερευνητές του ΕΚΠΑ ανέπτυξαν για πρώτη φορά διεθνώς εργαλείο καταγραφής του φαινομένου, ρίχνοντας φως σε μια υπόγεια αλλά υπαρκτή κρίση στον κλάδο της υγείας.
Αίμα στην άσφαλτο: Η «πανδημία» των τροχαίων δυστυχημάτων
Δεν είναι αριθμοί. Δεν είναι στατιστικές. Είναι ζωές που χάνονται σε μια στιγμή, όνειρα που συντρίβονται σε μια στροφή, οικογένειες που διαλύονται για πάντα. Κι όμως, η Ελλάδα εξακολουθεί να μετρά εκατοντάδες νεκρούς στην άσφαλτο κάθε χρόνο σε τροχαία δυστυχήματα.
Βλαστοκύτταρα ανέστρεψαν τις βλάβες του εγκεφαλικού
Μεταμοσχεύτηκαν νευρικά βλαστικά κύτταρα σε ποντίκια και πέτυχαν αναγέννηση των κατεστραμμένων νευρώνων τους, αποκατάσταση της κινητικότητάς τους και «επιδιόρθωση» των πληγέντων αιμοφόρων αγγείων τους – Ανοίγει ο δρόμος και για τους ανθρώπους
Αυτόν τον μήνα παρατηρούμε προβληματισμό και αντιδράσεις από μικρές ή μεγάλες κοινωνικές ομάδες για τα κακώς κείμενα και τις πολιτικές των ιθυνόντων (πολιτικών και εταιρειών). Στην Ελλάδα, τα ζητήματα Δικαιοσύνης εξακολουθούν να μας προβληματίζουν όπως και τα θέματα της εκπαίδευσης.
Ηλεία: Γιατί ήταν ελεύθερος ο δολοφόνος της 11χρονης
Από την τυπική απόφαση στο στυγερό έγκλημα – Πειθαρχικός έλεγχος για τους δικαστές που έδωσαν αναστολή σε έναν άνθρωπο ο οποίος καταδικάστηκε για βιασμό ανήλικης
Το κίνημα «δεν δίνω πανελλαδικές» φουντώνει: Μήπως ήρθε η ώρα για αλλαγές;
Έχουμε αλήθεια το χειρότερο εξεταστικό σύστημα εισαγωγής στα ΑΕΙ, ριζωμένο στα θεμέλια μιας κουρασμένης κοινωνίας, που ωστόσο εξακολουθεί να στηρίζει τις ελπίδες της στην μόρφωση των νέων της; Πιθανότατα ναι.
Οι εκλογές για την Ευρωβουλή επίσης προβληματίζουν…
Τι δείχνει η πορεία του ακροδεξιού AfD για τη Γερμανία και από ποιες άλλες χώρες εκπέμπονται ανησυχητικά μηνύματα ενόψει ευρωεκλογών. Ο ρόλος των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και η ουσία.
Tον Απρίλιο το βρετανικό σύστημα υγείας αποφάσισε να μη χορηγεί πλέον «αναστολείς» (blockers) στους εφήβους που δηλώνουν δυσφορία φύλου. Η απόφαση προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων, καθώς όλο και περισσότεροι ανήλικοι απευθύνονται στις υπηρεσίες υγείας για βοήθεια. Πού οφείλεται η αύξηση; Πόσα είναι τα περιστατικά στην Ελλάδα; Και πώς αντιμετωπίζονται;
Aνθρωποι του κλάδου δεν ανησυχούν για τον αριθμό των επισκεπτών αλλά για τη διαχείριση, ενώ έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη σημειώνει τα προβλήματα που συνδέονται με τη μεγέθυνση του τουρισμού στη χώρα.
Κάνσας κατά Pfizer: Ήξερε ότι το εμβόλιο κορωνοϊού έχει παρενέργειες
«Η Pfizer δήλωσε ότι το εμβόλιο ήταν ασφαλές, παρόλο που γνώριζε ότι συνδεόταν με σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως μυοκαρδίτιδα, περικαρδίτιδα, αποτυχημένες κυήσεις, θανάτους», τονίζει η Πολιτεία.
ΗΠΑ: Εισαγγελική πρόταση για ποινική δίωξη κατά Boeing
Η Boeing παραβίασε συμφωνία που είχε συναφθεί για την προστατέψει από το να ασκηθεί εις βάρος ποινική δίωξη για συνωμοσία με σκοπό την απάτη, μετά τα δύο τραγικά δυστυχήματα που κόστισαν τη ζωή σε εκατοντάδες ανθρώπους.
«Ροζ κοκαΐνη» και 25 ακόμα νέα ναρκωτικά στους δρόμους της Ευρώπης
Mία νέα πολύπλοκη και ταχέως εξελισσόμενη αγορά ναρκωτικών, όπου οι καθιερωμένες παράνομες ψυχοδραστικές ουσίες είναι ευρέως προσβάσιμες και νέες δραστικές συνθετικές ουσίες συνεχίζουν να εμφανίζονται, εδραιώνεται όλο και περισσότερο στην Ευρώπη σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Εκθεση Ναρκωτικών για το 2024 που δημοσιοποίησε το Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας (EMCDDA).
Πολλές φορές, νιώθει κανείς πως ζούμε στην εποχή που δεν γερνάμε. Κάποιος μπορεί να το αποδώσει πρόχειρα στην αύξηση των αισθητικών επεμβάσεων, που εμφανείς σε γυμνό μάτι ή μη, δημιουργούν τελικά πρόσωπα που δείχνουν εξίσου ατσαλάκωτα στα 20 ή τα 60.
Πρέπει να σκεφτούμε πολύ σοβαρά αν θα ήταν καλό να δημιουργήσουμε όντα τεχνητής νοημοσύνης, όταν δεν έχουμε ιδέα πώς θα είναι, ούτε αν θα ήταν καλό γι’ αυτά τα ίδια να υπάρχουν
Η επερχόμενη κατάρρευση των «κανόνων της διεθνούς τάξης»
Σε ένα κράτος, όποιο πολίτευμα κι αν έχει, η τήρηση των νόμων εξασφαλίζεται μέσα από το μονοπώλιο της βίας, που απολαμβάνει ο κρατικός μηχανισμός, έναντι οποιουδήποτε τρίτου, προκειμένου να επιβάλλει όταν και όπου χρειάζεται, τις επιπτώσεις των νομικών παραβάσεων. Όταν το μονοπώλιο αυτό χαθεί (όπως συμβαίνει π.χ. σε μια ένοπλη εξέγερση ή επανάσταση), για ένα διάστημα είναι βέβαιο ότι θα επικρατήσει χάος και αναρχία.
Η σοφία είναι μια λέξη υπό εξαφάνιση, σαν το ωτοστόπ για παράδειγμα – όπως διαπίστωσα πρόσφατα μιλώντας με μια δεκατριάχρονη. Αυτό βέβαια δεν είναι πρόβλημα από μόνο του, γιατί η ζωή και η γλώσσα εξελίσσονται δυναμικά. Τι συμβαίνει όμως αν μαζί με τη λέξη εξαφανιστεί και η υποκείμενη έννοια; Η απώλεια του ωτοστόπ δεν είναι μάλλον σημαντική για την ανθρωπότητα, όμως η απώλεια της σοφίας σίγουρα δεν μπορεί να είναι θετική εξέλιξη.
H Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ανατολικής Θεσσαλονίκης, η Έδρα UNESCO Διαπολιτισμικής Πολιτικής για μία Δραστήρια και Αλληλέγγυα Ιθαγένεια του Πανεπιστημίου Μακεδονίας και το Ινστιτούτο Ψυχολογίας και Υγείας σας προσκαλούν στην εκδήλωση που θα λάβει χώρα στο Αμφιθέατρο Τελετών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας την Παρασκευή 22 Νοεμβρίου, 2024 και ώρα 18.00 με θέμα:
ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ: Οι απώλειες στη ζωή του παιδιού
Η απώλεια είναι μέρος της ζωής μας, ωστόσο οι περισσότεροι από εμάς δυσκολευόμαστε να την αποδεχτούμε. Ιδιαίτερα οι εκπαιδευτικοί έρχονται πολύ συχνά αντιμέτωποι με τις μικρές ή τις μεγάλες απώλειες των παιδιών. Το γατάκι που χάθηκε, ο παππούς που πέθανε, οι γονείς που χωρίζουν, ο συμμαθητής που είναι στο νοσοκομείο, αποτελούν συχνά γεγονότα της σχολικής ζωής. Οι εκπαιδευτικοί συνήθως νιώθουν ανέτοιμοι να αντιμετωπίσουν τέτοιες καταστάσεις και αναζητούν καθοδήγηση για τον καλύτερο τρόπο να αντιδράσουν.
Η εκδήλωση αποσκοπεί στο να ευαισθητοποιήσει και να ενημερώσει τους εκπαιδευτικούς, τους γονείς, αλλά και όλους μας σχετικά με:
τη σημασία της έγκαιρης επεξεργασίας της απώλειας, μικρής ή μεγάλης
τον τρόπο προσέγγισης του παιδιού και της οικογένειας
τα προγράμματα ευαισθητοποίησης στην απώλεια που μπορούν να διεξαχθούν στη σχολική τάξη
Στην εκδήλωση παρουσιάζονται όλα τα θέματα στα οποία χρειάζονται ενημέρωση οι εκπαιδευτικοί.
Ομιλήτριες
Τάνια Αναγνωστοπούλου
Η Τάνια Αναγνωστοπούλου πήρε το διδακτορικό της από το Penn State University στις ΗΠΑ. Δίδαξε 10 χρόνια στα Τμήματα Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και του Α.Π.Θ. και πλέον διευθύνει το Ινστιτούτο Ψυχολογίας και Υγείας, αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία με έδρα τη Θεσσαλονίκη. Από το 2002 ασχολείται ενεργά με την πρόληψη σε σχολεία και νηπιαγωγεία με εξειδικευμένα προγράμματα και συναντήσεις με εκπαιδευτικούς. Είναι συγγραφέας και επιμελήτρια πολλών βιβλίων ανάμεσα στα οποία το «Πένθος στα παιδιά».
Σοφία Χατζηνικολάου
H Σοφία Xατζηνικολάου υπηρετεί ως Σύμβουλος Εκπαίδευσης στην Π.Ε. Χαλκιδικής και είναι διδάσκουσα στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Εκπόνησε το διδακτορικό της στην εκπαιδευτική ψυχολογία στο Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής του ΠΑΜΑΚ. Διετέλεσε Υπεύθυνη Αγωγής Υγείας και Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. Είναι επικεφαλής του Κοινωνικού Ινστιτούτου Ενεργών Πολιτών Ελλάδος και Διευθύντρια Συντονισμού και Οργάνωσης στον Τομέα της Εκπαίδευσης στην Ακαδημία Εθελοντισμού HELP HELLAS.
Ευαγγελία Σταμάτη
Η Ευαγγελία Σταμάτη είναι απόφοιτος της Σχολής Νηπιαγωγών του Παιδαγωγικού Τμήματος του Α.Π.Θ. και του Τμήματος Θεάτρου της Σχολής Καλών Τεχνών του Α.Π.Θ. Είναι επίσης κάτοχος Μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών του Τμήματος Θεάτρου και μέλος της θεατρικής ομάδας Hocus Pocus, με παραστάσεις θεάτρου -ντοκουμέντο. Από το 2000 εργάζεται ως νηπιαγωγός στη δημόσια εκπαίδευση.
