Μέχρι πρότινος, το πένθος το κρύβαμε, το αρνιόμασταν και το αποφεύγαμε. Πιστεύαμε πως αν μιλήσουμε γι’ αυτό, εκείνο παίρνει δύναμη, βγάζει κι άλλα κεφάλια και το σπαθί που έχουμε στη φαρέτρα μας πως δεν αρκεί.
Δεν ήταν μόνο ο πόνος του βαθύς, ήταν και μια παράδοξη ντροπή που το συνόδευε. Λες και ήμασταν οι μοναδικοί με το αντίστοιχο βίωμα. Λες και αυτή η μοναξιά στο βίωμα μας έκανε αλλόκοτους, καταραμένους. Λες και δεν συμβαίνει εκ των πραγμάτων στις ζωές όλων μας. Το πένθος, όλων των ειδών των απωλειών, επικοινωνούνταν πίσω από κλειστές πόρτες. Πόρτες οικιών ανθρώπων και θεραπευτών που ερμητικά κρατούσαν τα επτασφράγιστα μυστικά του πόνου που ξεπρόβαλε. Κλείνοντας την πόρτα, έπρεπε όλα αυτά να μείνουν εκεί, έπρεπε να φαινόμαστε ατρόμητοι πίσω από τις μακιγιαρισμένες μάσκες μας. Να ξορκίσουμε το κακό επειδή δεν μιλάμε γι’ αυτό.
Και τώρα ξάφνου το πένθος είναι παντού. Αδύνατον να κλειδαμπαρωθούν οι πόρτες, ανέφικτο να συγκρατηθούν τα δακρυσμένα μάτια και τα στόματα που μιλούν για τον πόνο της απώλειας, οποιαδήποτε απώλειας. Προφανώς και δεν μας αρέσει η νέα συνθήκη. Προφανώς και αναπολούμε την ελπίδα, συμβιβαζόμενοι ακόμα και με αυτή της μακιγιαρισμένης μάσκας. Προφανώς και είναι αδύνατο το βίωμα των συνεχών απωλειών και της επαφής με την πραγματικότητα. Αλλά να γυρίσουμε πού; Στη μοναξιά των κλειδαμπαρωμένων πορτών; Στην οδυνηρή πραγματικότητα χωρίς το μοίρασμα του βιώματος; Η απόλαυση θα έρθει, είναι άλλωστε μέρος της ροής. Αλλά πώς θα βιωθεί με ανοιχτές πληγές και με διαμελισμένα άκρα που η μοναξιά και η άρνηση θα τους έχουν προκαλέσει σηψαιμία;
Η ιστορία των ανθρώπων λέει πως το τραύμα προκαλείται κυρίως από την αδυναμία διαχείρισης του τραυματικού γεγονότος. Εκ των πραγμάτων η απώλεια είναι μια πληγή. Αλλά η πληγή που δεν φροντίζεται, που αιμορραγεί και που μένει ανοιχτή είναι κι αυτή που προκαλεί τις επιπλοκές. Το μοίρασμα του βιώματος και η έκφραση των συναισθημάτων παρέχουν οξυγόνο και γιατρειά.
Είναι σαν καθαρό νερό επάνω στην πληγή, η παρουσία του άλλου που γνωρίζει πώς είναι το βίωμα που ακούει. Μας μίλησε άλλωστε, πριν από λίγο, κι αυτός για τον δικό του πόνο. Και κάπως έτσι γινόμαστε πολλοί έξω από τις κλειδαμπάρωνες πόρτες. Και κάπως έτσι το πένθος που μιλιέται, ίσως και να νικιέται.
Σε αυτή την νέα σειρά άρθρων του Ινστιτούτου Ψυχολογίας και Υγείας (ΙΨΥ) θα βλέπουμε κάθε μήνα τα σημαντικότερα γεγονότα που συμβαίνουν στον κόσμο και αξίζει να μοιραστούμε μαζί σας! Σταχυολογεί η κλινική ψυχολόγος, Τάνια Αναγνωστοπούλου.
Σε ποιες αξίες πιστεύουν οι Ελληνες;
Οκτώ χρόνια μετά τη συμμετοχή της Ελλάδας στην έρευνα World Values Survey, η διαΝΕΟσις και το Εθνικό Κέντρο Ερευνών μετρούν ξανά τις αξίες των Ελλήνων.
Ιστορίες «τρέλας» αναγνωστών με τους θεραπευτές: «Σταματήσαμε γιατί είπε ότι θεραπεύτηκα. Μετά με κάλεσε για ποτό»
Η Λ. έκανε συνεδρίες με τον συγκεκριμένο θεραπευτή μία φορά την εβδομάδα επί τέσσερα χρόνια, όταν μια μέρα, χωρίς προηγούμενη προειδοποίηση, της είπε ότι πρέπει να σταματήσουν.
Η πρώτη ελληνική έρευνα για το TikTok: Ενας στους 5 κινδυνεύει με εθισμό
Τα πρώτα ευρήματα της πρωτοποριακής έρευνας που διεξάγει ομάδα του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών για τον εθισμό στο TikTok είναι ανησυχητικά.
Η τεχνητή νοημοσύνη υπόσχεται τον εκδημοκρατισμό της γνώσης. Το οικοδόμημά της, όμως, στηρίζεται σε βιβλιοθήκες χωρίς άδεια, εικόνες δίχως αναφορά και φωνές που δεν επέλεξαν να μιλήσουν.
Αξονικές τομογραφίες: Προκαλούν το 5% των καρκίνων ετησίως
Νέα αμερικανική μελέτη αναφέρει ότι οι αξονικές τομογραφίες πιθανώς είναι υπαίτιες για την εμφάνιση του 5% των καρκίνων ετησίως, ποσοστό μεγαλύτερο από ό,τι πιστευόταν ως σήμερα.
Τα τελευταία χρόνια χρησιμοποίησα αρκετές φορές τη δυνατότητα που είχα σαν νηπιαγωγός να καλέσω ψυχολόγο από τα Ε.Δ.Ε.Α.Υ. για να με βοηθήσει να διαχειριστώ καλύτερα ένα παιδί που παρουσίαζε προβλήματα στην τάξη. Θα πρέπει να ομολογήσω ότι πλέον, μετά την εμπειρία αρκετών ετών με τις ψυχολόγους, διστάζω να χρησιμοποιήσω αυτή τη δυνατότητα και θα σας εξηγήσω αμέσως το γιατί. Read More “Χρειάζονται τελικά οι ψυχολόγοι στο νηπιαγωγείο?”
Σε αυτή την νέα σειρά άρθρων του Ινστιτούτου Ψυχολογίας και Υγείας (ΙΨΥ) θα βλέπουμε κάθε μήνα τα σημαντικότερα γεγονότα που συμβαίνουν στον κόσμο και αξίζει να μοιραστούμε μαζί σας! Σταχυολογεί η κλινική ψυχολόγος, Τάνια Αναγνωστοπούλου.
Γιαγιάδες vs μαμάδες- Τελικά ποιος μεγαλώνει τα παιδιά μας?
Η σκηνή είναι γνώριμη: η γιαγιά τρέχει με μια σχολική τσάντα στο χέρι, ένα τοστ στην τσέπη και δυο παιδιά αγκαζέ. Είναι 7:40 το πρωί και προσπαθεί να προλάβει το κουδούνι στο δημοτικό. Η μαμά; Στο γραφείο από τις 8, ήδη στο δεύτερο e-mail της ημέρας. Ο μπαμπάς; Κάπου στο τιμόνι ή στη meeting room.
Γνωρίζετε ότι σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, ο χρόνος διεκπεραίωσης των αστικών υποθέσεων στα πρωτοδικεία στην Ελλάδα φτάνει τις 746 ημέρες, όταν ο μέσος όρος στις 46 χώρες του Συμβουλίου της Ευρώπης είναι 239 ημέρες. Για να τελεσιδικήσει μια υπόθεση σε ένα ελληνικό διοικητικό δικαστήριο μπορεί να περάσουν 1.239 ημέρες, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 234 ημέρες.
Αυτή είναι η σκληρή αλήθεια για τη μαιευτική βία στη χώρα μας
Κάθε γυναίκα που μένει έγκυος περιμένει ότι η εμπειρία του τοκετού θα είναι μια από τις πιο ιερές και ενδυναμωτικές εμπειρίες της ζωής της. Όμως εκατομμύρια γυναίκες παγκοσμίως αντί για αυτό βιώνουν φόβο, ταπείνωση και μια αίσθηση ότι το σώμα τους δεν τους ανήκει.
Μπλόκο στους fake διαιτολόγους και διατροφολόγους με νέο νόμο
Το νέο σχέδιο νόμου του υπουργείου Υγείας ξεδιαλύνει το τοπίο κατοχυρώνοντας θεσμικά τα επαγγέλματα, ενώ θα προβλέπονται βαριά πρόστιμα σε όσους χρησιμοποιούν τον τίτλο χωρίς τις νόμιμες προϋποθέσεις.
AI: Νέο μοντέλο εκβίασε μηχανικό με αποκάλυψη της εξωσυζυγικής του σχέσης
Το πρωτοποριακό μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης παρουσιάζει ανησυχητικές συμπεριφορές, οι οποίες ώθησαν την εταιρεία Anthropic να ενισχύσει τα μέτρα ασφαλείας της
Τα προβλήματα στην ψυχική και σωματική υγεία των παιδιών συνεχίζουν και απασχολούν την επικαιρότητα, όπως και τα προβλήματα του κράτους δικαίου στην Ελλάδα και το γενικότερο πρόβλημα της δημοκρατίας διεθνώς.
Ενα στα έξι παιδιά αυτοτραυματίζεται
Μια σιωπηλή «επιδημία» που πλήττει όλο και περισσότερους νέους ανθρώπους, ο αυτοτραυματισμός, αποκτά «ορατότητα» μέσα από τη λειτουργία ενός εξειδικευμένου κέντρου, υπό την ευθύνη της Α΄ Πανεπιστημιακής Ψυχιατρικής Κλινικής του ΕΚΠΑ, για την αντιμετώπιση του προβλήματος.
ΠΟΥ: Το 37% των ελληνόπουλων είναι υπέρβαρα όμως μόνο το 18% των γονέων το αναγνωρίζει
Βελτιωμένα αλλά υψηλότατα είναι τα ποσοστά των υπέρβαρων και παχύσαρκων παιδιών στην Ελλάδα στις ευαίσθητες ηλικίες 7 έως 9 ετών, σύμφωνα με την πρόσφατα δημοσιευθείσα 6η Έκθεση COSI του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO Europe, 2022–2024).
Ευρωκοινοβούλιο: Ενέκρινε ψήφισμα για την απαγόρευση των social media στους κάτω των 16 ετών
Η σχετική πρόταση προβλέπει «τη θέσπιση ενός εναρμονισμένου ευρωπαϊκού ορίου ψηφιακής ηλικίας 16 ετών ως το προεπιλεγμένο όριο κάτω από το οποίο η πρόσβαση σε διαδικτυακές πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης δεν θα πρέπει να επιτρέπεται, εκτός αν οι γονείς ή οι κηδεμόνες έχουν δώσει διαφορετική άδεια στα παιδιά τους»
Χαμηλοί μισθοί, υψηλοί φόροι: Ελληνικό παράδοξο πνίγει την ανάπτυξη
Μισθοί που δεν φτάνουν, φόροι που δεν τελειώνουν. Η εικόνα μιας ανάπτυξης που εν πολλοίς μένει στα χαρτιά. Τι μπορεί να κάνει η κυβέρνηση για να αλλάξει την εξίσωση. Γράφει ο Νicholas Havoutis.
Τις προάλλες, ένας νέος γρονθοκόπησε μέχρι θανάτου τον οδηγό ενός αυτοκινήτου επειδή τον εμπόδιζε να περάσει με το μηχανάκι του. Τη σκηνή παρακολουθούσε ένας άλλος νέος από το δικό του μηχανάκι. Οι περίοικοι του φώναζαν να σταματήσει και ένας γιατρός που έσπευσε να τον συντρέξει δεν πρόλαβε να τον σώσει.
Σε ένα κράτος που δεν εφαρμόζει τις δικαστικές αποφάσεις, που δεν συμμορφώνεται η διοίκησή του, τα υπουργεία του, οι εκάστοτε κυβερνήσεις του σε όσα η Δικαιοσύνη έχει αποφασίσει, η παραδοχή ότι είμαστε κράτος δικαίου υφίσταται ορισμένες ρωγμές.
Η Ελλάδα, παρά την εμπειρία της χρεοκοπίας, δεν έχει διδαχθεί από τα λάθη της και χρειάζεται ριζική θεσμική ανασυγκρότηση, με ενίσχυση του ρόλου του Προέδρου της Δημοκρατίας και βαθιές πολιτειακές αλλαγές.
Πρόβλημα Δημοκρατίας βλέπει ένας στους δύο πολίτες στη Δύση
Φόβους ότι τα εξτρεμιστικά κόμματα, τα fake news και η διαφθορά θα υπονομεύσουν τις εκλογές εκφράζουν οι πολίτες σε δημοσκόπηση της Ipsos σε εννέα χώρες. Μόνη εξαίρεση η Σουηδία.
Parasocial: Το Cambridge ανακοίνωσε τη λέξη της χρονιάς
Η Simone Schnall, καθηγήτρια πειραματικής κοινωνικής ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Cambridge, δήλωσε: «Έχουμε μπει σε μια εποχή όπου πολλοί άνθρωποι σχηματίζουν ανθυγιεινές και έντονες παρακοινωνικές σχέσεις με influencers. Αυτό οδηγεί στο αίσθημα ότι οι άνθρωποι γνωρίζουν αυτούς με τους οποίους αναπτύσσουν παρακοινωνικούς δεσμούς, ότι μπορούν να τους εμπιστεύονται, και ακόμη και σε ακραίες μορφές αφοσίωσης. Κι όμως, είναι εντελώς μονόπλευρο.»
Η αυτοφροντίδα των θεραπευτών: Γιατί είναι σημαντική?
Μέρος Α
Πρώτον, οι θεραπευτές χρειάζεται να κοιμόμαστε αρκετά. Προφανώς η χειρότερη νοητική κατάσταση στην οποία μπορούμε να βρεθούμε όταν ακούμε έναν θεραπευόμενο, είναι η αίσθηση ότι κυριευόμαστε από υπνηλία. Το να παρακολουθείς τα λεπτά να κυλούν με πολύ αργό ρυθμό, ενώ προσπαθείς να κρατήσεις τα μάτια σου ανοιχτά, είναι σκέτο μαρτύριο. Μερικοί θεραπευόμενοι, συνήθως εκείνοι με ναρκισσιστική παθολογία ή διασχιστικές άμυνες. Προκαλούν μια υπναγωγική αντίδραση που είναι δύσκολο να αντιμετωπιστεί, ακόμη και όταν δεν είμαστε σωματικά εξαντλημένοι, λόγω της κούρασης που δημιουργείται από την προβλητική ταύτιση και την απορρόφηση των αρνητικών συναισθημάτων του θεραπευόμενου.
Η αυτοφροντίδα των θεραπευτών
Η λειτουργία της σκέψης επιβραδύνεται από τη στέρηση του ύπνου. Με αυτόν τον τρόπο, προκαλείται στον θεραπευτή το οδυνηρό αίσθημα πως δεν έκανε ό,τι καλύτερο μπορούσε. Από την άλλη μεριά, οι θεραπευόμενοι δικαιολογημένα τραυματίζονται όταν αντιληφθούν ότι προκαλούν υπνηλία στον θεραπευτή τους.
Μέρος Β
Είναι σημαντικό να μην εργαζόμαστε υπερβολικά πολλές ώρες και να διατηρούμε ορισμένα διαστήματα ελεύθερου χρόνου απαραβίαστα. Τα άτομα τα οποία εκτιμούν ιδιαίτερα την ελευθερία τους τα σαββατοκύριακα και τα βράδια, δεν πρέπει να παραβιάζουν αυτές τις ώρες με ρυθμίσεις που διευκολύνουν τους θεραπευόμενους· θα διαπιστώσουν πως νιώθουν μεγαλύτερη δυσφορία από όσο θα έπρεπε για τον εαυτό τους και τους θεραπευόμενους που προσπαθούν να εξυπηρετήσουν.
Η αυτοφροντίδα των θεραπευτών
Είναι κρίσιμης σημασίας για την ποιότητα της ζωής μας να υπάρχει αρκετός χρόνος για διακοπές, όπως και η δυνατότητα να ξεφεύγουμε για λίγες μέρες ή εβδομάδες από την κούραση που προκαλεί η διαρκής συναισθηματική εναρμόνιση με τους θεραπευόμενους. Στην εποχή της κινητής τηλεφωνίας μπορεί να είναι δελεαστικό να παραμείνουμε στη διάθεση του θεραπευόμενου και κατά τη διάρκεια των διακοπών, όμως για τα περισσότερα άτομα οι διακοπές δεν προσφέρουν ξεκούραση, εάν δεν είναι ένα πραγματικό διάλειμμα από τη δουλειά.
Μέρος Γ
Η αυτοφροντίδα των θεραπευτών
Όταν ξεκίνησα να εργάζομαι, είχα αρκετές θεραπευόμενες οι οποίες αντιδρούσαν με δραματικό τρόπο στους αποχωρισμούς και προσπαθούσα να είμαι συνεχώς διαθέσιμη προκειμένου να μην τους προκαλέσω πόνο. Σύντομα όμως κατάλαβα ότι η θεραπεία για το έντονο άγχος του απoχωρισμού δεν είναι η αποφυγή του, αλλά ο αποχωρισμός τον οποίο διαδέχεται μια βέβαιη επιστροφή, έτσι ώστε η εγκατάλειψη να αρχίσει να συνδέεται με την τελική επανένωση. Ο αποχωρισμός, όπως βιώνεται μέσα από τα διαλείμματα στη θεραπεία, χρειάζεται να αναλύεται διεξοδικά, να συζητιέται και να βιώνεται και όχι να αποφεύγεται. Και όπως υποστήριξα στα κεφάλαια για τα όρια, είναι καλύτερο για τους θεραπευόμενους να θυμώσουν με τα όρια της θεραπεύτριας παρά να αισθανθούν ενοχές που την απασχολούν εκτός ωραρίου.
{Αποσπάσματα από το βιβλίο της Nancy McWilliams: Ψυχαναλυτική Ψυχοθεραπεία}
Πολλές θεωρητικές κατευθύνσεις στην ψυχοθεραπεία θεωρούν ότι η ψυχοδιαγνωστική είναι άχρηστη, ίσως και επικίνδυνη, εφόσον βάζει « ταμπέλες» σε ανθρώπους, ταμπέλες οι οποίες μας εμποδίζουν να κάνουμε επαφή με το ίδιο το άτομο ώστε να το καταλάβουμε καλύτερα.
Οντως, οι διαγνωστικές ετικέτες έχουν χρησιμοποιηθεί για να ασκήσουν εξουσία ή και βία σε ανυπεράσπιστα άτομα. Έχουν επίσης χρησιμοποιηθεί για να καταστήσουν ένα ανθρώπινο ον « αντικείμενο», στερημένο από τις κοινωνικές και ανθρώπινες ιδιότητές του.
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε έναν διαφορετικό τύπο διάγνωσης που βασίζεται στη γνώση που έχει συσσωρευτεί τα 100 χρόνια που ασκούμε το επάγγελμα της ψυχοθεραπείας. Σύμφωνα με αυτήν την οπτική διάγνωση σημαίνει κατανόηση.
