H Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ανατολικής Θεσσαλονίκης, η Έδρα UNESCO Διαπολιτισμικής Πολιτικής για μία Δραστήρια και Αλληλέγγυα Ιθαγένεια του Πανεπιστημίου Μακεδονίας και το Ινστιτούτο Ψυχολογίας και Υγείας σας προσκαλούν στην εκδήλωση που θα λάβει χώρα στο Αμφιθέατρο Τελετών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας την Παρασκευή 22 Νοεμβρίου, 2024 και ώρα 18.00 με θέμα:
ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ: Οι απώλειες στη ζωή του παιδιού
Η απώλεια είναι μέρος της ζωής μας, ωστόσο οι περισσότεροι από εμάς δυσκολευόμαστε να την αποδεχτούμε. Ιδιαίτερα οι εκπαιδευτικοί έρχονται πολύ συχνά αντιμέτωποι με τις μικρές ή τις μεγάλες απώλειες των παιδιών. Το γατάκι που χάθηκε, ο παππούς που πέθανε, οι γονείς που χωρίζουν, ο συμμαθητής που είναι στο νοσοκομείο, αποτελούν συχνά γεγονότα της σχολικής ζωής. Οι εκπαιδευτικοί συνήθως νιώθουν ανέτοιμοι να αντιμετωπίσουν τέτοιες καταστάσεις και αναζητούν καθοδήγηση για τον καλύτερο τρόπο να αντιδράσουν.
Η εκδήλωση αποσκοπεί στο να ευαισθητοποιήσει και να ενημερώσει τους εκπαιδευτικούς, τους γονείς, αλλά και όλους μας σχετικά με:
τη σημασία της έγκαιρης επεξεργασίας της απώλειας, μικρής ή μεγάλης
τον τρόπο προσέγγισης του παιδιού και της οικογένειας
τα προγράμματα ευαισθητοποίησης στην απώλεια που μπορούν να διεξαχθούν στη σχολική τάξη
Στην εκδήλωση παρουσιάζονται όλα τα θέματα στα οποία χρειάζονται ενημέρωση οι εκπαιδευτικοί.
Ομιλήτριες
Τάνια Αναγνωστοπούλου
Η Τάνια Αναγνωστοπούλου πήρε το διδακτορικό της από το Penn State University στις ΗΠΑ. Δίδαξε 10 χρόνια στα Τμήματα Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και του Α.Π.Θ. και πλέον διευθύνει το Ινστιτούτο Ψυχολογίας και Υγείας, αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία με έδρα τη Θεσσαλονίκη. Από το 2002 ασχολείται ενεργά με την πρόληψη σε σχολεία και νηπιαγωγεία με εξειδικευμένα προγράμματα και συναντήσεις με εκπαιδευτικούς. Είναι συγγραφέας και επιμελήτρια πολλών βιβλίων ανάμεσα στα οποία το «Πένθος στα παιδιά».
Σοφία Χατζηνικολάου
H Σοφία Xατζηνικολάου υπηρετεί ως Σύμβουλος Εκπαίδευσης στην Π.Ε. Χαλκιδικής και είναι διδάσκουσα στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Εκπόνησε το διδακτορικό της στην εκπαιδευτική ψυχολογία στο Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής του ΠΑΜΑΚ. Διετέλεσε Υπεύθυνη Αγωγής Υγείας και Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. Είναι επικεφαλής του Κοινωνικού Ινστιτούτου Ενεργών Πολιτών Ελλάδος και Διευθύντρια Συντονισμού και Οργάνωσης στον Τομέα της Εκπαίδευσης στην Ακαδημία Εθελοντισμού HELP HELLAS.
Ευαγγελία Σταμάτη
Η Ευαγγελία Σταμάτη είναι απόφοιτος της Σχολής Νηπιαγωγών του Παιδαγωγικού Τμήματος του Α.Π.Θ. και του Τμήματος Θεάτρου της Σχολής Καλών Τεχνών του Α.Π.Θ. Είναι επίσης κάτοχος Μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών του Τμήματος Θεάτρου και μέλος της θεατρικής ομάδας Hocus Pocus, με παραστάσεις θεάτρου -ντοκουμέντο. Από το 2000 εργάζεται ως νηπιαγωγός στη δημόσια εκπαίδευση.
Σε αυτή την νέα σειρά άρθρων του Ινστιτούτου Ψυχολογίας και Υγείας (ΙΨΥ) θα βλέπουμε κάθε μήνα τα σημαντικότερα γεγονότα που συμβαίνουν στον κόσμο και αξίζει να μοιραστούμε μαζί σας! Σταχυολογεί η κλινική ψυχολόγος, Τάνια Αναγνωστοπούλου.
Σε ποιες αξίες πιστεύουν οι Ελληνες;
Οκτώ χρόνια μετά τη συμμετοχή της Ελλάδας στην έρευνα World Values Survey, η διαΝΕΟσις και το Εθνικό Κέντρο Ερευνών μετρούν ξανά τις αξίες των Ελλήνων.
Ιστορίες «τρέλας» αναγνωστών με τους θεραπευτές: «Σταματήσαμε γιατί είπε ότι θεραπεύτηκα. Μετά με κάλεσε για ποτό»
Η Λ. έκανε συνεδρίες με τον συγκεκριμένο θεραπευτή μία φορά την εβδομάδα επί τέσσερα χρόνια, όταν μια μέρα, χωρίς προηγούμενη προειδοποίηση, της είπε ότι πρέπει να σταματήσουν.
Η πρώτη ελληνική έρευνα για το TikTok: Ενας στους 5 κινδυνεύει με εθισμό
Τα πρώτα ευρήματα της πρωτοποριακής έρευνας που διεξάγει ομάδα του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών για τον εθισμό στο TikTok είναι ανησυχητικά.
Η τεχνητή νοημοσύνη υπόσχεται τον εκδημοκρατισμό της γνώσης. Το οικοδόμημά της, όμως, στηρίζεται σε βιβλιοθήκες χωρίς άδεια, εικόνες δίχως αναφορά και φωνές που δεν επέλεξαν να μιλήσουν.
Αξονικές τομογραφίες: Προκαλούν το 5% των καρκίνων ετησίως
Νέα αμερικανική μελέτη αναφέρει ότι οι αξονικές τομογραφίες πιθανώς είναι υπαίτιες για την εμφάνιση του 5% των καρκίνων ετησίως, ποσοστό μεγαλύτερο από ό,τι πιστευόταν ως σήμερα.
Παρουσιάζονται ενδεικτικά θέματα που δόθηκαν στους μαθητές Δημοτικού και Γυμνασίου στο πλαίσιο των διαγνωστικών εξετάσεων στα Μαθηματικά και τη Γλώσσα, επιχειρώντας να αποτυπώσει τους λόγους για το ετήσιο «Βατερλώ» του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος.
Υπάρχει μια λέξη που μόλις ακουστεί ενεργοποιεί όλα τα καταγγελτικά ανακλαστικά: παπαγαλία. Εδώ και χρόνια, συγκεντρώνει τα περισσότερα «ανάθεμα» για τα προβλήματα του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος.
Περισσότεροι από ένας στους δύο μαθητές θεωρούν ότι το εκπαιδευτικό σύστημα δεν προάγει ηθικές και κοινωνικές αξίες, ενσυναίσθηση και αλληλεγγύη – Τι δείχνει μελέτη του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών.
Σε πρόσφατη πανελλήνια έρευνα σε δείγμα 6.250 μαθητών Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου, οκτώ στους δέκα εφήβους αναφέρουν ότι τους είναι εύκολο να μιλήσουν με τη μητέρα τους για θέματα που τους απασχολούν, ενώ δύο στους δέκα λένε ότι οι γονείς δεν γνωρίζουν καθόλου για το τι κάνουν στο Διαδίκτυο.
Yπάρχουν συμβάντα που δημιουργούν μεγάλες ρηγματώσεις στην κοινωνία. Συλλογικά τραύματα τόσο βαθιά, που αλλάζουν όχι μόνον τη σχέση με την πολιτική, την πατρίδα, αλλά και τη θέαση της ίδιας της ζωής.
Αυτές οι ευρωεκλογές είναι οι πιο σημαντικές των τελευταίων δεκαετιών. Η Ευρώπη θα βρεθεί μπροστά σε πολύ δύσκολες αποφάσεις, που θα κρίνουν εάν θα ενηλικιωθεί γεωπολιτικά και οικονομικά ή όχι. Είτε εκλεγεί ο Τραμπ είτε όχι, το «ξυπνητήρι» έχει χτυπήσει από καιρό, κοντεύει να… ξεθυμάνει.
Αυτό που χαρακτήρισε τον Αύγουστο ήταν η κριτική διάθεση στα κακώς κείμενα στη χώρα μας. Το περίφημο ελληνικό καλοκαίρι που πλέον υπάρχει μόνο φαντασιακά, οι καθημερινοί θάνατοι από τροχαία, το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και πολλά άλλα.
Ξεκινάμε με αναφορές στον υπερτουρισμό, και τα κακώς έχοντα στις ελληνικές παραλίες……
Οι 8 πληγές των οργανωμένων παραλιών
Οι καταγγελίες των πολιτών, ανά νομό, στην εφαρμογή ΜyCoast για αυθαίρετη κατάληψη έκτασης, ελλιπείς υποδομές και παρακώλυση ελεύθερης πρόσβασης στις ακτές.
Τα στοιχεία για ελέγχους του 2018 (με ζώα που υπήρχαν μόνο στα… μητρώα του ΟΠΕΚΕΠΕ και ανύπαρκτες κτηνοτροφικές υποδομές) έφτασαν στην Εισαγγελία Τρικάλων το 2020, υπόσχονταν αποκαλύψεις, αλλά έμειναν στη σιωπή.
Καταγγελίες για τις “πρωτοποριακές ιατρικές μεθόδους” που διαφημίζονται στο Τik Tok στην Ελλάδα
Bροχή οι καταγγελίες γιατρών κατά μερίδας συναδέλφων τους, που προσπαθούν να προσελκύσουν ασθενείς, χρησιμοποιώντας τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή περιφερειακούς τηλεοπτικούς σταθμούς, υποσχόμενοι «πρωτοποριακές» μεθόδους – Η επιστολή των χειρουργών ορθοπαιδικών στον ΙΣΑ
Εκατοντάδες «εργασίες», που αρκετές δεν θα τις διαβάσει ποτέ κανείς, βρίσκουν τον δρόμο τους σε «επιστημονικά» περιοδικά που κάνουν αποδεκτά τα πάντα – αρκεί φυσικά να πληρώσεις το αντίτιμο.
Στην εποχή της «κακιστοκρατίας» ΙΙ: Τι συμβαίνει στην Ελλάδα
Είναι μάλλον αναντίρρητο ότι η σχέση της χώρας μας με φαινόμενα κακιστοκρατίας, (οι αιτίες και τα αποτελέσματα της οποίας για τη Δύση συνολικά, περιεγραφήκαν στο προηγούμενο σημείωμα), είναι σχεδόν διαχρονική.
«Καμπανάκι» για τους γονείς τα αποτελέσματα έρευνας σχετικά με τον εκφοβισμό και τη ρητορική μίσους στο Ιντερνετ
.. και τα νέα από το μέτωπο της ΑΙ
Το ChatGPT έδωσε οδηγίες σε 16χρονο για να αυτοκτονήσει – Το τραγικό τέλος και η μήνυση
Οι γονείς μήνυσαν την OpenAI και τον διευθύνοντα σύμβουλο Sam Altman, ισχυριζόμενοι ότι η εταιρεία έθεσε εν γνώσει της το κέρδος πάνω από την ασφάλεια.
Το πένθος σαν έννοια μας τρομάζει. Δεν μας αρέσει καθόλου να έρχεται στο προσκήνιο της συζήτησής μας, πόσο μάλλον αν πρόκειται για ένα παιδί που πενθεί.
Όμως, η γνώση είναι δύναμη και σε τέτοιες περιπτώσεις μόνο αν ξέρουμε πώς να τις διαχειριστούμε μπορούμε να βοηθήσουμε το παιδί να βγει πιο δυνατό μέσα από το πένθος που βιώνει.
Επιπλέον, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η απώλεια είναι κομμάτι της ζωής μας. Είναι χρέος μας να είμαστε όλοι εκπαιδευμένοι και έτοιμοι να βοηθήσουμε ένα παιδί που βιώνει μια τέτοια κρίση στην ζωή του. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορέσουμε να το κατευθύνουμε και να το στηρίξουμε αλλάζοντας ριζικά την εξέλιξή του και αποφεύγοντας τις αρνητικές συνέπειες που έχει ένα ανεπεξέργαστο πένθος στο παιδί, όπως εφιάλτες, σωματικά συμπτώματα, άγχος, κατάθλιψη κλπ. Για αυτόν τον λόγο θα δούμε τρεις βασικές ερωτήσεις με απαντήσεις που έχουν σκοπό να μας βοηθήσουν να διαχειριστούμε καλύτερα κάποιες δύσκολες καταστάσεις. Οι απαντήσεις είναι μέσα από το ομώνυμο βιβλίο “Το πένθος στα παιδιά” από τiς εκδόσεις ΙΨΥ.
1.Τι χρειάζεται να κάνει ένα παιδί για να επεξεργαστεί το πένθος του όταν πεθάνει ένας γονιός;
Σύμφωνα με τον Worden το παιδί έχει 4 καθήκοντα που θα το βοηθήσουν με το πένθος του. Με βάση τις μαρτυρίες των παιδιών που έχασαν έναν γονιό, ο Worden (1996) διατύπωσε τα 4 καθήκοντα (tasks) με τα οποία είναι αντιμέτωπο ένα παιδί με πένθος. Αυτά τα καθήκοντα δεν έχουν καθορισμένη σειρά και το παιδί μπορεί να επανέλθει σε προγενέστερα καθήκοντα ανά πάσα στιγμή.
Το πρώτο καθήκον είναι να αναγνωρίσει την πραγματικότητα του θανάτου, διαφορετικά δεν μπορεί να ξεκινήσει η διεργασία του πένθους.
Το δεύτερο καθήκον είναι να επεξεργαστεί τα συναισθήματα που απορρέουν από την απώλεια.
Το τρίτο καθήκον αναφέρεται στην προσαρμογή του παιδιού σε ένα περιβάλλον από το οποίο λείπει ένα σημαντικό άτομο.
Το τέταρτο καθήκον αναφέρεται στη δημιουργία μιας νέας ψυχικής και εσωτερικευμένης σχέσης με το άτομο που πέθανε ώστε να μπορέσει να συνεχίσει τη ζωή του.
{Τάνια Αναγνωστοπούλου- Σοφία Χατζηνικολάου (2015) Το Πένθος στα Παιδιά}
2.Με ποιον τρόπο μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου να διατηρήσει την ανάμνηση του γονιού του που πέθανε;
Είναι πολύ σημαντικό για το παιδί να διατηρήσει την ανάμνηση του γονιού. Στην έρευνα του Harvard για το πένθος των παιδιών (Nickman et al., 1998), οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι γονείς που ήταν βοηθητικοί σε αυτόν τον τομέα:
Συζητούσαν με το παιδί για τον γονιό που πέθανε.
Έδιναν την ευκαιρία στα παιδιά να συμμετέχουν στα μνημόσυνα και τις επισκέψεις στο νεκροταφείο.
Έδιναν στα παιδιά αντικείμενα, φωτογραφίες, κοσμήματα, ρούχα που ανήκουν στον εκλιπόντα γονέα.
Παρατηρούσαν αν τα παιδιά εκφράζουν τα συναισθήματά τους και αν αναφέρονται στον εκλιπόντα γονέα. Για παράδειγμα, ένας πατέρας κατάλαβε πως η σιωπή του 11χρονου γιου του για τη μητέρα του οφείλονταν στην προσπάθεια του μικρού να προστατέψει τον πατέρα του από τη θλίψη.
Βοηθούσαν τα παιδιά να βρουν τις λέξεις να εκφράσουν τα συναισθήματά τους. Για παράδειγμα, μια μητέρα εξήγησε στα παιδιά για τα συναισθήματα που νιώθουν όσοι έχουν χάσει ένα αγαπημένο πρόσωπο και μετά τα ρώτησε αν και εκείνα νιώθουν το ίδιο.
Έδειχναν στο παιδί τον σεβασμό τους τόσο προς τον γονιό που πέθανε όσο και προς τη σχέση του παιδιού με αυτόν.
Ωστόσο, μια δύσκολη σχέση ανάμεσα στους γονείς, έχει αρνητική επίδραση στο πένθος στα παιδιά. Αν τα παιδιά διαπιστώσουν ότι ο επιζών γονιός θέλει να συνεχίσει τη ζωή του χωρίς να αναφέρεται στον εκλιπόντα γονέα, μένουν χωρίς στήριγμα στην προσπάθειά τους να τον μνημονεύουν. Ορισμένες φορές, βοηθάει να μιλάνε τα αδέρφια μεταξύ τους για τον γονιό που πέθανε ή να βρουν άλλα άτομα που τον γνώριζαν για να τον μνημονεύουν (Nickman et al., 1998).
{Τάνια Αναγνωστοπούλου- Σοφία Χατζηνικολάου (2015) Το Πένθος στα Παιδιά}
Τι λέμε στα παιδιά στην περίπτωση που ο θάνατος είναι βίαιος;
Στην περίπτωση βίαιου θανάτου, το παιδί αποτυπώνει τρομακτικές εικόνες στο μυαλό του και συχνά υποφέρει από εφιάλτες το βράδυ, βιώνει δηλαδή μια μετατραυματική διαταραχή. Ακόμη και το να ακούσει για έναν βίαιο θάνατο, χωρίς να έχει εκτεθεί στη σκηνή, αφήνει στο παιδί δυσάρεστες εικόνες. Γι’ αυτόν τον λόγο, είναι σημαντικό να ενθαρρύνουμε το παιδί να μιλήσει για αυτά που είδε και άκουσε και να αναφέρει με λεπτομέρειες τις εντυπώσεις που του άφησε το τραυματικό γεγονός (Pynoos et al., 1987).
Τα παιδιά θέτουν δύσκολες ερωτήσεις. Μία από αυτές είναι «Υπέφερε;». Συχνά, επίσης, ρωτάνε «Τρόμαξε;». Σε αυτά τα ερωτήματα μπορούμε να απαντήσουμε: «Εάν πόνεσε, ήταν μόνο για λίγο και μετά όλα ηρέμησαν και δεν φοβόταν καθόλου», όπως επίσης και «Δεν
είμαι σίγουρος/η, αλλά ξέρω πως όσο και αν τρόμαξε, δεν κράτησε πολύ και γνώριζε ότι εμείς τον/την αγαπάμε πολύ» (J. Johnson, 1999, σελ. 40).
{Τάνια Αναγνωστοπούλου- Σοφία Χατζηνικολάου (2015) Το Πένθος στα Παιδιά}
