Πώς μπορούμε να προσφέρουμε ψυχολογικές υπηρεσίες εξ αποστάσεως;

Παρόλο που τα γραφεία των ειδικών ψυχικής υγείας παραμένουν σε λειτουργία, πολλοί από εμάς επιλέγουμε να διεξάγουμε τις συναντήσεις μέσω διαδικτύου, εφόσον το νομικό καθεστώς της Ελλάδας το επιτρέπει. Αρκετοί ήμασταν ήδη εξοικειωμένοι με τις συνεδρίες εξ αποστάσεως. Ωστόσο, η διαδικτυακή ψυχοθεραπεία, συμβουλευτική και υποστηρικτική χρήζει συνεχούς βελτίωσης, ιδίως στην παρούσα φάση. Ορισμένα από τα
σημαντικότερα θέματα που παρατηρώ, ως κλινικός, για μία αρκετά καλή
διαδικτυακή επικοινωνία είναι τα εξής:

  • Οι υπηρεσίες εξ αποστάσεως παρέχονται συνήθως μέσω βιντεοκλήσεων, μηνυμάτων και τηλεφώνου. Εντούτοις, επιλέγω τις βιντεοκλήσεις διότι προσομοιώνουν καλύτερα την παραδοσιακή ψυχοθεραπεία.
    • Προτιμώ να διεξάγω τις συνεδρίες, είτε μέσω του υπολογιστή είτε μέσω ταμπλέτας (tablet) κι αυτό διότι οι οθόνες είναι μεγαλύτερες, ο ήχος είναι συνήθως καλύτερος κι έτσι μοιάζει στα μάτια μου περισσότερο «φυσική» η συνάντηση.
    • Αν για οποιονδήποτε λόγο χρειάζεται να χρησιμοποιήσω το κινητό τηλέφωνο, επιλέγω ένα πρόγραμμα που δεν διακόπτεται με τις εισερχόμενες κλήσεις και τα εισερχόμενα μηνύματα απενεργοποιώντας τις ειδοποιήσεις, για να μην αποσπάται η προσοχή μου και να μην αναστέλλεται η ροή της συζήτησης.
  • Φροντίζω να παραμένω στον επαγγελματικό μου ρόλο
    • φοράω ρούχα που θα φορούσα στο γραφείο,
    • επιλέγω έναν χώρο που προσφέρεται για ψυχοθεραπεία και ένα φόντο είτε μονόχρωμο είτε να παραπέμπει σε επαγγελματικό χώρο-σταθερό κάθε φορά για να διατηρήσουμε τη συνοχή,
    • τοποθετώ τη συσκευή σε μια σταθερή βάση,
    • ελέγχω τον φωτισμό ούτως ώστε να παραμένει σταθερός καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, ελέγχω τον ήχο, προετοιμάζομαι πριν από τη συνάντηση και ελέγχω την απόσταση που φαίνεται στην κάμερά μου.
    • Αν θέλω να βλέπω μόνο τον θεραπευόμενο καλύπτω το εικονίδιο που φαίνεται η δική μου κάμερα. Επίσης, κλείνω τον ήχο από συσκευές που δεν θα είχα ενεργοποιημένες στο γραφείο, επιλέγω να καθίσω σε μια κατάλληλη για την περίσταση καρέκλα και παραμένω μόνη στον χώρο βρίσκοντας λύσεις για τους ανθρώπους και τα κατοικίδια που μοιραζόμαστε όλοι μαζί το ίδιο σπίτι.
  • Αντίστοιχα προτρέπω να πράξουν και οι θεραπευόμενοι για να μειώσουν τους εξωτερικούς θορύβους και να προστατεύσουν τον ιδιωτικό τους χώρο κατά τη διάρκεια της συνεδρίας. Τα οποιαδήποτε εμπόδια που ενδεχομένως να προκύψουν είναι μια ευκαιρία επεξεργασίας και νοηματοδήτησης, προτείνοντας ταυτόχρονα πρακτικές συμβουλές. Αν για παράδειγμα φοβούνται ότι μπορεί κάποιος, από τους ανθρώπους που βρίσκονται στο σπίτι, να ακούει πίσω από την κλειστή πόρτα τους προτρέπω να χρησιμοποιήσουν ακουστικά και επιλέξουν από το διαδίκτυο «λευκούς ήχους/white noise» κατά τη διάρκεια της συζήτησης.
  • Είναι γεγονός ότι υπάρχουν κάποιοι περιορισμοί, λόγω της απόστασης, όπως οι περιορισμένες πληροφορίες των μη λεκτικών μηνυμάτων και των αισθήσεων όπως η όραση, η όσφρηση και η ακοή. Στην προκειμένη περίπτωση, επιλέγω διευκρινιστικές ερωτήσεις και κάποιες φορές την άσκηση της ενσυνειδητότητας (mindfulness) “Τι βλέπεις, τι ακούς, τι μυρίζεις, τι ακουμπάς, τι γεύεσαι”, ούτως ώστε να μεταφερθώ στον κόσμο του θεραπευόμενου και να βγω από τον δικό μου. Αδιαμφισβήτητα, βασικές δεξιότητες όπως η ενεργητική ακρόαση, η αντανάκλαση, το καθρέφτισμα και η χρήση των εικόνων συνεχίζουν να βοηθούν την επικοινωνία και την ενσυναίσθηση.
  • Το ζητούμενο και ο απώτερος σκοπός είναι να επικοινωνήσουμε και να συνδεθούμε κατά τη διάρκεια της φυσικής απομόνωσής. Επομένως, εστιάζουμε την προσοχή μας στις αισθήσεις μας -ο καθένας στις δικιές του- και συζητούμε για αυτές, δημιουργώντας έτσι το πεδίο της συνάντησής μας. Καθώς συζητούμε για τις αισθήσεις και τα συναισθήματα, μοιραζόμαστε την κοινή μας εμπειρία, συνδεόμαστε περισσότερο και βοηθούμε στην ομαλή διεξαγωγή της θεραπείας.

Ιωάννα Κόπτση, BPS – HCPC reg.
Ψυχολόγος & Ψυχοθεραπεύτρια
Επιστημονική Συνεργάτης Α.Π.Θ.
www.ioannakoptsi.com

Παρόμοιες αναρτήσεις

  • Η Τέχνη της Ψυχοθεραπείας

    Η Θεραπευτική Πυραμίδα συνοψίζει τη σύγχρονη ψυχοθεραπευτική έρευνα

    Η φιλοσοφία του προγράμματος δεν στηρίζεται μόνο στην κλινική εμπειρία αλλά και στα ευρήματα της σύγχρονης ψυχοθεραπευτικής έρευνας.

    Μελέτες και μετα-αναλύσεις δείχνουν ότι οι διαφορές στην αποτελεσματικότητα των κυριότερων ψυχοθεραπευτικών προσεγγίσεων είναι συνήθως μικρές για ένα ευρύ φάσμα ψυχικών δυσκολιών. Τα ευρήματα αυτά ανέδειξαν τη σημασία των κοινών θεραπευτικών παραγόντων, δηλαδή εκείνων των στοιχείων που συμβάλλουν στη θεραπευτική αλλαγή ανεξάρτητα από τη θεωρητική προσέγγιση που εφαρμόζεται.

    Η έρευνα δείχνει επίσης ότι η ποιότητα της θεραπευτικής σχέσης αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες επιτυχούς θεραπευτικής έκβασης. Η θεραπευτική συμμαχία, η ενσυναίσθηση, η αυθεντικότητα, η αποδοχή και η συνεργατική στάση του θεραπευτή συνδέονται σταθερά με καλύτερα θεραπευτικά αποτελέσματα.

    Παράλληλα, η σύγχρονη έρευνα αναδεικνύει τη σημασία της προσωπικότητας και της κλινικής επάρκειας του θεραπευτή. Διαφορετικοί θεραπευτές που εφαρμόζουν την ίδια θεωρητική προσέγγιση μπορεί να επιτυγχάνουν διαφορετικά αποτελέσματα, γεγονός που υπογραμμίζει ότι η θεραπευτική αποτελεσματικότητα εξαρτάται όχι μόνο από τις τεχνικές που χρησιμοποιούνται αλλά και από τον τρόπο με τον οποίο ο θεραπευτής σχετίζεται με τον θεραπευόμενο και ασκεί τον επαγγελματικό του ρόλο.

  • Η Τέχνη της Ψυχοθεραπείας

    Γιατί να επιλέξω το πρόγραμμα ως επαγγελματίας θεραπευτής;

    Πολλοί θεραπευτές εκπαιδεύονται σε μια συγκεκριμένη θεωρητική κατεύθυνση. Ωστόσο, στην καθημερινή κλινική πράξη προκύπτουν συχνά ζητήματα που απαιτούν ευελιξία, βαθύτερη κατανόηση και προσαρμογή του θεραπευτικού μοντέλου.

    Το πρόγραμμα του ΙΨΥ βοηθά τον επαγγελματία θεραπευτή:

    ● να οργανώσει τις ήδη υπάρχουσες γνώσεις του,

    ● να ενισχύσει την ψυχοδιαγνωστική του σκέψη,

    ● να αναγνωρίζει πιο καθαρά τα δυναμικά κάθε περιστατικού,

    ● να διαχειρίζεται καλύτερα τα κλινικά και δεοντολογικά ζητήματα,

    ● να αναπτύξει πιο αποτελεσματική θεραπευτική παρουσία,

    ● να εμπλουτίσει τη δουλειά του με νέα εργαλεία και οπτικές.

    Λόγω της έμφασης στην πρακτική εμπειρία, το πρόγραμμα μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά για θεραπευτές διαφορετικών προσεγγίσεων, όπως ψυχοδυναμικής, ανθρωπιστικής, γνωστικοσυμπεριφορικής ή συστημικής κατεύθυνσης.

  • Contemporary Perspectives on Psychoanalytic Case Formulation

    Ελληνικό Παράρτημα Θεσσαλονίκης
    της Διεθνούς Εταιρείας Σχεσιακής Ψυχανάλυσης και Ψυχοθεραπείας

    Εκπαιδευτικό πρόγραμμα 2024-25

    Nancy McWilliams, Ph.D., ABPP

    Σάββατο 18.00-20.00

    16 Νοεμβρίου & 14 Δεκεμβρίου 2024 και 18 Ιανουαρίου 2025

    Σε αυτά τα διαδικτυακά εργαστήρια θα εξετάσουμε σε βάθος τη διάδραση θεραπευόμενουθεραπευτή με βάση την προσωπικότητα, τονίζοντας την αξία της διατύπωσης περίπτωσης η οποία μας βοηθάει στη δημιουργία της θεραπευτικής συμμαχίας, τη θεραπευτική πρόοδο, τον τρόπο κατανόησης της μεταβίβασης-αντιμεταβίβασης, τις κλινικές μας επιλογές και την προγνωστική εκτίμηση. Μετά από την αναθέωρηση του DSM to 1980 τα ζητήματα προσωπικότητας υποβιβάστηκαν στην κατηγορία των ‘διαταραχών’ ως μετρήσιμα χαρακτηριστικά. Αντίθετα, σε αυτήν την παρουσίαση η Dr. McWilliams θα διερευνήσει την ατομικότητα μέσα από διαφορετικούς φακούς (την ιδιοσυγκρασία, τον τύπο δεσμού, τις άμυνες, την οργάνωση των συναισθημάτων, τις παθογόνες πεποιθήσεις, τις ενορμητικές τάσεις, τα κεντρικά σχεσιακά δυναμικά, τον ορισμό του εαυτού και τον βαθμό δυσκολίας). Θα αναφερθεί σε εμπειρικά δεδομένα για κάθε κατηγορία και μέσα από παραδείγματα θα καταδείξει τις κλινικές επιπτώσεις στην κάθε περίπτωση. Στο τέλος θα γίνει παρουσίαση περίπτωσης που θα αναλυθεί με βάση τη διατύπωση στις προαναφερθείσες κατηγορίες.

    Nancy McWilliams, Ph.D., ABPP., is emerita visiting professor at the Graduate School of Applied and Professional Psychology at Rutgers University. She is the author of 4 books : Psychoanalytic Diagnosis (translated in 20 languages), Psychoanalytic Case Formulation, Psychoanalytic Psychotherapy and Psychoanalytic Supervision.

    McWilliams is a psychoanalytic/dynamic author, teacher, supervisor, and therapist. She is a former president of the Division of Psychoanalysis (39) of the American Psychological Association (APA). She is also Associate Editor of the Psychodynamic Diagnostic Manual, first published in 2006, and published in a second edition (PDM-2) in 2017.

    Awards include the Gradiva Prize for her books, the Rosalee Weiss award for contributions to practice, the Division of Psychoanalysis awards for leadership (2005), scholarship (2012), and international academic excellence (2021), the Laughlin distinguished teacher award, the Goethe Scholarship award, and the Hans Strupp award for teaching, practice and writing.

  • |

    Οι θεμελιώδεις κλινικές δεξιότητες και γνώσεις

    Για να είμαστε αποτελεσματικοί θεραπευτές χρειάζεται να αναπτύξουμε πολλές δεξιότητες, άλλες θεμελιώδεις και κοινές για όλους ανεξάρτητα από το θεωρητικό μας μοντέλο, και άλλες πιο εξειδικευμένες ανάλογα με τον πληθυσμό (παιδιά, οικογένειες, ζευγάρια, ηλικιωμένοι, ψυχιατρικοί ασθενείς, ενδονοσοκομειακοί ασθενείς, πρόσφυγες κλπ), το είδος των προβλημάτων με τα οποία θα ασχοληθούμε (αυτισμός, πένθος, τραύμα, υγεία κλπ) και τη θεωρητική προσέγγιση που μας ταιριάζει. Σήμερα θα ασχοληθούμε με τις γενικές κλινικές δεξιότητες και γνώσεις οι οποίες αποτελούν τη βάση πάνω στην οποία χτίζουμε την εξειδίκευσή μας. Read More “Οι θεμελιώδεις κλινικές δεξιότητες και γνώσεις”

  • Μεταμορφώσεις: Οι απώλειες στη ζωή του παιδιού

    H Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ανατολικής Θεσσαλονίκης, η Έδρα UNESCO Διαπολιτισμικής Πολιτικής για μία Δραστήρια και Αλληλέγγυα Ιθαγένεια του Πανεπιστημίου Μακεδονίας και το Ινστιτούτο Ψυχολογίας και Υγείας σας προσκαλούν στην εκδήλωση που θα λάβει χώρα στο Αμφιθέατρο Τελετών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας την Παρασκευή 22 Νοεμβρίου, 2024 και ώρα 18.00 με θέμα:

    ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ: Οι απώλειες στη ζωή του παιδιού

    Η απώλεια είναι μέρος της ζωής μας, ωστόσο οι περισσότεροι από εμάς δυσκολευόμαστε να την αποδεχτούμε. Ιδιαίτερα οι εκπαιδευτικοί έρχονται πολύ συχνά αντιμέτωποι με τις μικρές ή τις μεγάλες απώλειες των παιδιών. Το γατάκι που χάθηκε, ο παππούς που πέθανε, οι γονείς που χωρίζουν, ο συμμαθητής που είναι στο νοσοκομείο, αποτελούν συχνά γεγονότα της σχολικής ζωής. Οι εκπαιδευτικοί συνήθως νιώθουν ανέτοιμοι να αντιμετωπίσουν τέτοιες καταστάσεις και αναζητούν καθοδήγηση για τον καλύτερο τρόπο να αντιδράσουν.

    Η εκδήλωση αποσκοπεί στο να ευαισθητοποιήσει και να ενημερώσει τους εκπαιδευτικούς, τους γονείς, αλλά και όλους μας σχετικά με:

    • τη σημασία της έγκαιρης επεξεργασίας της απώλειας, μικρής ή μεγάλης
    • τον τρόπο προσέγγισης του παιδιού και της οικογένειας
    • τα προγράμματα ευαισθητοποίησης στην απώλεια που μπορούν να διεξαχθούν στη σχολική τάξη

    Στην εκδήλωση παρουσιάζονται όλα τα θέματα στα οποία χρειάζονται ενημέρωση οι εκπαιδευτικοί.

    Ομιλήτριες

    Τάνια Αναγνωστοπούλου

    Η Τάνια Αναγνωστοπούλου πήρε το διδακτορικό της από το Penn State University στις ΗΠΑ. Δίδαξε 10 χρόνια στα Τμήματα Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και του Α.Π.Θ. και πλέον διευθύνει το Ινστιτούτο Ψυχολογίας και Υγείας, αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία με έδρα τη Θεσσαλονίκη. Από το 2002 ασχολείται ενεργά με την πρόληψη σε σχολεία και νηπιαγωγεία με εξειδικευμένα προγράμματα και συναντήσεις με εκπαιδευτικούς. Είναι συγγραφέας και επιμελήτρια πολλών βιβλίων ανάμεσα στα οποία το «Πένθος στα παιδιά».

    Σοφία Χατζηνικολάου

    H Σοφία Xατζηνικολάου υπηρετεί ως Σύμβουλος Εκπαίδευσης στην Π.Ε. Χαλκιδικής και είναι διδάσκουσα στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Εκπόνησε το διδακτορικό της στην εκπαιδευτική ψυχολογία στο Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής του ΠΑΜΑΚ. Διετέλεσε Υπεύθυνη Αγωγής Υγείας και Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. Είναι επικεφαλής του Κοινωνικού Ινστιτούτου Ενεργών Πολιτών Ελλάδος και Διευθύντρια Συντονισμού και Οργάνωσης στον Τομέα της Εκπαίδευσης στην Ακαδημία Εθελοντισμού HELP HELLAS.

    Ευαγγελία Σταμάτη

    Η Ευαγγελία Σταμάτη είναι απόφοιτος της Σχολής Νηπιαγωγών του Παιδαγωγικού Τμήματος του Α.Π.Θ. και του Τμήματος Θεάτρου της Σχολής Καλών Τεχνών του Α.Π.Θ. Είναι επίσης κάτοχος Μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών του Τμήματος Θεάτρου και μέλος της θεατρικής ομάδας Hocus Pocus, με παραστάσεις θεάτρου -ντοκουμέντο. Από το 2000 εργάζεται ως νηπιαγωγός στη δημόσια εκπαίδευση.

  • Η Τέχνη της Ψυχοθεραπείας

    Σχόλια αποφοίτων ψυχολογίας

    “Όσον αφορά τον χώρο της ψυχοθεραπείας, νομίζω ότι το πρόγραμμα προσφέρει μια ρεαλιστική και ολοκληρωμένη εικόνα του τι είναι ψυχοθεραπεία και ποιες είναι οι προϋποθέσεις μιας καλής και γνήσιας ψυχοθεραπείας”.

    “Θεωρώ ότι είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι μαθαίνουμε μέσα από πραγματικά περιστατικά και όχι μόνο βασιζόμενοι σε θεωρίες”.

    “Προβληματίστηκα αρκετά και κατάλαβα πολλά πράγματα για τον εαυτό μου. Επίσης, άλλαξε ο τρόπος που βλέπω τα πράγματα και τη ζωή γενικά. Έγινε πιο σφαιρικός και πιο βαθύς”.

    “Νιώθω ότι ωρίμασα ως θεραπεύτρια γιατί στο πρόγραμμα βρήκα την ασφάλεια ενός πλαισίου που εμπεριείχε τις απορίες και τους προβληματισμούς μου, βρήκα τον χώρο να αναπτυχθώ μέσα από την αλληλεπίδραση μιας σκεπτόμενης ομάδας, βρήκα την αίσθηση του ανήκειν”.

    “Το πρόγραμμα είναι άρτια δομημένο, παρόλο που είναι συμπυκνωμένο προσφέρει πολλές γνώσεις και εφόδια. Θα το χαρακτήριζα «τίμιο» γιατί προσφέρει ακριβώς αυτό που περιγράφεται στο site του ινστιτούτου”.