Ποιος θα φυλάξει τους φύλακες – εμπειρίες μιας ψυχολόγου από τα κέντρα φιλοξενίας προσφύγων
Θυμάμαι ακόμη πολύ καθαρά την πρώτη πρώτη ημέρα που ξεκίνησα να δουλεύω σε κέντρο «φιλοξενίας» προσφύγων. Ένα κέντρο λίγο πιο έξω από την Αθήνα. Θυμάμαι ακόμη τις σκηνές και τα container να ξεπροβάλλουν από τη στροφή του δρόμου, τις γυναίκες με τα χρωματιστά τους φορέματα να πηγαίνουν βόλτα τα μωρά τους, παρέες αντρών να συζητάνε σε αυτοσχέδια καταστήματα και παιδιά να παίζουν σχεδόν ανέμελα στην παιδική χαρά. Κατά κάποιο τρόπο η ζωή συνεχίζεται ακόμη και στο πιο αφιλόξενο καμπ. Δυστυχώς, λίγες ώρες αργότερα έμαθα ότι στα καμπ ο πόνος βρίσκεται καλά κρυμμένος μέσα στις σκηνές.
Είναι αλήθεια ότι οι ιστορίες που ακούει ένας ψυχολόγος σε μία κατάσταση έκτακτης ανάγκης ξεφεύγουν κατά πολύ από τα περιστατικά που έχει ακούσει ως τότε στη σχολή του, στις εκπαιδεύσεις του, στην εργασία του. Τι να πω λοιπόν εγώ – μια ψυχολόγος στο ξεκίνημά της – σε κάποιον που έζησε τη φρίκη του πολέμου;
Οι συνήθεις παρεμβάσεις φαντάζουν άλλοτε ανούσιες και άλλοτε αστείες. Κι επειδή συχνά δεν μπορούσα να πω απολύτως τίποτα, απλώς τους άκουγα. Άλλες φορές προσπαθούσα να ψελλίσω έστω κάποια βασικά για να δικαιολογήσω την παρουσία μου και το μισθό μου. Γρήγορα πρόσεξα όμως ότι ο κόσμος συνέχιζε να έρχεται και μάλιστα ανέφερε ότι οι συνεδρίες βοηθούσαν. Πέρασε αρκετός καιρός ώσπου να καταλάβω ότι η ύπαρξη αυτού του χώρου, αυτής της μίας ώρας την εβδομάδα αποτελούσε γι αυτούς κάτι σημαντικό. Για την γυναίκα που ο άντρας της τη χτυπάει και την καταπιέζει μια αφορμή για να βγει από το σπίτι και να μιλήσει. Για την κοπέλα που τη βίασαν και «λερώθηκε» ανεξίτηλα για την οικογένειά της, ένας μέρος για να νιώσει ξανά καθαρή. Για τον άντρα που χτυπάει τα παιδιά και τη γυναίκα του, ένα μέρος που θα μπορεί να είναι κι αυτός αδύναμος.
Και ένα από τα βασικά ζητήματα ή καλύτερα από τις βασικές προκλήσεις του θεραπευτή στα περιστατικά που ανέφερα είναι αυτό της ηθικής. Όταν όλοι σχεδόν οι άντρες χτυπάνε τις συζύγους τους γίνεται πιο δύσκολο να τους καταγγείλεις. Και γίνεται ακόμα πιο δύσκολο όταν βλέπεις γυναίκες να μην έχουν σπουδάσει και δουλέψει ποτέ. Όταν μία γυναίκα μένει έγκυος από βιασμό και σου εκμυστηρεύεται ότι προσπαθεί μόνη της να κάνει έκτρωση είναι δύσκολο να δεις καθαρά. Όταν μία γυναίκα πίνει για να ηρεμήσει και καταλήγει να λιποθυμάει απ’ το ποτό με το μωρό της στο σπίτι είναι δύσκολο να το πας σε ίδρυμα. Και είναι δύσκολο να δεις τι απόφαση θα πάρεις γιατί καταλαβαίνεις βαθιά ότι είναι φυσικό να υπάρχουν αυτές οι αντιδράσεις και πως αυτό που είναι αφύσικο είναι ο πόλεμος.
Η αλλαγή βέβαια, όποια κι αν είναι αυτή, δεν είναι εύκολη υπόθεση. Μάλλον το αντίθετο. Ειδικά στο ζήτημα της προσφυγιάς, ένα ζήτημα βαθιά πολιτικό και κοινωνικό. Φυσικά η θεραπεία και μάλλον η όποια άλλη παρέμβαση δεν μπορεί να αναιρέσει το γεγονός ότι χιλιάδες άνθρωποι ξεριζώθηκαν και δεν ξέρουν τι θα τους φέρει η επόμενη μέρα. Ούτε το ψυχικό κόστος που μπορεί να συνεπάγεται για παράδειγμα το κλείσιμο των συνόρων. Η ψυχολογική πίεση την οποία υφίστανται τα άτομα είναι τεράστια , πέρα από τα αντικειμενικά προβλήματα, και γι αυτούς τους λόγους τα ζητήματα στη θεραπεία είναι πάρα πολλά, πολυσύνθετα και πολλές φορές πιεστικά. Ανησυχείς επειδή σε μία κατάσταση κρίσης πολλά είναι αυτά που επείγουν, πιέζεσαι να βρεις μια γρήγορη λύση, να πεις δυο κουβέντες σε δύο συνεδρίες και ξαφνικά όλα να πάρουν το δρόμο τους. Τα πράγματα όμως δεν μπορεί να γίνουν έτσι. Αρά δεν μαθαίνεις ποτέ αν υπήρξε βελτίωση της κατάστασης, είσαι πάντα εκεί όταν υπάρχει το πρόβλημα αλλά όχι όταν έρχεται η λύση του. Υπάρχει μόνο ένας τεράστιος λαβύρινθος και ο μίτος της Αριάδνης δεν είναι πουθενά.
Και αυτός είναι και ένας από τους λόγους που ο θεραπευτής απογοητεύεται εύκολα και συχνά οδηγείται στην κατάρρευση. Πέρα από τις συνήθεις συμβουλές για χαλάρωση και για προσωπικά χόμπυ, αυτό που με κράτησε, ήταν η ακλόνητη πίστη ότι μια μέρα ο κόσμος μας θα είναι πιο δίκαιος απ’ ό,τι είναι τώρα. Και η πίστη ότι παρά την αδικία οι ζωές αυτών των ανθρώπων είναι ζωές που αξίζει να τις ζήσει κάποιος.
Σε αυτή την νέα σειρά άρθρων του Ινστιτούτου Ψυχολογίας και Υγείας (ΙΨΥ) θα βλέπουμε κάθε μήνα τα σημαντικότερα γεγονότα που συμβαίνουν στον κόσμο και αξίζει να μοιραστούμε μαζί σας! Σταχυολογεί η κλινική ψυχολόγος, Τάνια Αναγνωστοπούλου.
Δυσάρεστες ειδήσεις: Ξεπερνώντας τους κινδύνους από τη συνεχή ανάγνωσή τους
Τι προκαλεί την αύξηση στον τζίρο της αγοράς τυχερών παιχνιδιών; «Από τον Ιανουάριο έως και τον Αύγουστο η συνολική αξία των ποσών που πόνταραν οι παίκτες διαμορφώθηκε σε 28,3 δισ. ευρώ, έχοντας ενισχυθεί κατά 14,1% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα πέρυσι» (χθεσινή «Κ»). Το συντριπτικά μεγαλύτερο ποσοστό (περίπου το 70%) προήλθε από το online στοίχημα.
«Εμείς προσπαθούμε, τα παιδιά έχουν έρθει αγρίμια»
Παρότι πλέον υπάρχει πρωτόκολλο για την αντιμετώπιση της βίας και του εκφοβισμού στο σχολείο, τα αντανακλαστικά της εκπαιδευτικής κοινότητας δεν λειτουργούν παντού.
Βία ανηλίκων – Οι ειδικοί στο ΒΗΜΑ: Έγιναν τα παιδιά ξαφνικά τόσο σκληρά και επιθετικά;
Φάκελος βία ανηλίκων: Υπάρχει αύξηση; Έγιναν τα παιδιά ξαφνικά τόσο σκληρά και επιθετικά; Ποιος είναι ο ρόλος των μέσων κοινωνικής δικτύωσης; Τα μέτρα καταστολής θα δουλέψουν; Οι ειδικοί απαντούν.
Γιατί διχάζει το σχέδιο της ΕΕ για την προστασία των παιδιών στα chat;
«Είδε τόσο αίμα που τυφλώθηκε»: Ανθρωπογραφίες ενός Αιγαίου που χάνεται
Ξενιτιά, αποικιοκρατία, απαγχονισμοί, γερμανική Κατοχή, εκτελέσεις, εμφύλιος, βιασμοί, πείνα, κακουχίες. Από την Ικαρία στο Βελγικό Κονγκό, ξανά Ικαρία, έπειτα Αθήνα, από εκεί Γερμανία και τελικά επιστροφή για πάντα στο νησί. Η Σώσα Μπερνή-Πλακίδα είδε τόση φρίκη που κάποια στιγμή σταμάτησε να βλέπει. Τυφλώθηκε.
Η πυραμίδα του παράνομου εμπορίου οργάνων – Οι δότες, οι γιατροί και οι μεσάζοντες
Ο λέκτορας του Πανεπιστημίου του Λίβερπουλ, Σον Κόλουμπ, που επί 10 χρόνια συνομιλεί με δότες, λήπτες και μεσάζοντες, ακτινογραφεί ένα διακρατικό έγκλημα με πολλές αθέατες όψεις
Μπαμπινιώτης: Το «μην αγχώνεσαι» και το «εννοείται» έγιναν οι νέες εθνικές μας λέξεις
Ο διακεκριμένος γλωσσολόγος και ακαδημαϊκός μιλάει για τα γλωσσικά λάθη που κάνουμε σήμερα, την ποιότητα της εκπαίδευσης, τις πανελλαδικές εξετάσεις, σχολιάζει την ποιότητα του πολιτικού λόγου, ο οποίος «βρίσκεται σε κατάπτωση», και τονίζει ότι είναι αναγκαία η επανίδρυση του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου.
Το εθνικό σχέδιο για το δημογραφικό στο «μικροσκόπιο» των ειδικών
Είναι πολύ θετικό και μόνο το γεγονός ότι αποκτήσαμε εθνικό σχέδιο δράσης για τις δημογραφικές πολιτικές και τις πολιτικές της οικογένειας. Αυτή είναι η αποστροφή των ειδικών έπειτα από τη χθεσινή δημοσίευση των αξόνων του σχεδίου που εκπόνησε το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας για την Ελλάδα που γερνάει.
Πώς πενθούν οι φάλαινες, πώς αντιλαμβάνονται τον θάνατο οι σκύλοι;
Η σιωπή των χιμπατζήδων. Η φάλαινα που μετέφερε το μικρό της στην άλλη άκρη του κόσμου. Ο πίθηκος που έπαιξε «σπιτάκια» με τους νεκρούς. Ο σκύλος που πέρασε το αφεντικό του για σνακ. Ο ελέφαντας που συγκέντρωσε ελεφαντόδοντο. Το πόσουμ που ήταν και νεκρό και ζωντανό. Και, στο τέλος, το ζώο που προσφέρει λουλούδια στους νεκρούς του – ο άνθρωπος.
Δεν μπορούν να με στηρίξουν οι «δικοί μου» άνθρωποι, γιατί δεν δέχομαι συγγενείς και φίλους.
Έχω ευχαριστημένους θεραπευόμενους που δεν μπορούν να μιλήσουν με καλά λόγια για μένα και να μου παραπέμψουν νέα περιστατικά. Ακριβώς λόγω της μικρής κοινωνίας οι περισσότεροι, για τους δικούς τους λόγους, κρατούν μυστική την ψυχοθεραπεία τους. Κι αν κάποιοι πιθανόν μιλήσουν σε κάποιον δικό τους και τον παραπέμψουν σ’ εμένα, δυσκολεύομαι να δεχθώ άτομα τα οποία εμπλέκονται συναισθηματικά με θεραπευόμενούς μου, όπως για παράδειγμα συγγενείς… Read More “Δουλεύοντας ως ψυχολόγος στην επαρχία…”
Η δουλειά στην παροχή υπηρεσιών για τον προσφυγικό πληθυσμό και σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης είναι μία από τις πλέον απαιτητικές εργασίες που μπορεί να κάνει ένας ψυχολόγος κατά τη γνώμη μου. Τόσο οι ιδιαιτερότητες του πληθυσμού όσο και αυτές που συναντά κανείς σε μία κατάσταση κρίσης κάνουν την δουλειά του ειδικού αρκετά διαφορετική από τη δουλειά στο γραφείο.
Μία εκ των πολλών διαφοροποιήσεων που έχει η δουλειά με τους πρόσφυγες εν σχέση με αυτή με το ντόπιο πληθυσμό είναι σίγουρα το πολιτισμικό υπόβαθρο. Το πολιτισμικό υπόβαθρο των θεραπευόμενων είναι πάντα παρόν, σε όλες τις συνεδρίες, και πραγματικά διαδραματίζει καταλυτικό ρόλο τόσο για την ερμηνεία που θα δώσει ο/η θεραπευτής/τρια όσο και για την κατάλληλη παρέμβαση. Ένα πολύ συχνό παράδειγμα είναι ότι λόγω των στενών σχέσεων που έχουν στις οικογένειές τους, έρχονται όλοι μαζί για θεραπεία συχνά φέρνοντας σε δύσκολη θέση το/τη θεραπευτή/τρια. Θυμάμαι μάλιστα ότι μία φορά ξαφνιάστηκα καθώς μαζί με την 47χρονη πελάτισσά μου ήρθε και η 80χρονη μητέρα της καθώς όπως μου ανέφερε η πρώτη, δεν πάει πουθενά χωρίς αυτή.
“Όσον αφορά τον χώρο της ψυχοθεραπείας, νομίζω ότι το πρόγραμμα προσφέρει μια ρεαλιστική και ολοκληρωμένη εικόνα του τι είναι ψυχοθεραπεία και ποιες είναι οι προϋποθέσεις μιας καλής και γνήσιας ψυχοθεραπείας”.
“Θεωρώ ότι είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι μαθαίνουμε μέσα από πραγματικά περιστατικά και όχι μόνο βασιζόμενοι σε θεωρίες”.
“Προβληματίστηκα αρκετά και κατάλαβα πολλά πράγματα για τον εαυτό μου. Επίσης, άλλαξε ο τρόπος που βλέπω τα πράγματα και τη ζωή γενικά. Έγινε πιο σφαιρικός και πιο βαθύς”.
“Νιώθω ότι ωρίμασα ως θεραπεύτρια γιατί στο πρόγραμμα βρήκα την ασφάλεια ενός πλαισίου που εμπεριείχε τις απορίες και τους προβληματισμούς μου, βρήκα τον χώρο να αναπτυχθώ μέσα από την αλληλεπίδραση μιας σκεπτόμενης ομάδας, βρήκα την αίσθηση του ανήκειν”.
“Το πρόγραμμα είναι άρτια δομημένο, παρόλο που είναι συμπυκνωμένο προσφέρει πολλές γνώσεις και εφόδια. Θα το χαρακτήριζα «τίμιο» γιατί προσφέρει ακριβώς αυτό που περιγράφεται στο site του ινστιτούτου”.
Ο Απρίλιος ήταν ένας δύσκολος μήνας για την Ελλάδα. Στην αρχή είχαμε τη δολοφονία της Κυριακής Γρίβα έξω από το αστυνομικό τμήμα που αναζήτησε βοήθεια και στο τέλος μια πολυσυζητημένη, σχεδόν αθωωτική, απόφαση των δικαστών για τους ένοχους της μεγάλης πυρκαγιάς στο Μάτι που κόστισε τη ζωή σε 104 ανθρώπους.
Αγιοι Ανάργυροι: «Τι πρέπει να αλλάξει για να εμποδίσουμε την επόμενη γυναικοκτονία»
Μείωση εμπιστοσύνης στους θεσμούς, που θυμίζει τα χειρότερα χρόνια της μνημονιακής κρίσης, καταγράφει έρευνα της Public Issue. Μεγάλος χαμένος η Δικαιοσύνη, την οποία εμπιστεύεται μόλις το 27% των πολιτών.
Το αφιλόξενο ελληνικό σύστημα υγείας διώχνει τα παιδιά του – Η ανυπαρξία εκπαίδευσης, οι χαμηλοί μισθοί και οι «συνθήκες πολέμου» τούς στέλνουν στο εξωτερικό – Τι λένε δύο απόφοιτοι των Ιατρικών Σχολών
Στην Ισπανία χιλιάδες διαδηλώνουν κατά του μαζικού τουρισμού ενώ εμείς χαιρόμαστε για τον μαζικό τουρισμό που βουλιάζει και αλλοιώνει τα νησιά και τις παραλίες μας…
Εφηβικός εγκέφαλος: Πώς τo πρόχειρο φαγητό προκαλεί μη αναστρέψιμες βλάβες
Αρουραίοι που ακολούθησαν διατροφή πλούσια σε λιπαρά και ζάχαρη στην εφηβεία τους εμφάνισαν προβλήματα μνήμης που συνεχίστηκαν και στην ενήλικη ζωή τους, σύμφωνα με νέα μελέτη
Ματ Στράσλερ: «Μια μέρα το πεδίο Χιγκς μπορεί να μας εξολοθρεύσει»
Πώς το να υπάρχουμε πάνω στη γη μας κάνει να μοιάζουμε σαν ήρωες κατασκοπικού θρίλερ που κρέμονται από ένα τρένο που τρέχει με 240 χιλιόμετρα την ώρα; Μοιάζει το σύμπαν με μια τεράστια κιθάρα; Είναι το πεδίο Χιγκς βασικά μία γιγάντια, συμπαντική σούπα;
Σε αυτή την νέα σειρά άρθρων του Ινστιτούτου Ψυχολογίας και Υγείας (ΙΨΥ) θα βλέπουμε κάθε μήνα τα σημαντικότερα γεγονότα που συμβαίνουν στον κόσμο και αξίζει να μοιραστούμε μαζί σας! Σταχυολογεί η κλινική ψυχολόγος, Τάνια Αναγνωστοπούλου.
Διαβάστε στο παράθυρο στον κόσμο του Αυγούστο
Ο Αύγουστος στην Ελλάδα καταγράφηκε ως ο μήνας των μεγάλων πυρκαγιών. Γι’ αυτό και κάναμε μια μικρή ανθολόγηση από θέματα που αφορούν την κλιματική αλλαγή.
